8th Pay: 8માં પગાર પંચના 6 મોટા અપડેટ! જાણો ફિટેમેન્ટ ફેક્ટરથી લઈ પગાર-પેન્શનમાં વધારાનું ગણિત

8મું પગાર પંચ એક્શન મોડમાં છે.  કેન્દ્ર સરકારનો આ નિર્ણય આશરે 49 લાખ  સરકારી કર્મચારીઓ અને 68 લાખ  પેન્શનરોના ઘરના બજેટ પર સીધી અસર કરે છે.

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : AI

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• 8મા પગાર પંચના અધ્યક્ષ ન્યાયાધીશ (નિવૃત્ત) રંજના પ્રકાશ દેસાઈ છે
• પંચ પગાર, ભથ્થાંની સમીક્ષા કરશે; અસર 2026 થી.
• ફિટમેન્ટ ફેક્ટરથી પગાર, પેન્શનમાં મોટો વધારો અપેક્ષિત છે.

8th Central Pay Commission: 8મું પગાર પંચ એક્શન મોડમાં છે.  કેન્દ્ર સરકારનો આ નિર્ણય આશરે 49 લાખ  સરકારી કર્મચારીઓ અને 68 લાખ  પેન્શનરોના ઘરના બજેટ પર સીધી અસર કરે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ (નિવૃત્ત) રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં આયોગ દેશભરમાં પરામર્શ અને બેઠકોનું આયોજન કરી રહ્યું છે.  પરંતુ એક કર્મચારી અથવા પેન્શનર તરીકે તમારી પાસે ઘણા પ્રશ્નો હશે. જેમ કે: કમિશનની સંદર્ભની શરતો (ToR) શું છે? 1 જાન્યુઆરી, 2026 ની કટ-ઓફ તારીખથી તમને બાકી રકમ કેવી રીતે મળશે? જો કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા માંગવામાં આવતી 3.25 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે તો તમારા મૂળ પગાર અને પેન્શનમાં કેટલો વધારો થશે? શું ઇન્ક્રીમેન્ટ અને લીવ એન્કેશમેન્ટ માટેના નિયમોમાં કોઈ મોટા ફેરફારો થશે?

8મા પગાર પંચને લગતા તમારા પ્રશ્નોના આંતરિક ગણિત અને દરેક મહત્વપૂર્ણ વિગતોને સરળ, સચોટ અને સરળતાથી આપણા 6 પોઈન્ટમાં અહીં સમજીએ:

1. 8મા પગાર પંચનું સંચાલન કોણ કરી રહ્યું છે?

કેન્દ્ર સરકારે 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચની રચનાને ઔપચારિક રીતે સ્થાપિત કરતી ગેઝેટ સૂચના બહાર પાડી છે. તેના અધ્યક્ષ ન્યાયાધીશ (નિવૃત્ત) રંજના પ્રકાશ દેસાઈ છે, જે સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ છે. તેના પાર્ટ-ટાઇમ સભ્યો IIM-બેંગ્લોરના પ્રોફેસર પુલક ઘોષ અને સભ્ય-સચિવ પંકજ જૈન છે. કમિશનનું મુખ્ય મથક નવી દિલ્હીના ચંદ્રલોક બિલ્ડિંગમાં છે. તેની રચનાના 18 મહિનાની અંદર સરકારને તેનો અહેવાલ સુપરત કરવો જરૂરી છે. અંદાજિત સમયમર્યાદા 2027 ના મધ્યમાં છે.

2. કમિશનને શું નિર્ણય લેવાનો આદેશ છે?

કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલા સંદર્ભ નિયમો અનુસાર, કમિશનને નીચેના મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ભલામણો કરવાની જરૂર છે:

પગાર અને ભથ્થાં: નાગરિક, સંરક્ષણ, રેલ્વે, અખિલ ભારતીય સેવાઓ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના કર્મચારીઓના પગાર માળખા, ભથ્થાં અને લાભોની સમીક્ષા કરો.

પ્રતિભાને આકર્ષિત કરવી: સરકારી સેવાને વધુ પારદર્શક, કાર્યક્ષમ અને જવાબદાર બનાવવી સાથે સાથે ખાનગી ક્ષેત્રના પગાર માળખાને પણ સંતુલિત કરવી.

પેન્શન અને ગ્રેચ્યુઇટી સમીક્ષા: રાષ્ટ્રીય પેન્શન સિસ્ટમ (NPS/UPS) અને નોન-કોન્ટ્રીબ્યુટરી પેન્શન યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા કર્મચારીઓ માટે મૃત્યુ-સહ-નિવૃત્તિ ગ્રેચ્યુઇટી અને પેન્શન સમીક્ષા.

દેશની આર્થિક પરિસ્થિતિ, રાજ્ય સરકારના ખજાના પર અસર અને વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ માટેના બજેટ પર ખાસ વિચારણા કરવી જોઈએ.

3. જાન્યુઆરી 1, 2026 કટ-ઓફ તારીખ: બાકી લાભ કેવી રીતે પ્રાપ્ત થશે?

અમલીકરણની અસરકારક તારીખ: કમિશનની સત્તાવાર સંદર્ભ તારીખ 1 જાન્યુઆરી, 2026 છે.

બાકી ગણિત: કમિશન 2027 માં તેનો અહેવાલ રજૂ કરશે અને સરકારની મંજૂરી પછી તે 2027 માં લાગુ કરવામાં આવશે. જોકે, સુધારેલા પગાર અને પેન્શન ચૂકવણી 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અસરકારક માનવામાં આવશે. આ કિસ્સામાં કર્મચારીઓને પાછલા મહિનાઓ માટે તેમના બાકી રહેલા પગાર એક જ રકમમાં મળશે.

4. પગારમાં કેટલો વધારો થશે? 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર' નું સંપૂર્ણ ગણિત 

પગાર સુધારણાનો દર સંપૂર્ણપણે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધાર રાખે છે. આ વર્તમાન મૂળભૂત પગારમાં ઉમેરાયેલ ગુણક છે.

7મા પગાર પંચનું ઉદાહરણ: 7મા CPC માં 2.57 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર ₹7,000 થી વધારીને ₹18,000 કરવામાં આવ્યો હતો.

8મા CPCમાં મુખ્ય માંગણીઓ

કર્મચારી યુનિયનોની માંગણીઓ: JCM અને સ્ટાફ-સાઇડ યુનિયનોએ 3.25 અથવા ઓછામાં ઓછા 2.86 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગણી કરી છે.

અંદાજિત લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર: જો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.28 અને 2.86 ની વચ્ચે નિશ્ચિત કરવામાં આવે તો લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર (લેવલ-1) ₹18,000 થી વધીને ₹41,000 થી ₹51,000 ની આસપાસ થઈ શકે છે.

DA મર્જર: 1 જાન્યુઆરી, 2026 ની કટ-ઓફ તારીખે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) નવા મૂળભૂત પગારમાં મર્જ કરવામાં આવશે અને નવું DA શૂન્ય (0%) પર ફરીથી સેટ કરવામાં આવશે.

5. 68 લાખ પેન્શનરો માટે શું બદલાશે?

8મું પગાર પંચ ભૂતપૂર્વ અને હાલના પેન્શનરોના જીવનમાં મોટા સુધારા લાવશે:

લઘુત્તમ પેન્શન ખરીદો: 7મા પગાર પંચ હેઠળ લઘુત્તમ પેન્શન દર મહિને ₹9,000 છે. નવા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે તે દર મહિને ₹20,500 થી ₹25,000 સુધી વધવાની ધારણા છે.

પેન્શનર સંગઠનો તરફથી વધતી માંગણીઓ: પેન્શનર સંગઠનો (જેમ કે ભારત પેન્શનર્સ સમાજ) એ માંગ કરી છે કે સરકાર 31 ડિસેમ્બર, 2025 પહેલા નિવૃત્ત થયેલા કર્મચારીઓ માટે પેન્શન સુધારણા પ્રક્રિયાને સ્પષ્ટપણે પ્રાથમિકતા આપે.

ડીઆર રીસેટ: પેન્શનરોના મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ને પણ શૂન્ય પર રીસેટ કરવામાં આવશે.

6. યુનિયનોની અન્ય મુખ્ય માંગણીઓ

પ્રાદેશિક બેઠકો દરમિયાન, કર્મચારી સંગઠનોએ કમિશન સમક્ષ કેટલીક અન્ય મહત્વપૂર્ણ દરખાસ્તો રજૂ કરી છે:

વાર્ષિક વધારો: પગાર વધારાનો વર્તમાન દર 3% થી વધારીને 5% થી 7% કરવો જોઈએ.

લીવ એન્કેશમેન્ટ: નિવૃત્તિ પછી કમાણી કરેલ રજા (EL) ના એન્કેશમેન્ટ માટેની મહત્તમ મર્યાદા 300 દિવસથી વધારીને 400 દિવસ કરવી જોઈએ.

HRA માં સુધારો: ઘર ભાડા ભથ્થાના વર્તમાન દરો (24%, 16%, 8%) ફુગાવાને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે તર્કસંગત બનાવવા જોઈએ.