Firecracker: અસ્થમા, આંખો અને ફેફસાંને કેવી રીતે પ્રભાવિત કરે છે ફટાકડાનો ધુમાડો, કેવી રીતે બચવું

Firecracker Smoke Effects: ફટાકડા સળગવા પર હવામાં અનેક પ્રકારના વાયુઓ, બારીક કણો અને ધાતુના નાના-નાના કણો ફેલાય છે. આ કણો શ્વાસની સાથે શરીરની અંદર પહોંચીને શ્વાસનળીમાં બળતરા અને સોજો પેદા કરી શકે છે.

ફટાકડાના ધુમાડાની અસરો

Source : abplive

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• ફટાકડાનો ધુમાડો હવાને પ્રદૂષિત કરી સ્વાસ્થ્ય બગાડે છે.
• PM2.5, ઝેરી વાયુઓ ફેફસાંમાં પહોંચી બળતરા કરે છે.
• અસ્થમા, COPD દર્દીઓમાં શ્વાસની તકલીફ વધારી શકે છે.
• આંખોમાં બળતરા થાય, ધુમાડાથી બચવા સાવધાની રાખો.

Firecracker Smoke Effects: તહેવારો ખુશીઓ, રોશની અને જશ્નનો સમય હોય છે. પરંતુ ફટાકડામાંથી નીકળતો ધુમાડો હવાને ખરાબ કરી શકે છે અને તેની સીધી અસર આપણા સ્વાસ્થ્ય પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને અસ્થમા, COPD અને શ્વાસને લગતી અન્ય સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહેલા લોકો માટે ફટાકડાનો ધુમાડો મુશ્કેલી વધારી શકે છે. એટલું જ નહીં, તેની અસર આંખો અને ગળા પર પણ અનુભવાઈ શકે છે.

 

ફટાકડા સળગવા પર હવામાં અનેક પ્રકારના વાયુઓ, બારીક કણો અને ધાતુના નાના-નાના કણો ફેલાય છે. આ કણો શ્વાસની સાથે શરીરની અંદર પહોંચીને શ્વાસનળીમાં બળતરા અને સોજો પેદા કરી શકે છે. વધારે ધુમાડો હોવા પર કેટલાક લોકોને ઉધરસ, છાતીમાં ભારેપણું અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ સુધી થઈ શકે છે.

ફટાકડાના ધુમાડામાં શું હોય છે?

Tejachesthospita ના અહેવાલ મુજબ, ફટાકડા સળગ્યા પછી હવામાં અનેક પ્રદૂષકો ભળી જાય છે. આમાં PM2.5 અને PM10 જેવા બારીક કણોનો સામનો થાય છે. PM2.5 ના કણો એટલા નાના હોય છે કે તેઓ શ્વાસ દ્વારા ફેફસાંની અંદર સુધી પહોંચી શકે છે.

આ સિવાય સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ અને નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ જેવા વાયુઓ પણ નીકળી શકે છે. કેટલાક ફટાકડામાંથી બેરિયમ અને સ્ટ્રોન્શિયમ જેવા ધાતુના કણો પણ હવામાં ફેલાઈ શકે છે. કાર્બન મોનોક્સાઇડ પણ ફટાકડા સળગવા દરમિયાન બની શકે છે. જ્યારે એક જ જગ્યાએ મોટી સંખ્યામાં ફટાકડા ફોડવામાં આવે છે, ત્યારે આસપાસની હવામાં આ પ્રદૂષકોની માત્રા વધી જાય છે. આવા સમયે થોડી વાર સુધી પણ વધારે ધુમાડો શ્વાસની સાથે અંદર જવા પર તકલીફ થઈ શકે છે.

ફેફસાં પર કેવી રીતે અસર કરે છે ધુમાડો?

જ્યારે ફટાકડાનો ધુમાડો શ્વાસની સાથે અંદર જાય છે ત્યારે તેમાં રહેલા બારીક કણો અને વાયુઓ શ્વાસનળીમાં પહોંચે છે. આનાથી શ્વાસનળીમાં બળતરા અને સોજો આવી શકે છે. શરીર વધારે  ક) પણ બનાવવા લાગી શકે છે, જેનાથી શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અનુભવાઈ શકે છે. ફટાકડાના ધુમાડાના સંપર્કમાં આવ્યા પછી સતત ઉધરસ, ગળામાં બળતરા, છાતીમાં ભારેપણું અને શ્વાસ ફૂલવા જેવી તકલીફ થઈ શકે છે. જે લોકોને પહેલેથી જ શ્વાસની બીમારી છે, તેમનામાં આ લક્ષણો વધુ વધી શકે છે.

અસ્થમાના દર્દીઓ માટે કેમ વધારે મુશ્કેલી?

અસ્થમામાં શ્વાસની નળીઓ પહેલેથી જ સંવેદનશીલ હોય છે. તેથી ધુમાડો અને પ્રદૂષણ તેમના માટે જલ્દી મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. ફટાકડામાંથી નીકળતા બારીક કણો અને વાયુઓ શ્વાસનળીમાં સોજો વધારી શકે છે અને તેને સાંકડી કરી શકે છે. આના કારણે અચાનક ઉધરસ, છાતીમાં જકડન અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં ફટાકડાના ધુમાડાને કારણે અસ્થમા એટેક પણ ટ્રિગર થઈ શકે છે. જે લોકોનો અસ્થમા યોગ્ય રીતે કંટ્રોલમાં નથી રહેતો, તેમણે આવા સમયે વધુ સાવધાની રાખવી જોઈએ.

COPD દર્દીઓએ પણ સાવધ રહેવું જોઈએ

COPD થી પીડાતા લોકો માટે પણ ફટાકડાનો ધુમાડો મુશ્કેલી વધારી શકે છે. આ લોકોના ફેફસાંમાં પહેલેથી જ શ્વાસના માર્ગમાં અવરોધ હોય છે, તેથી પ્રદૂષિત હવાની અસર વધુ અનુભવાઈ શકે છે. ધુમાડાના સંપર્કમાં આવવાથી ઉધરસ વધી શકે છે, વધારે મ્યુકસ બની શકે છે,  શ્વાસ ફૂલવાની સમસ્યા વધી શકે છે. કેટલાક દર્દીઓમાં પ્રદૂષણને કારણે સમસ્યા એટલી વધી શકે છે કે તેમને હોસ્પિટલ સુધી જવાની જરૂર પડી શકે છે.

આંખોમાં પણ થઈ શકે છે બળતરા

ફટાકડાનો ધુમાડો માત્ર ફેફસાંને જ પ્રભાવિત નથી કરતો. ધુમાડામાં રહેલા કણો અને વાયુઓ આંખોના સંપર્કમાં આવવા પર બળતરા પેદા કરી શકે છે. આંખોમાં પાણી આવવું, લાલ થવી અથવા ખૂંચવા જેવી તકલીફ થઈ શકે છે. તેથી જે જગ્યાએ ખૂબ વધારે ફટાકડા ફોડવામાં આવી રહ્યા હોય, ત્યાં લાંબા સમય સુધી ઉભા રહેવાનું ટાળવું વધુ સારું છે. બાળકો અને સંવેદનશીલ લોકોને ખાસ કરીને ધુમાડાથી દૂર રાખવા જોઈએ.

ફટાકડાના ધુમાડાથી કેવી રીતે બચવું?

સૌથી સરળ રસ્તો એ છે કે જ્યારે આસપાસ ખૂબ વધારે ધુમાડો હોય ત્યારે બહાર નીકળવાનું ટાળો. ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને શ્વાસની બીમારી વાળા લોકોએ વધુ સાવધાની રાખવી જોઈએ. ઘરની બારીઓ અને દરવાજા બંધ રાખવાથી બહારનો પ્રદૂષિત ધુમાડો અંદર આવતો ઓછો કરી શકાય છે. જો ઘરમાં એર પ્યુરિફાયર હોય તો તેનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે. તે હવામાં રહેલા બારીક કણોને ઓછા કરવામાં મદદ કરે છે, જોકે તે દરેક પ્રકારના હાનિકારક વાયુને દૂર કરતું નથી. ફટાકડાના ધુમાડા દરમિયાન બહાર જઈને દોડવું, વોક કરવું કે કસરત કરવી પણ ટાળવી વધુ સારું છે. કસરત કરતી વખતે આપણે વધુ ઝડપથી શ્વાસ લઈએ છીએ, જેનાથી પ્રદૂષિત હવા વધુ માત્રામાં અંદર જઈ શકે છે. તેથી હવા સાફ થયા પછી જ આઉટડોર કસરત કરો.

આ પણ વાંચો

How To Control Anger: નાની-નાની વાતોમાં આવી જાય છે ગુસ્સો ?, કરો આ એક્સરસાઇઝ

ફેફસાંને કરવા છે મજબૂત? રોજ ખાઓ આ 5 વસ્તુઓ, વધતા પ્રદૂષણમાં લંગ્સ રહેશે સુરક્ષિત