વસ્તીગણતરી 2027માં પૂછાશે આ 33 સવાલ, પ્રથમ તબક્કામાં મકાનોના સર્વેને લઈને નોટિફિકેશન જાહેર

ભારત સરકારે 2027ની વસ્તી ગણતરીના પ્રથમ તબક્કા માટે એક પ્રશ્નાવલી બહાર પાડી છે

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : Freepik

કેન્દ્ર સરકારે 2027ની વસ્તી ગણતરી માટે એક જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે. ગુરુવારે જાહેર કરાયેલા આ જાહેરનામામાં રહેઠાણ, પરિવાર અને વાહનો સંબંધિત 33 પ્રશ્નોની યાદી છે. વસ્તી ગણતરી દરમિયાન પરિવારના સૌથી વૃદ્ધ સભ્યને આ માહિતી આપવાની રહેશે. વસ્તી ગણતરી બે તબક્કામાં પૂર્ણ થશે. પ્રથમ તબક્કો એપ્રિલ અને સપ્ટેમ્બર 2026 વચ્ચે શરૂ થશે. બીજો તબક્કો ફેબ્રુઆરી 2027માં શરૂ થશે. પ્રથમ તબક્કામાં ઘરોની યાદીઓ અને સંબંધિત ડેટાનું સંકલન કરવામાં આવશે. બીજા તબક્કામાં વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવશે.

Notification of questionnaire of Phase I of Census of India 2027 - Houselisting & Housing Census has been issued. The questionnaire for Phase II i.e. Population Enumeration will be notified in due course.

भारत की जनगणना 2027 के प्रथम चरण - मकानसूचीकरण और मकानों की गणना हेतु… pic.twitter.com/1BHbxmA8fN

— Census India 2027 (@CensusIndia2027) January 22, 2026

પ્રથમ અને બીજા તબક્કામાં શું કરવામાં આવશે?

ભારત સરકારે 2027ની વસ્તી ગણતરીના પ્રથમ તબક્કા માટે એક પ્રશ્નાવલી બહાર પાડી છે: ઘરની યાદી અને ઘરની ગણતરી. તે દરેક ઘર, મકાન અને સંસ્થાની વિગતો રેકોર્ડ કરશે. ઘર પાકું છે કે કાચું, તેમાં પાણી, વીજળી અને શૌચાલય જેવી સુવિધાઓ છે કે નહીં, અને મકાન રહેણાંક છે કે કોમર્શિયલ છે કે નહીં તે જેવી માહિતી નોંધવામાં આવશે. બીજા તબક્કા માટે પ્રશ્નાવલી, એટલે કે વસ્તી ગણતરી પછીથી બહાર પાડવામાં આવશે. ઉંમર, લિંગ, શિક્ષણ, રોજગાર, ભાષા અને ધર્મ જેવી માહિતી રેકોર્ડ કરવામાં આવશે.

વસ્તી ગણતરી 2021 માટે નિર્ધારિત હતી, પરંતુ તે 2027માં પૂર્ણ થશે.

અગાઉ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે 8 જાન્યુઆરીએ જાહેરાત કરી હતી કે 2027ની વસ્તી ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો 1 એપ્રિલથી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન હાથ ધરવામાં આવશે. રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો આ કાર્ય 30 દિવસની અંદર પૂર્ણ કરશે. વધુમાં સરકારે જણાવ્યું છે કે રહેવાસીઓને ઘર યાદી પ્રક્રિયા શરૂ થાય તેના 15 દિવસ પહેલા તેમની માહિતી સબમિટ કરવાની તક આપવામાં આવશે. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે કોવિડ-19 મહામારીના કારણે વસ્તી ગણતરી મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. તે 2021માં પૂર્ણ થવાનું હતું પરંતુ હવે 2027માં પૂર્ણ થશે.

વસ્તી ગણતરી પેપરલેસ હશે, ડેટા ડિજિટાઇઝ્ડ કરવામાં આવશે.

સરકારે જાહેરાત કરી છે કે વસ્તી ગણતરી સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ હશે. ત્રીસ લાખ કર્મચારીઓ મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા માહિતી એકત્રિત કરશે. મોબાઇલ એપ્લિકેશન, પોર્ટલ અને રીઅલ-ટાઇમ ડેટા ટ્રાન્સફર વસ્તી ગણતરીને પેપરલેસ બનાવશે. આ એપ્લિકેશન એન્ડ્રોઇડ અને iOS બંને ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ પર ઉપલબ્ધ રહેશે.

આ 33 સવાલો પૂછવામાં આવશે?

મકાન નંબર (શહેર અથવા સ્થાનિક સત્તામંડળ અથવા વસ્તી ગણતરી નંબર)
વસ્તી ગણતરી ઘર નંબર
વસ્તી ગણતરી ઘરના ફ્લોરમાં વપરાતી મુખ્ય સામગ્રી
વસ્તી ગણતરી ઘરની દિવાલમાં વપરાતી  મુખ્ય સામગ્રી
વસ્તી ગણતરી ઘરની છતમાં વપરાતી મુખ્ય સામગ્રી
વસ્તી ગણતરી ઘરનો ઉપયોગ
વસ્તી ગણતરી ઘરની સ્થિતિ

પરિવાર નંબર
ઘરમાં સામાન્ય રીતે રહેતા વ્યક્તિઓની કુલ સંખ્યા
ઘરના વડાનું નામ
ઘરના વડાની જાતિ
ઘરના વડા અનુસૂચિત જાતિ/અનુસૂચિત જનજાતિ/અન્યનો છે કે કેમ
ઘરની માલિકીનો દરજ્જો
ઘરમાં રહેવા માટે ઉપલબ્ધ રૂમની સંખ્યા
ઘરમાં રહેતા પરિણીત યુગલોની સંખ્યા
પીવાના પાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત
પીવાના પાણીના સ્ત્રોતની ઉપલબ્ધતા
પ્રકાશનો મુખ્ય સ્ત્રોત
શૌચાલયની ઉપલબ્ધતા
શૌચાલયનો પ્રકાર
ગટર 
બાથરૂમની ઉપલબ્ધતા
રસોડાની ઉપલબ્ધતા અને LPG/PNG કનેક્શન
રસોઈ માટે વપરાતું મુખ્ય બળતણ
રેડિયો/ટ્રાન્ઝિસ્ટર
ટેલિવિઝન
ઇન્ટરનેટ સુવિધા
લેપટોપ/કોમ્પ્યુટર
ટેલિફોન/મોબાઇલ ફોન/સ્માર્ટફોન ફોન
સાયકલ/સ્કૂટર/મોટરસાયકલ/મોપેડ
કાર/જીપ/વાન
ઘર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતું મુખ્ય અનાજ
મોબાઇલ નંબર (માત્ર વસ્તી ગણતરી સંબંધિત સંદેશાવ્યવહાર માટે)