Dengue: ડેન્ગ્યુમાં પ્લેટલેટ્સ ક્યારે ઘટે અને શું હોય છે શરુઆતના લક્ષણો? જાણો

Dengue: ડેન્ગ્યુમાં પ્લેટલેટ્સ ક્યારે ઘટે અને શું હોય છે શરુઆતના લક્ષણો? જાણો

પ્રતિકાત્મક તસવીર

ડેન્ગ્યુમાં શરૂઆતના દિવસોમાં પ્લેટલેટ્સ સામાન્ય હોઈ શકે છે, પરંતુ બીમારીના આગળના તબક્કામાં તેમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. WHO મુજબ સામાન્ય રીતે તાવ શરૂ થયાના 3થી 7 દિવસ દરમિયાન, ખાસ કરીને તાવ ઉતરવાના સમયની આસપાસ, ડેન્ગ્યુનો ક્રિટિકલ ફેઝ શરૂ થઈ શકે છે. આ સમયગાળામાં પ્લેટલેટ્સ ઝડપથી ઘટી શકે છે.

ડેન્ગ્યુના સામાન્ય લક્ષણોમાં અચાનક ઊંચો તાવ, માથાનો દુખાવો, આંખોની પાછળ દુખાવો, શરીર-સાંધામાં દુખાવો, ઉબકા-ઊલટી અને ચામડી પર ચકામા જેવા લક્ષણો જોવા મળી શકે છે. આ લક્ષણો સામાન્ય રીતે મચ્છર કરડ્યા બાદ 4થી 10 દિવસમાં શરૂ થઈ શકે છે.

પ્લેટલેટ્સ ઘટી રહ્યા હોય ત્યારે માત્ર તેના આધારે દર્દીની સ્થિતિ કેટલી ગંભીર છે તે નક્કી કરી શકાય નહીં. ડૉક્ટર સામાન્ય રીતે પ્લેટલેટ કાઉન્ટ સાથે હિમેટોક્રિટ અને અન્ય રક્ત તપાસ પણ જુએ છે. ખાસ કરીને પ્લેટલેટ્સમાં ઝડપથી ઘટાડો અને હિમેટોક્રિટમાં વધારો થાય તો તે ગંભીર તબક્કા તરફ સંકેત આપી શકે છે.

ડેન્ગ્યુમાં તાવ ઉતરી જાય ત્યારે ખાસ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે કારણ કે તાવ ઘટવો એટલે હંમેશાં દર્દી સાજો થઈ રહ્યો છે એવું નથી. આ સમય દરમિયાન પેટમાં તીવ્ર દુખાવો, સતત ઊલટી, પેઢામાંથી લોહી આવવું, ઝડપી શ્વાસ, વધારે થાક અથવા બેચેની જેવા સંકેત દેખાઈ શકે છે.

આ ઉપરાંત ઊલટી કે મળમાં લોહી, ખૂબ વધારે તરસ લાગવી, ચામડી ફિક્કી અને અતિશય નબળાઈ જેવા લક્ષણો ગંભીર ડેન્ગ્યુના સંકેત હોઈ શકે છે. આવા લક્ષણો જોવા મળે તો પ્લેટલેટ્સનો આંકડો ગમે તે હોય, તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી જરૂરી છે.

ડેન્ગ્યુની શંકા હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ બ્લડ ટેસ્ટ અને નિયમિત મોનિટરિંગ કરાવવું જોઈએ. માત્ર પ્લેટલેટ્સ વધારવા માટે પોતાની રીતે દવા લેવી યોગ્ય નથી. તાવ અને દુખાવા માટે પોતાની રીતે દવા ન લેવી, કારણ કે તે રક્તસ્રાવનું જોખમ વધારી શકે છે. સારવાર ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ જ લેવી જોઈએ.