8મું પગાર પંચ: ફિટમેન્ટ ફેક્ટરથી કેટલો વધશે પગાર? જુઓ લેવલ 1 થી 13નું ગણિત

લેવલ 1 થી 13 સુધીનું ગણિત સમજો: 2.0, 2.5 કે 3.0 ફેક્ટરથી તમારા ઇન-હેન્ડ પગારમાં શું ફેર પડશે?

8th pay commission fitment factor calculator basic salary hra update

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક એવો ગુણાંક (Multiplier) છે જેનાથી તમારા જૂના બેઝિક પગારને ગુણીને નવો બેઝિક પગાર નક્કી કરવામાં આવે છે. આ માટેનું ગણિત ખૂબ જ સિમ્પલ છે, જેમાં નવો બેઝિક પગાર શોધવા માટે જૂના બેઝિક પગારને નિર્ધારિત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે ગુણવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારીનો હાલનો બેઝિક પગાર 20,000 રૂપિયા છે, તો 2.0 ફેક્ટર મુજબ તે 40,000 રૂપિયા થશે. આ જ રીતે જો 2.5 ફેક્ટર લાગુ થાય તો તે 50,000 રૂપિયા અને 3.0 ફેક્ટર મુજબ તે સીધો 60,000 રૂપિયા થઈ જશે, જેના આધારે જ અન્ય ભથ્થાં ગણાશે.

જો આપણે લેવલ 1 થી શરૂ કરીને નીચલા સ્તરના કર્મચારીઓની વાત કરીએ તો તેમના પગારમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળશે. લેવલ 1 ના કર્મચારીઓનો વર્તમાન બેઝિક પગાર 18,000 રૂપિયા છે, જે 2.0 ફેક્ટરથી 36,000 રૂપિયા, 2.5 ફેક્ટરથી 45,000 રૂપિયા અને 3.0 ફેક્ટરથી 54,000 રૂપિયા થઈ શકે છે. તેવી જ રીતે, લેવલ 2 ના કર્મચારીઓનો વર્તમાન પગાર 19,900 રૂપિયા છે, જે વધીને અનુક્રમે 39,800 રૂપિયા, 49,750 રૂપિયા અથવા 59,700 રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. જ્યારે લેવલ 3 ના કર્મચારીઓનો 21,700 રૂપિયાનો પગાર વધીને મહત્તમ 65,100 રૂપિયા થઈ શકે છે.

મધ્યમ સ્તરના કર્મચારીઓ એટલે કે લેવલ 4 થી લેવલ 6 ના પગાર માળખા પર નજર કરીએ તો ગણિત વધુ રસપ્રદ બને છે. લેવલ 4 ના કર્મચારીઓનો હાલનો બેઝિક પગાર 25,500 રૂપિયા છે, જે અલગ-અલગ ફેક્ટરના આધારે 51,000 રૂપિયાથી લઈને 76,500 રૂપિયાની વચ્ચે સેટ થઈ શકે છે. લેવલ 5 માટે અત્યારનો 29,200 રૂપિયાનો પગાર વધીને મહત્તમ 87,600 રૂપિયા સુધી જઈ શકે છે. આ જ ગણતરી મુજબ લેવલ 6 ના કર્મચારીઓ, જેમનો વર્તમાન બેઝિક પગાર 35,400 રૂપિયા છે, તેમનો નવો પગાર 2.0 ફેક્ટરથી 70,800 રૂપિયા અને 3.0 ના ઊંચા ફેક્ટરથી 1,06,200 રૂપિયા થઈ શકે છે.

પગાર પંચના ઉચ્ચ સ્તરો એટલે કે લેવલ 7 થી લેવલ 10 ના કર્મચારીઓ માટે આ વધારો લાખો રૂપિયામાં પહોંચશે. લેવલ 7 નો વર્તમાન બેઝિક પગાર 44,900 રૂપિયા છે, જે 2.5 ફેક્ટર સાથે 1,12,250 રૂપિયા અને 3.0 ફેક્ટર સાથે 1,34,700 રૂપિયા થશે. લેવલ 8 ના 47,600 રૂપિયાના પગાર સામે નવો પગાર વધીને 95,200 રૂપિયાથી 1,42,800 રૂપિયા સુધી જઈ શકે છે. લેવલ 9 ના કર્મચારીઓ માટે નવો બેઝિક પગાર વધીને મહત્તમ 1,59,300 રૂપિયા અને લેવલ 10 ના કર્મચારીઓ માટે વર્તમાન 56,100 રૂપિયાની સામે નવો પગાર 1,12,200 રૂપિયાથી લઈને 1,68,300 રૂપિયા સુધી થઈ શકે છે.

સિનિયર લેવલના કર્મચારીઓ એટલે કે લેવલ 11 થી 13 ના અધિકારીઓ માટે પણ આ જ સમાન ફોર્મ્યુલા કામ કરશે. આ લેવલના કર્મચારીઓ પોતાના વર્તમાન ઊંચા બેઝિક પગાર સાથે નક્કી થનારા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (2.0, 2.5 કે 3.0) નો સીધો ગુણાકાર કરીને પોતાનો સંભવિત નવો બેઝિક પગાર જાણી શકશે. બેઝિક પગારનું આ નવું માળખું જેવું અમલમાં આવશે, તેની સાથે જ કર્મચારીઓના પીએફ (પ્રોવિડન્ટ ફંડ) અને ગ્રેચ્યુઈટી જેવા નિવૃત્તિ સમયના લાભોનું ભવિષ્યનું ભંડોળ પણ આપોઆપ ખૂબ જ મજબૂત બની જશે.

બેઝિક પગારની સાથે જ HRA એટલે કે હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સમાં પણ મોટો ઉછાળો આવશે કારણ કે તે સીધું બેઝિક પગાર પર જ આધારિત હોય છે. ધારો કે કોઈ કર્મચારીને અત્યારે 24% લેખે HRA મળી રહ્યું છે, તો નવા ગણિત મુજબ જો તેમનો બેઝિક પગાર વધીને 40,000 રૂપિયા થાય તો HRA 9,600 રૂપિયા થશે. જો બેઝિક પગાર 50,000 રૂપિયા થાય તો HRA વધીને 12,000 રૂપિયા અને જો 3.0 ના ફેક્ટર સાથે બેઝિક પગાર 60,000 રૂપિયા થઈ જાય તો HRA સીધું 14,400 રૂપિયા થઈ જશે. ટૂંકમાં, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર જેટલું ઊંચું રહેશે, ભથ્થાંનો ફાયદો એટલો જ મોટો મળશે.

જોકે, કર્મચારીઓએ એ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે અત્યારે આ તમામ આંકડાઓ માત્ર અંદાજ અને મીડિયા રિપોર્ટ્સ પર આધારિત છે. ઘણા આર્થિક વિશ્લેષકો અને અહેવાલો એવું પણ માની રહ્યા છે કે સરકાર આ ફેક્ટરને 2.0 થી 2.86 ની આસપાસ સેટ કરી શકે છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અંગેનો અંતિમ અને સત્તાવાર નિર્ણય કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જ લેવામાં આવશે, અને તેમની મંજૂરી બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે આગામી સમયમાં કર્મચારીઓના બેંક ખાતામાં વાસ્તવિક રીતે કેટલી રકમ જમા થશે.