માર્ચ 2027 થી, ભારતમાં તમામ સંસ્થાઓ માટે કાનૂની, વાણિજ્યિક, ડિજિટલ અને વહીવટી કાર્યો માટે ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ ટાઇમ (IST) નો ઉપયોગ ફરજિયાત બનશે. આ લીગલ મેટ્રોલોજી (ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ ટાઇમ) રૂલ્સ, 2026 હેઠળ થશે.
One Nation One Time: ભારતમાં હવે 'એક દેશ એક સમય', માર્ચ 2027 થી તમામ સંસ્થાઓ માટે IST નું પાલન કરવું જરૂરી
One Nation One Time: ભારતમાં હવે 'વન નેશન, વન ટાઇમ' થશે. સરકારે આ મહત્વનું પગલું ભર્યું છે. આ નિયમો ગેઝેટમાં પબ્લિશ થયાના 180 દિવસ પછી લાગુ થશે, જેથી માર્ચ 2027 થી IST નો ઉપયોગ ફરજિયાત થઈ જશે.

- માર્ચ 2027થી તમામ સંસ્થાઓ માટે IST ફરજિયાત બનશે.
- લીગલ મેટ્રોલોજી રૂલ્સ 2026 હેઠળ ઉલ્લંઘન પર દંડ થશે.
- ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે સચોટ સમય સંકલન સુનિશ્ચિત થશે.
- સાયબર સુરક્ષા, સિસ્ટમ્સની વિશ્વસનીયતા માટે સચોટ સમય જરૂરી.
One Nation One Time: આગામી વર્ષના માર્ચ મહિનાથી, ભારતમાં તમામ સંસ્થાઓએ કાનૂની, કોમર્શિયલ, ડિજિટલ અને વહીવટી કાર્યો માટે ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ ટાઇમ (IST) નો જ ઉપયોગ કરવો પડશે. સરકારે આ સંદર્ભમાં લીગલ મેટ્રોલોજી (ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ ટાઇમ) રૂલ્સ, 2026 ની જાહેરાત કરી છે. લીગલ મેટ્રોલોજી એક્ટ હેઠળ જાહેર કરાયેલા આ નિયમો ગેઝેટમાં પબ્લિશ થયાના 180 દિવસ પછી લાગુ થશે, જેથી માર્ચ 2027 ની આસપાસથી IST ફરજિયાત બની જશે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા પર કાયદા હેઠળ દંડ કરવામાં આવશે.
માર્ચ 2027 થી IST ફરજિયાત
સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા આ નોટિફિકેશન મુજબ, જ્યાં સુધી ખાસ છૂટછાટ આપવામાં ન આવી હોય ત્યાં સુધી તમામ કાનૂની, વહીવટી અને સત્તાવાર દસ્તાવેજો માટે ભારતીય માનક સમય (IST) ફરજિયાત ટાઇમ રેફરન્સ રહેશે. આ બાબત કોમર્શિયલ પ્રવૃત્તિઓ, ટ્રાન્સપોર્ટ, પબ્લિક એડમિનિસ્ટ્રેશન, કાનૂની કોન્ટ્રાક્ટ્સ અને ફાયનાન્શિયલ ઓપરેશન્સમાં પણ IST ને સ્ટાન્ડર્ડ ટાઇમ રેફરન્સ બનાવે છે.
આ પણ વાંચો...'આ નવા પ્રયાસોને આગળ લાવવાનું મંચ', 'મન કી બાત'માં બોલ્યા PM મોદી
'વન નેશન, વન ટાઇમ' નો નિર્ણય શા માટે?
સંસ્થાઓને સત્તાવાર કાર્યો માટે IST સિવાયના અન્ય કોઈ ટાઇમ રેફરન્સનો ઉપયોગ કરવા, ડિસ્પ્લે કરવા કે રેકોર્ડ કરવાની મંજૂરી નહીં મળે. માત્ર એવા કિસ્સાઓમાં જ છૂટ મળશે જ્યાં વિદેશી ટાઇમ ઝોન સ્પષ્ટપણે દર્શાવવામાં આવ્યા હોય, અથવા તો જ્યાં વૈજ્ઞાનિક સંશોધન, નેવિગેશન કે ખગોળશાસ્ત્ર માટે વૈકલ્પિક ટાઇમ સોર્સની મંજૂરી હોય. આ નિયમો એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે આધુનિક ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માઇક્રોસેકન્ડ-લેવલની ટાઇમિંગ ચોકસાઈ પર નિર્ભર કરે છે.
આ નોટિફિકેશનથી શું બદલાશે?
- પેમેન્ટ સિસ્ટમ, સ્ટોક એક્સચેન્જ, ટેલિકોમ નેટવર્ક, 5G સર્વિસ, ડિજિટલ નેવિગેશન, પાવર ગ્રીડ અને ડેટા સેન્ટરને ટ્રાન્ઝેક્શન પ્રમાણિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા મળશે.
- આવા ઓપરેશન્સમાં તાલમેલ બેસાડવા અને નેટવર્કની વિશ્વસનીયતા જાળવી રાખવા માટે સિનક્રોનાઇઝ્ડ ઘડિયાળોની જરૂર પડે છે.
- આ નોટિફિકેશન ટાઇમ સિનક્રોનાઇઝેશન, ટ્રેસેબિલિટી અને સાયબર સિક્યુરિટી માટે એક દેશવ્યાપી સિસ્ટમ બનાવે છે અને સચોટ સમયને મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ગણે છે.
- નિયમો હેઠળ, CSIR-નેશનલ ફિઝિકલ લેબોરેટરી (NPL) ભારતનું પ્રાઇમરી ટાઇમ સ્કેલ, UTC(NPLI) જાળવી રાખવાનું ચાલુ રાખશે.
- જેના પરથી IST લેવામાં આવે છે, જ્યારે રીજનલ રેફરન્સ સ્ટાન્ડર્ડ્સ લેબોરેટરીઝ (RRSLs), ISRO નું NavIC અને અન્ય અધિકૃત ટાઇમિંગ સોર્સ સત્તાવાર સમયનો પ્રસાર કરશે.
- આ નિયમોની એક મોટી વિશેષતા સાયબર રેઝિલિયન્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની પણ છે.
- સંસ્થાઓએ યોગ્ય ટાઇમ-સિનક્રોનાઇઝેશન સિસ્ટમ લગાવવી પડશે, નેટવર્કને સ્પૂફિંગ, જેમિંગ અને સાયબર હુમલાઓથી બચાવવું પડશે, તથા અનેક અધિકૃત ટાઇમિંગ સોર્સને ઇન્ટિગ્રેટ કરવા પડશે.
- વિના અડચણે કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઇમરજન્સી વ્યવસ્થા (કન્ટિન્જન્સી મિકેનિઝમ) જાળવી રાખવી પડશે, જેમાં જરૂર પડે ત્યારે એટોમિક ઘડિયાળોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
Before You Go
Geniben Thakor: ઠાકોર સમાજના સ્નેહમિલન કાર્યક્રમમાં સાંસદ ગેનીબેન ઠાકોરનું મોટું નિવેદન
Frequently Asked Questions
ભારતમાં IST નો ફરજિયાત ઉપયોગ ક્યારથી થશે?
'વન નેશન, વન ટાઇમ' નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
આધુનિક ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે માઇક્રોસેકન્ડ-લેવલની ટાઇમિંગ ચોકસાઈ જરૂરી છે. તે પેમેન્ટ સિસ્ટમ, સ્ટોક એક્સચેન્જ અને ટેલિકોમ નેટવર્ક જેવી સંસ્થાઓમાં તાલમેલ અને નેટવર્કની વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરશે.
કયા પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ અને સંસ્થાઓને આ નિયમો લાગુ પડશે?
આ નિયમો કાનૂની, વાણિજ્યિક, ડિજિટલ અને વહીવટી કાર્યોને લાગુ પડશે. તેમાં કોમર્શિયલ પ્રવૃત્તિઓ, ટ્રાન્સપોર્ટ, પબ્લિક એડમિનિસ્ટ્રેશન, કાનૂની કોન્ટ્રાક્ટ્સ અને ફાયનાન્સિયલ ઓપરેશન્સનો સમાવેશ થાય છે.
IST ના ઉપયોગમાંથી કોઈ છૂટછાટ મળશે?
હા, જ્યાં વિદેશી ટાઇમ ઝોન સ્પષ્ટપણે દર્શાવવામાં આવ્યા હોય અથવા વૈજ્ઞાનિક સંશોધન, નેવિગેશન કે ખગોળશાસ્ત્ર માટે વૈકલ્પિક ટાઇમ સોર્સની મંજૂરી હોય ત્યાં છૂટ મળશે. અન્યથા IST ફરજિયાત છે.





















