ભારત સરકારે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની સ્પીડના આધારે નિયમો બનાવ્યા છે. જો સ્કૂટર 'લો-સ્પીડ' કેટેગરીમાં આવતું હોય અને તેની મહત્તમ સ્પીડ ઓછી હોય, તો તેને લાઇસન્સ કે રજિસ્ટ્રેશનની જરૂર પડતી નથી.
ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર ચલાવવા માટે ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ કેમ જરૂરી નથી? જાણો સરકારના આ નવા નિયમો
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ અને ઇવી (EV): ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવા સરકારે લો-સ્પીડ સ્કૂટર્સના નિયમો હળવા કર્યા છે, જોકે રસ્તા પર ટ્રાફિકના નિયમોનું પાલન કરવું હજુ પણ ફરજિયાત છે.

- ભારતમાં ઓછી સ્પીડના ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરને લાઇસન્સમુક્તિ મળે છે.
- સરકાર પર્યાવરણમિત્ર વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવા નિયમો હળવા કર્યા છે.
- ટ્રાફિક નિયમો પાળવા અનિવાર્ય, વધુ સ્પીડવાળાને લાઇસન્સ ફરજિયાત છે.
electric scooter without license: ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો ટ્રેન્ડ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ખાસ કરીને લોકો પર્યાવરણને અનુકૂળ અને ખિસ્સાને પરવડે તેવા ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર્સ ખરીદવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. પરંતુ ઘણા લોકોના મનમાં એક સવાલ હોય છે કે પેટ્રોલવાળા સ્કૂટરની જેમ અમુક ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર ચલાવવા માટે ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ કે RTO રજિસ્ટ્રેશનની જરૂર કેમ પડતી નથી? આ લેખમાં આપણે સરકારના એ નિયમો વિશે સરળ ભાષામાં જાણીશું, જે અંતર્ગત અમુક ખાસ પ્રકારના સ્કૂટર્સને લાઇસન્સમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે અને તેનાથી સામાન્ય લોકોને શું ફાયદો થઈ રહ્યો છે.
શા માટે લાઇસન્સની જરૂર નથી પડતી?
હકીકતમાં, ભારત સરકારે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની સ્પીડ (ઝડપ) અને તેના પાવરના આધારે અમુક નિયમો નક્કી કર્યા છે. જો કોઈ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર 'લો-સ્પીડ' (ઓછી ગતિવાળી) કેટેગરીમાં આવતું હોય અને તેની મહત્તમ સ્પીડ એક ચોક્કસ મર્યાદા કરતા ઓછી હોય, તો તેને 'હળવા વાહન' તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આવા લો-સ્પીડ સ્કૂટર ચલાવવા માટે ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ કે રજિસ્ટ્રેશનની કોઈ ઝંઝટ રહેતી નથી.
સરકારે કેમ હળવા કર્યા છે નિયમો?
ઓછી સ્પીડવાળા ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર્સને પ્રમાણમાં વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. તેમની સ્પીડ એટલી વધારે નથી હોતી કે જેથી કોઈ મોટો અકસ્માત સર્જાય. ખાસ કરીને શહેરના ટ્રાફિકમાં અને ઘરની આસપાસના વિસ્તારોમાં રોજના કામકાજ માટે આ સ્કૂટર્સ એકદમ સેફ માનવામાં આવે છે. લોકો વધુને વધુ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવે અને પર્યાવરણને નુકસાન થતું અટકે, તે હેતુથી જ સરકારે આ નિયમો હળવા કર્યા છે.
ટ્રાફિકના નિયમોનું પાલન છે ફરજિયાત
લાઇસન્સ નથી જોઈતું તેનો અર્થ એ બિલકુલ નથી કે તમે રસ્તા પર મનફાવે તેમ સ્કૂટર ચલાવી શકો છો. આ સ્કૂટરનો ઉપયોગ કરતી વખતે પણ ટ્રાફિકના પાયાના નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે; જેમ કે:
હંમેશા હેલ્મેટ પહેરવું.
ટ્રાફિક સિગ્નલોનું પાલન કરવું.
રસ્તા પર સાવચેતીપૂર્વક વાહન ચલાવવું.
આ પણ વાંચોઃ ₹50,000 થી ઓછી કિંમતના બેસ્ટ ઈલેક્ટ્રિક સ્કૂટર: એક વાર ચાર્જ કરો ને આખો દિવસ ફરો
હાઈ-સ્પીડ સ્કૂટર્સ માટે શું છે નિયમ?
આનાથી વિપરીત, જો તમારા ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરની સ્પીડ નક્કી કરેલી મર્યાદા કરતા વધારે હોય, તો તેને નિયમિત મોટર વાહન જ ગણવામાં આવે છે. આવા હાઈ-સ્પીડ સ્કૂટર્સ ચલાવવા માટે ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, RTO રજિસ્ટ્રેશન અને વાહનનો વીમો (Insurance) લેવો ફરજિયાત છે.
સામાન્ય લોકો માટે મુસાફરી બની સરળ
સરકારનો આ નિયમ નાના શહેરોમાં રહેતા લોકો, વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો માટે ખૂબ જ આશીર્વાદરૂપ સાબિત થયો છે. આનાથી લોકો લાયસન્સ કઢાવવાની લાંબી પ્રક્રિયા અને ખર્ચમાંથી બચી જાય છે અને સસ્તામાં પોતાનું ઇલેક્ટ્રિક વાહન ખરીદીને સરળતાથી મુસાફરી કરી શકે છે. ટૂંકમાં, આ મુક્તિનો મુખ્ય હેતુ ઇકો-ફ્રેન્ડલી વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, પરંતુ સલામતી સાથે ક્યારેય બાંધછોડ ન કરવી જોઈએ.
આ પણ વાંચોઃ 100% ઇથેનોલ ઇંધણથી ગાડીમાં કેટલી માઇલેજ મળશે? પેટ્રોલ અને ડીઝલ કરતાં વધુ કે ઓછી?
Frequently Asked Questions
અમુક ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર ચલાવવા માટે લાઇસન્સની શા માટે જરૂર નથી?
સરકારે લો-સ્પીડ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર માટે નિયમો શા માટે હળવા કર્યા છે?
ઓછી સ્પીડવાળા સ્કૂટર્સ સુરક્ષિત મનાય છે અને મોટા અકસ્માત સર્જાવાની શક્યતા ઓછી હોય છે. સરકાર ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવવા પ્રોત્સાહન આપી પર્યાવરણને થતું નુકસાન અટકાવવા માંગે છે.
લાઇસન્સ વિનાના ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર ચલાવતી વખતે કયા ટ્રાફિક નિયમો પાળવા જરૂરી છે?
લાઇસન્સ ન હોય તો પણ હેલ્મેટ પહેરવું, ટ્રાફિક સિગ્નલોનું પાલન કરવું અને રસ્તા પર સાવચેતીપૂર્વક વાહન ચલાવવું ફરજિયાત છે. સલામતીના નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.
હાઈ-સ્પીડ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર્સ માટે શું નિયમો છે?
જો ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરની સ્પીડ નક્કી કરેલી મર્યાદા કરતા વધારે હોય, તો તેને નિયમિત મોટર વાહન ગણવામાં આવે છે. આવા સ્કૂટર્સ માટે ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, RTO રજિસ્ટ્રેશન અને વાહનનો વીમો ફરજિયાત છે.






















