જો તમારુ બાળક પતંગ ઉડાવતા સમયે આ ભૂલ કરશે તો માતાપિતા ગણાશે દોષિત

કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ સગીર પ્રતિબંધિત ચાઈનીઝ માંજાનો ઉપયોગ કરીને પતંગ ઉડાવતો જોવા મળે છે, તો તેના વાલીઓને પણ કાયદેસર રીતે જવાબદાર ઠેરવી શકાય છે.

પ્રતિકાત્મક તસવીર

'જો કોઈ સગીર ચાઇનીઝ દોરીથી પતંગ ઉડાવતો પકડાય તો તેના માતાપિતા દોષિત માનવામાં આવશે'

મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટની ઈન્દોર બેન્ચે સોમવારે મધ્યપ્રદેશ સરકારને ચાઈનીઝ માંજા પર પ્રતિબંધનો કડક અમલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ સગીર પ્રતિબંધિત ચાઈનીઝ માંજાનો ઉપયોગ કરીને પતંગ ઉડાવતો જોવા મળે છે, તો તેના વાલીઓને પણ કાયદેસર રીતે જવાબદાર ઠેરવી શકાય છે.

જસ્ટિસ વિજય કુમાર શુક્લા અને જસ્ટિસ આલોક અવસ્થીની બેન્ચે એવો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે જનતા વચ્ચે વ્યાપક પ્રચાર કરવામાં આવે કે જો કોઈ ચાઈનીઝ માંજાના વેચાણ અથવા ઉપયોગને કારણે ઘાયલ થાય છે અથવા મૃત્યુ પામે છે તો જવાબદાર લોકો પર ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 106(1) હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

કોર્ટે 11 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ ચાઈનીઝ માંજાથી થતા મૃત્યુ અને અકસ્માતોની સ્વતઃ નોંધ લીધી હતી. સુનાવણી દરમિયાન રાજ્ય સરકારે જણાવ્યું હતું કે ચાઈનીઝ માંજાના વેચાણને રોકવા માટે પગલાં લેવામાં આવ્યા છે અને અકસ્માતો અટકાવવા માટે અનેક સાવચેતીનાં પગલાં અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યા છે. સરકારે એમ પણ કહ્યું હતું કે પ્રિન્ટ અને ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયા દ્વારા જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવશે.

હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ સૂચનાઓ જાહેર કરીને જણાવ્યું હતું કે પ્રતિબંધિત માંઝા વેચતા કે વાપરતા કોઈપણ વ્યક્તિ પર BNS, 2023 (IPC ની કલમ 304-A) ની કલમ 106(1) હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. વધુમાં જો કોઈ સગીર ચાઈનીઝ નાયલોન દોરાનો ઉપયોગ કરે છે તો તેના વાલીને પણ જવાબદાર ગણવામાં આવશે.

સુનાવણી દરમિયાન ઈન્દોરના કલેક્ટર શિવમ વર્માએ કોર્ટને માહિતી આપી હતી કે વહીવટીતંત્ર ટૂંક સમયમાં આ નિર્દેશનું પાલન કરવા માટે આદેશો જાહેર કરશે, જે તાત્કાલિક પડોશી જિલ્લાઓમાં પણ પ્રસારિત કરવામાં આવશે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા દોઢ મહિનામાં ઈન્દોરમાં ચાઈનીઝ માંઝાથી ગળું  કપાવવાની બે અલગ અલગ ઘટનાઓમાં 16 વર્ષના છોકરા અને 45 વર્ષના એક વ્યક્તિના મોત થયા છે. વહીવટીતંત્રના પ્રતિબંધ છતાં પતંગબાજો તેમના હરીફોના પતંગ કાપવા માટે આ ખતરનાક માંઝાનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.