આધાર કાર્ડમાં નામ સુધારવું બન્યું સરળ: UIDAI ના નવા નિયમો અને પ્રોસેસ જાણો

લગ્ન પછી અટક બદલવી હોય કે નામમાં કોઈ ભૂલ સુધારવી હોય, 18 સપ્ટેમ્બરથી લાગુ થયેલા નવા નિયમો અને સરળ સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા વિશે સંપૂર્ણ માહિતી.

આજના ડિજિટલ સમયમાં આધાર કાર્ડ આપણી ઓળખ અને સરનામાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ છે. બેંક ખાતું ખોલાવવું, સિમ કાર્ડ લેવું કે સરકારી કલ્યાણકારી યોજનાઓનો સીધો લાભ મેળવવો—દરેક નાણાકીય અને કાનૂની કામ માટે તે અનિવાર્ય છે. જો આધારમાં નામની જોડણીમાં ભૂલ હોય કે લગ્ન બાદ અટક બદલવાની હોય, તો નાગરિકોને ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.

આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે UIDAI દ્વારા નામ સુધારણા અંગે નવી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) લાગુ કરવામાં આવી છે. આ નિયમો 2021 ની જૂની ગાઇડલાઇન્સમાં મહત્વપૂર્ણ સુધારા કરીને 18 સપ્ટેમ્બરથી લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. હવે નામમાં થતા તમામ ફેરફારોને તેમની પ્રકૃતિ મુજબ અલગ-અલગ કેટેગરીમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે, જેથી યોગ્ય દસ્તાવેજો સાથે કામ ઝડપથી પૂર્ણ થઈ શકે.

જો આધાર કાર્ડમાં જોડણીની નાની ભૂલ હોય, આદ્યાક્ષરો (Initials) વિસ્તારવા હોય કે નામમાં સામાન્ય ફેરફાર હોય, તો તેને માઇનોર અપડેટ ગણવામાં આવે છે. આવા કિસ્સામાં જેમ કે 'આર.પી. સિંહ' માંથી પૂર્ણવિરામ હટાવી 'આર પી સિંહ' કરવું કે 'રામેશ' ને બદલે 'રમેશ' સુધારવું, નજીકના આધાર કેન્દ્ર પર માન્ય ઓળખનો પુરાવો (PoI) રજૂ કરીને સરળતાથી સુધારી શકાય છે.

લગ્ન કે છૂટાછેડા બાદ અટક બદલવા માટે ખાસ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. મહિલાઓએ આ સંજોગોમાં નિર્ધારિત જોડાણ D (Annexure D) મુજબનું સોગંદનામું અને માન્ય ઓળખ પુરાવો આપવો ફરજિયાત છે. લિંગ પરિવર્તન કરાવનાર વ્યક્તિઓ તેમજ બાળકના આધાર કાર્ડ પર "Baby of" હટાવી મૂળ નામ ઉમેરવા માટે પણ આ નિયમોમાં સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું છે.

નોંધણી વખતે ઓપરેટરની ભૂલને લીધે નામ ખોટું નોંધાયું હોય, તો પરિશિષ્ટ B (Annexure B) સોગંદનામું અને PoI અથવા PoR જમા કરાવવાનું રહેશે. જરૂર જણાયે પરિશિષ્ટ C પણ માંગવામાં આવી શકે છે. જો અંગ્રેજીમાં નામ સાચું હોય પરંતુ પ્રાદેશિક ભાષામાં ખોટો અનુવાદ થયો હોય, તો તેના માટે પણ સરળ સુધારા પ્રક્રિયા ઉપલબ્ધ કરાવાઈ છે.

જો કોઈ નાગરિક પોતાનું આખું નામ જ બદલી રહ્યો હોય કે જેનાથી કાનૂની ઓળખ નોંધપાત્ર રીતે બદલાય, તો તેના માટે ગેઝેટ નોટિફિકેશન (સરકારી રાજપત્ર) ફરજિયાત છે. આ સરકારી ગેઝેટની સાથે અન્ય કાયદેસરના પુરાવા આપ્યા બાદ જ આવા મોટા ફેરફાર માન્ય રાખવામાં આવે છે.

આધાર કાર્ડમાં સુધારો કરાવવા માટે નજીકના અધિકૃત આધાર સેવા કેન્દ્રની મુલાકાત લઈને નિર્ધારિત અરજી ફોર્મ ભરવું પડે છે. ફોર્મ સાથે જરૂરી ઓળખ પુરાવા (PoI) અથવા નિયત જોડાણ મુજબનું એફિડેવિટ સબમિટ કરવું જરૂરી છે.

કેન્દ્ર પર હાજર ઓપરેટર દ્વારા બાયોમેટ્રિક ચકાસણી માટે ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા આઇરિસ સ્કેન કરવામાં આવે છે. આ વસ્તી વિષયક (Demographic) સુધારા માટે નિર્ધારિત 75 રૂપિયાની ફી ચૂકવ્યા બાદ સ્વીકૃતિ રસીદ (Acknowledgment Receipt) મેળવી લો. રસીદ પર આપેલા અપડેટ વિનંતી નંબર (URN) દ્વારા UIDAI પોર્ટલ પરથી સ્ટેટસ સરળતાથી ટ્રેક કરી શકાય છે.