શોધખોળ કરો

જો પતિ-પત્ની બંને સરકારી નોકરીમાં હોય, તો કોને મળશે HRA? સરકારે રાજ્યસભામાં દૂર કરી મૂંઝવણ

જો પતિ અને પત્ની બંને કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારી હોય અને એક જ શહેરમાં ફરજ બજાવતા હોય, તો શું બંનેને HRA (હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ) મળે? જાણો નાણા મંત્રાલયે આ અંગે શું નિયમ બનાવ્યો છે.

Show Quick Read
Key points generated by AI, verified by newsroom
  • સરકારી ક્વાર્ટર મળ્યે પત્ની/પતિને HRA નહીં મળે.
  • HRA ખાનગી મકાનના ભાડા ખર્ચ માટે હોય છે.
  • નાણા મંત્રાલયે હાલ નિયમ બદલવાનો ઇનકાર કર્યો.
  • DA વધતાં HRA ના દરો આપોઆપ વધે છે.

Govt Employee HRA Rules: ઘણા લોકોના મનમાં આ સવાલ વારંવાર થતો હોય છે કે જો પતિ અને પત્ની બંને કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારી હોય અને બંનેની બદલી કે પોસ્ટિંગ એક જ શહેરમાં થઈ હોય, તો શું થાય? જો બંનેમાંથી કોઈ એકને સરકારી મકાન (ક્વાર્ટર) મળી જાય, તો શું બીજા કર્મચારીને ઘર ભાડા ભથ્થું એટલે કે HRA (House Rent Allowance) મળે ખરું? કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યસભામાં આ અંગે સ્પષ્ટતા કરી દીધી છે કે આવા કિસ્સામાં બીજા કર્મચારીને HRA નો કોઈ લાભ મળશે નહીં. આવો, જાણીએ સરકારના આ અંગેના શું નિયમો છે અને શા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

શા માટે એકને સરકારી મકાન મળે તો બીજાનો HRA કપાય છે?

નાણા મંત્રાલયે આ અંગે વિસ્તૃત ખુલાસો કરતા સમજાવ્યું છે કે, HRA આપવા પાછળ સરકારનો મુખ્ય હેતુ એવા કર્મચારીઓને ભાડાના ખર્ચમાં મદદ કરવાનો હોય છે જેમને સરકારી મકાન ફાળવવામાં આવ્યું નથી અને જેઓ ખાનગી મકાન ભાડે રાખીને રહે છે.

જ્યારે પતિ અને પત્ની બંને કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારી હોય, એક જ શહેરમાં કામ કરતા હોય અને તેમાંથી કોઈ એકને સરકાર તરફથી રહેઠાણ પૂરું પાડવામાં આવે, ત્યારે સરકાર એમ માને છે કે આખા પરિવારને સરકારી આવાસ મળી ગયું છે. આવા કિસ્સામાં, પરિવાર એક જ મકાનમાં સાથે રહે છે અને તેમને અલગથી કોઈ ભાડું ચૂકવવું પડતું નથી. આ જ કારણસર, બીજા કર્મચારીને HRA ચૂકવવાની કોઈ જોગવાઈ રાખવામાં આવી નથી.

શું ભવિષ્યમાં આ નિયમમાં કોઈ ફેરફાર થવાની શક્યતા છે?

લાંબા સમયથી કેટલાક કર્મચારી સંગઠનો આ મામલે સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે કે પતિ-પત્ની ભલે સાથે રહેતા હોય, પરંતુ બંને અલગ-અલગ સરકારી કર્મચારી છે, તો તેમને પોતાના હકના ભથ્થા શા માટે ન મળવા જોઈએ?

પરંતુ નાણા મંત્રાલયે રાજ્યસભામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલમાં કોઈપણ સરકારી કર્મચારી કે તેમના યુનિયન દ્વારા આ નીતિ પર પુનર્વિચાર કરવા માટે કોઈ સત્તાવાર રજૂઆત કરવામાં આવી નથી. જ્યારે સરકારને એવું પૂછવામાં આવ્યું કે શું બંને પતિ-પત્ની સરકારી કર્મચારી હોય તેવા સંજોગોમાં HRA ના નિયમોને સમાન બનાવવા માટે કોઈ સમીક્ષા કરવામાં આવશે? ત્યારે સરકારે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં 'ના' પાડી દીધી હતી. એટલે કે, હાલ પૂરતો આ નિયમમાં ફેરફાર કરવાનો સરકારનો કોઈ જ ઈરાદો નથી.

આ પણ વાંચોઃ 8મા પગાર પંચમાં સરકારી કર્મચારીઓની લોટરી: 2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થશે તો HRA માં થશે જંગી વધારો, જુએ કેલ્ક્યુલેશન

જો બંને પાસે સરકારી મકાન ન હોય અને ભાડે રહેતા હોય તો શું?

હા, જો પતિ અને પત્ની બંને કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારી હોય પરંતુ બંનેમાંથી કોઈની પાસે સરકારી મકાન ન હોય, તો તેઓ ભાડાના મકાનમાં રહીને HRA મેળવી શકે છે. જોકે, આ માટે તેમણે સરકારના અન્ય નિયમો અને પાત્રતાના માપદંડોને પૂર્ણ કરવા પડે.

ઉપરાંત, જો પતિ અને પત્ની બંને અલગ-અલગ શહેરોમાં પોસ્ટેડ હોય, તો તેમના વ્યક્તિગત સંજોગો અને લાગુ પડતા નિયમોના આધારે બંનેને HRA મળી શકે છે.

શહેરોની કેટેગરી (શ્રેણી) મુજબ કેટલું HRA મળે છે?

સરકારે તાજેતરના વસ્તીના આંકડાઓને આધારે શહેરોની શ્રેણીઓ (X, Y અને Z) અપડેટ કરી છે. આ ફેરફારની અસર એ શહેરોમાં કામ કરતા કર્મચારીઓના HRA પર પડી છે. કેટલાક શહેરો અપગ્રેડ થયા છે તો કેટલાક ડાઉનગ્રેડ થયા છે.

હાલમાં HRA ના દર આ મુજબ છે:

X શ્રેણીના શહેરો (મેટ્રો સિટી): બેઝિક પગારના 30%

Y શ્રેણીના શહેરો: બેઝિક પગારના 20%

Z શ્રેણીના શહેરો (નાના શહેરો): બેઝિક પગારના 10%

આ પણ વાંચોઃ 8મું પગાર પંચ: HRA, પેન્શન અને પ્રમોશનના નિયમોમાં મોટા ફેરફારની તૈયારી? વાંચો વિગત

HRA અને મોંઘવારી ભથ્થા (DA) વચ્ચે શું કનેક્શન છે?

કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનું HRA તેમના મોંઘવારી ભથ્થા (DA) સાથે સીધું જોડાયેલું છે. 7મા પગાર પંચની ભલામણો મુજબ, જ્યારે DA અમુક ચોક્કસ ટકાવારી પાર કરે છે, ત્યારે HRA ના દરોમાં આપોઆપ વધારો થઈ જાય છે:

શરૂઆતમાં: X, Y અને Z શ્રેણીના શહેરો માટે HRA ના દરો અનુક્રમે 24%, 16% અને 8% હતા.

જ્યારે DA 25% ને પાર થયો: ત્યારે HRA વધીને 27%, 18% અને 9% થઈ ગયું.

હાલની સ્થિતિ: હવે જ્યારે DA 50% થી વધુ થઈ ગયો છે, ત્યારે HRA ના દરો વધીને 30%, 20% અને 10% થઈ ગયા છે. મોંઘવારીને પહોંચી વળવા માટે આ સિસ્ટમ બનાવવામાં આવી છે.

Frequently Asked Questions

જો એક પતિ/પત્નીને સરકારી મકાન મળે તો બીજાનો HRA શા માટે કપાય છે?

HRA એવા કર્મચારીઓને ભાડાના ખર્ચમાં મદદ કરવા માટે છે જેમને સરકારી મકાન મળ્યું નથી. જો એકને સરકારી મકાન મળે, તો પરિવારને આવાસ મળેલું ગણાય છે અને ભાડું ચૂકવવું પડતું નથી, તેથી બીજાને HRA મળતો નથી.

શું આ HRA નિયમમાં ભવિષ્યમાં કોઈ ફેરફાર થવાની શક્યતા છે?

નાણા મંત્રાલયે રાજ્યસભામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલમાં આ નીતિ પર પુનર્વિચાર કરવા કોઈ સત્તાવાર રજૂઆત નથી. સરકારે આ નિયમમાં ફેરફાર કરવાનો હાલ કોઈ ઈરાદો દર્શાવ્યો નથી.

જો બંને પતિ-પત્ની પાસે સરકારી મકાન ન હોય અને ભાડે રહેતા હોય તો શું તેમને HRA મળે?

હા, જો બંને કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારી હોય અને કોઈને સરકારી મકાન ન હોય, તો તેઓ ભાડાના મકાનમાં રહીને HRA મેળવી શકે છે. જોકે, તેમને સરકારના અન્ય નિયમો અને પાત્રતાના માપદંડો પૂર્ણ કરવા પડે છે.

શહેરોની શ્રેણી મુજબ HRA કેટલું મળે છે?

HRA શહેરોની શ્રેણી મુજબ મળે છે: X શ્રેણીના શહેરો માટે બેઝિક પગારના 30%, Y શ્રેણી માટે 20% અને Z શ્રેણી માટે 10% મળે છે. તાજેતરના વસ્તીના આંકડા આધારે શ્રેણીઓ અપડેટ થઈ છે.

HRA અને મોંઘવારી ભથ્થા (DA) વચ્ચે શું સંબંધ છે?

કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનું HRA તેમના મોંઘવારી ભથ્થા (DA) સાથે સીધું જોડાયેલું છે. જ્યારે DA અમુક ચોક્કસ ટકાવારી પાર કરે છે, ત્યારે HRA ના દરોમાં આપોઆપ વધારો થઈ જાય છે, જે મોંઘવારીને પહોંચી વળવા મદદ કરે છે.

ટોપ સ્ટોરી

Accident: પૂર્વાંચલ એક્સપ્રેસ હાઇવે પર ગમખ્વાર અકસ્માત, ટ્રક પાછળ એમ્બ્યુલન્સ ઘૂસી જતાં 5નાં મૃત્યુ
Accident: પૂર્વાંચલ એક્સપ્રેસ હાઇવે પર ગમખ્વાર અકસ્માત, ટ્રક પાછળ એમ્બ્યુલન્સ ઘૂસી જતાં 5નાં મૃત્યુ
Weather: અકવાન વાવાઝોડાને લઇને દેશના આ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ
Weather: અકવાન વાવાઝોડાને લઇને દેશના આ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ
Trending Video: લડતા-લડતા આવ્યા બે સાંઢ અને કરી દીધો કાંડ, ક્ષણભરમાં જ ચકનાચૂર થઇ ગઇ KWID
Trending Video: લડતા-લડતા આવ્યા બે સાંઢ અને કરી દીધો કાંડ, ક્ષણભરમાં જ ચકનાચૂર થઇ ગઇ KWID
CM યોગીની માતા સાવિત્રી દેવીનું નિધન, 91 વર્ષની વયે લીધા અંતિમ શ્વાસ
CM યોગીની માતા સાવિત્રી દેવીનું નિધન, 91 વર્ષની વયે લીધા અંતિમ શ્વાસ

વિડિઓઝ

Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : બસ આટલું જ બાકી હતું
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : થપ્પડીયો ધારાસભ્ય
Diljit Dosanjh Concert Row: અમદાવાદમાં દિલજીત દોસાંજના કોન્સર્ટ પહેલાં વિવાદ, 4 ગીતો સામે ફરિયાદ
DyCM Harsh Sanghavi: ગુજરાતમાં 1 ડિસેમ્બરથી ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ મહાઅભિયાન, હર્ષ સંઘવીની મોટી જાહેરાત
Motor Vehicle Rules 2026: રાજ્ય સરકારનો મોટો નિર્ણય! હવે વાહનો પર નહીં લખી શકાય જાતિસૂચક લખાણ

ફોટો ગેલેરી

પર્સનલ કોર્નર

ટોપ આર્ટિકલ્સ
ટોપ રીલ્સ
એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધ તો ફ્રોઝન ડેઝર્ટ પર કેમ નહીં? કુમાર કાનાણીએ ઉઠાવ્યો સવાલ
એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધ તો ફ્રોઝન ડેઝર્ટ પર કેમ નહીં? કુમાર કાનાણીએ ઉઠાવ્યો સવાલ
બોટાદની જવાહર નવોદય વિદ્યાલય ખાલી! એક પણ વિદ્યાર્થી નહિ, ઝેરી ધૂમાડાથી 30 વિદ્યાર્થીની તબિયત લથડી
બોટાદની જવાહર નવોદય વિદ્યાલય ખાલી! એક પણ વિદ્યાર્થી નહિ, ઝેરી ધૂમાડાથી 30 વિદ્યાર્થીની તબિયત લથડી
Diljit Dosanjh: અમદાવાદમાં દિલજીત દોસાંજના કોન્સર્ટ પહેલા વિવાદ, ચંડીગઢના પ્રોફેસરની 4 ગીતો સામે ફરિયાદ
Diljit Dosanjh: અમદાવાદમાં દિલજીત દોસાંજના કોન્સર્ટ પહેલા વિવાદ, ચંડીગઢના પ્રોફેસરની 4 ગીતો સામે ફરિયાદ
Demolition: અમદાવાદના સરખેજમાં 1100 મીટરનો ટીપી રૉડ દબાણમુક્ત, 24 બાંધકામો પર ફરી વળ્યું AMCનું બુલડૉઝર
Demolition: અમદાવાદના સરખેજમાં 1100 મીટરનો ટીપી રૉડ દબાણમુક્ત, 24 બાંધકામો પર ફરી વળ્યું AMCનું બુલડૉઝર
Congress: 2027ની ચૂંટણી પહેલાં ગુજરાત કોંગ્રેસ સક્રિય, અમદાવાદમાં અમિત ચાવડા અને જગદીશ ઠાકોરની હાજરીમાં બેઠક
Congress: 2027ની ચૂંટણી પહેલાં ગુજરાત કોંગ્રેસ સક્રિય, અમદાવાદમાં અમિત ચાવડા અને જગદીશ ઠાકોરની હાજરીમાં બેઠક
રાજ્ય સરકારનો મોટો નિર્ણય! હવે વાહનો પર નહીં લખી શકાય જાતિસૂચક લખાણ
રાજ્ય સરકારનો મોટો નિર્ણય! હવે વાહનો પર નહીં લખી શકાય જાતિસૂચક લખાણ
Accident: પૂર્વાંચલ એક્સપ્રેસ હાઇવે પર ગમખ્વાર અકસ્માત, ટ્રક પાછળ એમ્બ્યુલન્સ ઘૂસી જતાં 5નાં મૃત્યુ
Accident: પૂર્વાંચલ એક્સપ્રેસ હાઇવે પર ગમખ્વાર અકસ્માત, ટ્રક પાછળ એમ્બ્યુલન્સ ઘૂસી જતાં 5નાં મૃત્યુ
Peru Earthquake: પેરુમાં ભૂકંપના જોરદાર આંચકા, 6.8ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ, જાણો શું છે સ્થિતિ
Peru Earthquake: પેરુમાં ભૂકંપના જોરદાર આંચકા, 6.8ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ, જાણો શું છે સ્થિતિ
Embed widget