આજથી કોલિંગના નિયમો બદલાયા! 'કોણ બોલે છે' પૂછવું નહીં પડે, જાણો વિગત

ટેલિકોમ વિભાગના નવા આદેશ મુજબ હવેથી ટ્રુકોલર એપ વિના જ 4G અને 5G નેટવર્ક પર કોલ કરનારની સાચી ઓળખ જાણી શકાશે.

calling name presentation cnap service rules launch in india dot

Source : ABPLIVE AI

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• 1 નવેમ્બર, 2026 થી દેશમાં CNAP સેવા શરૂ.
• કોલ કરનારનું KYC-રજિસ્ટર્ડ નામ સ્ક્રીન પર દેખાશે.
• આંતરરાષ્ટ્રીય કોલ પર
• ટ્રુકોલર જેવી થર્ડ પાર્ટી એપની જરૂર નહીં પડે.

CNAP calling service: શું તમે પણ દિવસભર તમારા મોબાઇલ ફોન પર આવતા અજાણ્યા નંબરોના કોલથી પરેશાન છો? જો હા, તો તમારું આ ટેન્શન આજથી કાયમ માટે ખતમ થવા જઈ રહ્યું છે. આજથી એટલે કે 1 નવેમ્બર, 2026 થી દેશમાં કોલિંગની પદ્ધતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે.

મોબાઇલ સ્ક્રીન પર ફ્લેશ થશે સાચું નામ

હવેથી તમારે ફોન ઉપાડતા પહેલા "કોણ ફોન કરી રહ્યું છે?" એવું વિચારવાની કે મૂંઝવણમાં પડવાની કોઈ જ જરૂર નહીં પડે.

ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) દ્વારા લોકોની સુવિધા અને સુરક્ષા માટે એક ખૂબ જ મોટું અને ઐતિહાસિક પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.

સરકારે દેશની તમામ ટેલિકોમ કંપનીઓને આજથી જ 'કોલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન' (CNAP) સેવા લાગુ કરવાનો કડક આદેશ આપ્યો છે.

આ નવા નિયમ મુજબ, એરટેલ, જિયો, વોડાફોન-આઈડિયા અને BSNL જેવા તમામ મોટા ઓપરેટરોએ તેમના નેટવર્ક પર આ ટેકનોલોજી શરૂ કરવાની રહેશે.

4G અને 5G નેટવર્ક પર આ સુવિધા લાગુ થવાથી તાત્કાલિક ધોરણે કોલરની સાચી ઓળખ તમારા ફોન પર જ શક્ય બની જશે.

આ નવી સિસ્ટમની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તમારે હવે કોલરને ઓળખવા માટે 'ટ્રુકોલર' (Truecaller) જેવી થર્ડ-પાર્ટી એપ્સની બિલકુલ જરૂર નહીં પડે.

કોઈ પણ એપ વિના કેવી રીતે થશે ઓળખ?

જ્યારે પણ કોઈ અજાણ્યા ભારતીય નંબર પરથી કોલ આવશે, ત્યારે તે વ્યક્તિનું રજિસ્ટર્ડ નામ તમારા ફોનની સ્ક્રીન પર આપમેળે જ ફ્લેશ થશે.

આ માટે મોબાઇલ યુઝર્સને કોઈ પણ નવી એપ ડાઉનલોડ કરવાની કે ફોનમાં કોઈ અલગ સેટિંગ્સ કરવાની બિલકુલ જરૂર નહીં પડે.

આ ટેકનોલોજી કામ કરી શકે તે માટે બધી જ ટેલિકોમ કંપનીઓ તેમના ગ્રાહકોના મોબાઇલ નંબરો અને તેમના સત્તાવાર નામોનો એક સુરક્ષિત ડેટાબેઝ તૈયાર કરી રહી છે.

ગ્રાહકે સિમ કાર્ડ ખરીદતી વખતે પોતાના KYC દસ્તાવેજોમાં જે સાચું નામ આપ્યું હશે, તે જ નામ આ ડેટાબેઝમાં નોંધાયેલું હશે.

જ્યારે પણ તમને કોઈનો કોલ આવશે, ત્યારે તમારી ટેલિકોમ કંપનીનું નેટવર્ક ડેટાબેઝમાંથી તરત જ તે નામ મેળવીને તમારી સ્ક્રીન પર બતાવશે.

આનો સીધો અર્થ એ છે કે હવે ફોનની સ્ક્રીન પર કોઈ નકલી કે ખોટા નામ નહીં દેખાય, પરંતુ દસ્તાવેજ મુજબનું સાચું નામ જ જોવા મળશે.

સાયબર ફ્રોડ અને ઇન્ટરનેશનલ કોલ્સથી બચાવ

જો કે એક વાત ખાસ ધ્યાનમાં રાખવી કે જો કોલ કરનારનો નંબર તમારા ફોનમાં પહેલેથી જ સેવ કરેલો હશે, તો તમે સેવ કરેલું નામ જ સ્ક્રીન પર દેખાશે.

વિદેશથી આવતા સ્પામ અને છેતરપિંડીવાળા કોલ્સને ઓળખવા માટે પણ આ નવી સિસ્ટમમાં એક ખાસ અને મજબૂત વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

જો તમને બીજા કોઈ દેશમાંથી કોલ આવશે, તો સ્ક્રીન પર કોલ કરનારના નામને બદલે સ્પષ્ટ અક્ષરોમાં "ઇન્ટરનેશનલ કોલ" (International Call) લખેલું દેખાશે.

આનાથી સામાન્ય લોકોને તરત જ ખબર પડી જશે કે આ કોલ દેશની બહારથી આવી રહ્યો છે, જેથી તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર ગુનેગારોનો શિકાર થતા બચી શકશે.

ગોપનીયતા (Privacy) ને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે આ નિયમમાં કેટલાક ખાસ લોકો માટે છૂટછાટની પણ વ્યવસ્થા રાખી છે.

જેમણે તેમની કંપની પાસેથી CLIR (કોલિંગ લાઇન આઇડેન્ટિફિકેશન રિસ્ટ્રિક્શન) સેવા સબ્સ્ક્રાઇબ કરી હશે, તેમના નામ અન્યોની સ્ક્રીન પર નહીં દેખાય.

ટૂંક સમયમાં બધા યુઝર્સને મળશે સુવિધા

જો કે, આ CLIR સુવિધા સુરક્ષા કારણોસર ખૂબ જ કડક ચકાસણી બાદ માત્ર અમુક પસંદગીના લોકોને જ ફાળવવામાં આવે છે, તે દરેક માટે ઉપલબ્ધ નથી.

સરકારના આ નવા પગલાથી દેશમાં ઝડપથી વધી રહેલા નકલી કોલ્સ અને સાયબર ફ્રોડ પર ખૂબ જ મોટી લગામ લાગવાની આશા છે.

જો તમને હાલમાં તમારા નંબર પર આ સુવિધા ન દેખાય તો ચિંતા ન કરવી, આગામી થોડા અઠવાડિયામાં તમામ 4G અને 5G યુઝર્સ માટે આ સુવિધા સંપૂર્ણપણે ચાલુ થઈ જશે.