US-Iran Meeting: ટળી ગયું અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ! તુર્કીમાં ફરી વાતચીત શરૂ કરશે બંન્ને દેશો
US-Iran Meeting: ઈરાન અને અમેરિકા તુર્કીમાં પરમાણુ વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવા માટે તૈયાર છે. ન્યૂઝ એજન્સી રોયટર્સે સોમવારે ઈરાની અને અમેરિકન અધિકારીઓને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો હતો.
US-Iran Meeting: ઈરાન અને અમેરિકા તુર્કીમાં પરમાણુ વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવા માટે તૈયાર છે. ન્યૂઝ એજન્સી રોયટર્સે સોમવારે ઈરાની અને અમેરિકન અધિકારીઓને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો હતો. સાઉદી અરેબિયા, ઇજિપ્ત, કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત જેવા દેશોના પ્રતિનિધિઓ પણ આ બેઠકમાં હાજરી આપશે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને ઈરાની વિદેશ પ્રધાન સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચી 6 ફેબ્રુઆરીએ ઇસ્તંબુલમાં મળશે.
આ બેઠકનો હેતુ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદ પર રાજદ્વારી પુનર્જીવિત કરવાનો અને પ્રાદેશિક યુદ્ધની શક્યતા ઘટાડવાનો છે. તુર્કી અને અન્ય પ્રાદેશિક દેશો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ઓછો કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે. ઈરાન નજીક અમેરિકાની વધતી જતી લશ્કરી હાજરી વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે. ગયા મહિને સરકાર વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનો પર હિંસક કાર્યવાહી બાદ પરિસ્થિતિ વધુ વણસી છે, જેને 1979ની ક્રાંતિ પછીનો સૌથી ઘાતક આંતરિક સંકટ ગણાવવામાં આવી રહ્યો છે.
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કાર્યવાહી દરમિયાન સીધી હસ્તક્ષેપ કરવાનું ટાળ્યું હતું પરંતુ બાદમાં તેહરાન પાસેથી પરમાણુ છૂટછાટોની માંગ કરી હતી અને ઈરાનના દરિયાકાંઠે નૌકાદળનો કાફલો મોકલ્યો હતો. ગયા અઠવાડિયે ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ઈરાન "ગંભીરતાથી વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે" જ્યારે ઈરાનના ટોચના સુરક્ષા અધિકારી અલી લારીજાનીએ જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટોની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. ઈરાની સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પે વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવા માટે ત્રણ શરતો મૂકી છે. ઈરાનના યુરેનિયમ સંવર્ધનને સંપૂર્ણપણે શૂન્ય કરવું, તેના બેલિસ્ટિક મિસાઈલ કાર્યક્રમ પર મર્યાદા મૂકવી અને પ્રાદેશિક જૂથોને સમર્થન આપવાનું બંધ કરવું. ઈરાને લાંબા સમયથી આ ત્રણ માંગણીઓને નકારી કાઢી છે તેને તેની સાર્વભૌમત્વ પર હુમલો ગણાવ્યો છે.
શું અમેરિકા અને ઈરાન કોઈ રાજદ્વારી રસ્તો શોધી કાઢશે?
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બઘાઈએ કહ્યું હતું કે તેહરાન વાટાઘાટોના વિવિધ પાસાઓ પર વિચાર કરી રહ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ઈરાન માટે સમય મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે ઇચ્છે છે કે અન્યાયી પ્રતિબંધો ઝડપથી હટાવવામાં આવે. તુર્કીના શાસક પક્ષના એક અધિકારીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે તેહરાન અને વોશિંગ્ટન આ અઠવાડિયે રાજદ્વારી પર ફરીથી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા સંમત થયા છે, જે ઈરાનને સંભવિત અમેરિકન હુમલાથી રાહત આપી શકે છે. દરમિયાન, ટ્રમ્પના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ, વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ અને સેના પ્રમુખ સાથે મુલાકાત કરવા માટે ઇઝરાયલની મુલાકાત લે તેવી અપેક્ષા છે.
એક ઈરાની અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે રાજદ્વારી કાર્યવાહી ચાલુ છે અને ઈરાન વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવા માટે કોઈપણ પૂર્વશરતોનો વિરોધ કરે છે. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન યુરેનિયમ સંવર્ધન અંગે લવચીકતા બતાવવા તૈયાર છે, જેમાં 400 કિલોગ્રામ અત્યંત સંવર્ધિત યુરેનિયમ સોંપવાનો અને કન્સોર્ટિયમ વ્યવસ્થા હેઠળ શૂન્ય સંવર્ધન સ્વીકારવાનો સમાવેશ થઈ શકે છે. જોકે, ઈરાન ઇચ્છે છે કે વાટાઘાટો શરૂ થાય તે પહેલાં અમેરિકા અરબી સમુદ્રમાંથી પોતાનો નૌકાદળ પાછો ખેંચી લે. અધિકારીએ કહ્યું, "હવે નિર્ણય ટ્રમ્પના હાથમાં છે."
હમાસ, હિઝબુલ્લાહ, હુતી બળવાખોરો અને ઇરાકી લશ્કર પર ઇઝરાયલી હુમલાઓ તેમજ સીરિયામાં બશર અલ-અસદના શાસનના પતન પછી ઈરાનનો પ્રાદેશિક પ્રભાવ નબળો પડ્યો છે. ગયા વર્ષે જૂનમાં ઇઝરાયલી હુમલાઓના 12 દિવસ પછી અમેરિકાએ ઈરાની પરમાણુ સુવિધાઓ પર હુમલો કર્યો હતો. આ પછી તેહરાને જણાવ્યું હતું કે તેણે યુરેનિયમ સંવર્ધન બંધ કરી દીધું છે. તાજેતરની સેટેલાઇટ છબીઓ ઇસ્ફહાન અને નતાન્ઝમાં કેટલીક સુવિધાઓ પર મર્યાદિત સમારકામના સંકેત દર્શાવે છે.
મે 2023થી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પાંચ રાઉન્ડની વાટાઘાટો પછી અટકી પડી છે, પરંતુ ઘણા મુદ્દાઓ હજુ પણ વણઉકેલાયેલા છે. આમાં ઈરાનનો યુરેનિયમ સંવર્ધન સ્થાનિક સ્તરે જાળવવાનો આગ્રહ અને તેના સંપૂર્ણ સંવર્ધિત યુરેનિયમ ભંડારને વિદેશમાં નિકાસ કરવાનો ઇનકાર શામેલ છે. યુએન પરમાણુ નિરીક્ષક સંસ્થાએ વારંવાર પૂછ્યું છે કે જૂનના હુમલા પછી અત્યંત સંવર્ધિત યુરેનિયમનું શું થયું. પશ્ચિમી દેશોને ડર છે કે આનાથી પરમાણુ શસ્ત્રોનો વિકાસ થઈ શકે છે, જ્યારે ઈરાન કહે છે કે તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ ફક્ત વીજળી ઉત્પાદન અને નાગરિક હેતુઓ માટે છે.
Before You Go
Rashtriya Ekta Diwas: ‘રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ’ની ભવ્ય પરેડ, એકતા પરેડમાં ગુજરાતની ઝાંખીની ઝલક
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
