UN એ બદલ્યો દુનિયાનો નકશો તો US એ કર્યો વિરોધ, જાણો ભારતે શું કહ્યું?

Correct The Map Resolution: દુનિયાના નકશામાં દેશો અને ખંડોના વાસ્તવિક આકારને વધુ સચોટ રીતે દર્શાવવાની દિશામાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે.

યુએનમાં '‘Correct the Map' ઠરાવ પસાર થયો

Source : PTI

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ 'Correct the Map' પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી.
• નકશાઓમાં દેશોના વાસ્તવિક ભૂમિ ક્ષેત્રફળ દર્શાવવા પર ભાર મૂકાયો.
• ભારતે પ્રસ્તાવને સમર્થન આપ્યું, ચોક્કસ નકશાને પ્રાધાન્ય આપ્યા વિના.
• અમેરિકાએ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કર્યો, પરંતુ બહુમતીએ તેને સ્વીકાર્યો.

Correct The Map Resolution: દુનિયાના નકશામાં દેશો અને ખંડોનો આકાર ઘણીવાર તેમની અસલી સ્થિતિથી અલગ દેખાય છે. આને સુધારવાની દિશામાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. મહાસભાએ ‘Correct the Map’ પ્રસ્તાવને 164-1 ના વોટથી મંજૂરી આપી દીધી. આ પ્રસ્તાવનો હેતુ એવા નકશાઓને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જેમાં દુનિયાના અલગ-અલગ ભાગોનું ક્ષેત્રફળ વધુ સાચી રીતે દેખાય. જોકે આ પ્રસ્તાવ તમામ દેશો માટે ફરજિયાત નથી, પરંતુ આનાથી દુનિયાભરમાં ઉપયોગમાં લેવાતા નકશાઓમાં ફેરફારની શરૂઆત થઈ શકે છે. ભારતે આ પ્રસ્તાવના પક્ષમાં વોટ કર્યો છે. જોકે ભારતીય રાજદ્વારી રઘૂ પુરીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતે કોઈ એક ખાસ નકશાને સાચો માનીને આનું સમર્થન નથી કર્યું. આમાં Equal Earth Projection પણ સામેલ છે.

 

ભારતે કહ્યું- કોઈ એક નકશાનું સમર્થન નહીં

ભારતીય રાજદ્વારી રઘૂ પુરીએ કહ્યું કે ભારત આ પ્રસ્તાવને એવા નકશાઓના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા તરીકે જુએ છે, જેમાં જમીનના અસલી ક્ષેત્રફળને સાચી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે. ભારતનું સમર્થન Equal Earth Projection કે પછી કોઈ બીજા ખાસ નકશાના સમર્થન તરીકે ન સમજવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે કેટલાક જૂના નકશાઓમાં દેશો અને ખંડોનો આકાર તેમની અસલી સ્થિતિથી ઘણો મોટો કે નાનો દેખાય છે. સમાન ક્ષેત્રફળ ધરાવતા નકશાઓથી આ તફાવતને ઓછો કરી શકાય છે.

રઘૂ પુરીએ કહ્યું કે ભારત ઈચ્છે છે કે આ મામલે કોઈ એક ખાસ પદ્ધતિ ઠોપી બેસાડવાને બદલે દેશો, સંસ્થાઓ અને નકશા બનાવનારા નિષ્ણાતોને પોતાની જરૂરિયાત મુજબ નકશો પસંદ કરવાની આઝાદી હોય. તેમનું કહેવું હતું કે નકશામાં દુનિયાના અલગ-અલગ ભાગોનો આકાર વધુ સાચો દેખાવો જરૂરી છે.

ભારતે પ્રસ્તાવનું સમર્થન કેમ કર્યું?

ભારતનું કહેવું છે કે એવા નકશાઓને પ્રોત્સાહન મળવું જોઈએ, જેમાં અલગ-અલગ ખંડો અને દેશોના ક્ષેત્રફળનો અસલી ગુણોત્તર વધુ સાચો નજર આવે. રઘૂ પુરીએ કહ્યું કે આનાથી પ્રસ્તાવનો હેતુ પૂરો થઈ શકે છે અને સાથે જ કોઈ એક ખાસ નકશા કે ટેકનિકને સૌથી શ્રેષ્ઠ બતાવવાની જરૂર પણ નહીં પડે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતે આ જ વિચારના આધારે ‘Correct the Map’ પ્રસ્તાવના પક્ષમાં વોટ કર્યો છે.

164 દેશોએ કર્યું સમર્થન, અમેરિકાએ વિરોધ કર્યો

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં આ પ્રસ્તાવના પક્ષમાં 164 દેશોએ વોટ કર્યો, જ્યારે અમેરિકાએ આની વિરુદ્ધમાં વોટ આપ્યો. છ દેશોએ મતદાનમાં ભાગ ન લીધો. આ પ્રસ્તાવ ટોગો તરફથી લાવવામાં આવ્યો હતો અને આફ્રિકન યુનિયનના સભ્ય દેશોએ આનું સમર્થન કર્યું. ફ્રાન્સ અને બ્રિટન સહિત મોટી સંખ્યામાં દેશોએ આના પક્ષમાં મતદાન કર્યું. આ નિર્ણય કાનૂની રીતે તમામ દેશો માટે ફરજિયાત નથી. છતાં આનાથી દુનિયાના અલગ-અલગ સંસ્થાઓ અને સંગઠનોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા નકશાઓને બદલવાની દિશામાં આગળ વધવાનો રસ્તો ખુલશે.

મર્કેટર મેપ પર કેમ ઊઠે છે સવાલ?

મર્કેટર મેપનો ઉપયોગ આશરે 16મી સદીથી કરવામાં આવી રહ્યો છે. સમુદ્રમાં રસ્તો નક્કી કરવા માટે આ નકશો ઘણો ઉપયોગી રહ્યો છે. પરંતુ આમાં એક મોટી ખામી છે. જેમ-જેમ કોઈ જગ્યા વિષુવવૃત્ત (ઇક્વેટર) થી દૂર જાય છે, તેનો આકાર નકશા પર વાસ્તવિકતા કરતાં વધુ મોટો દેખાવા લાગે છે. આ જ કારણે મર્કેટર મેપમાં આફ્રિકા અને ગ્રીનલેન્ડ લગભગ એક સરખા આકારના નજર આવે છે, જ્યારે અસલમાં આફ્રિકા ગ્રીનલેન્ડ કરતાં આશરે 14 ગણું મોટું છે.

નકશાની આ જ ખામીને લઈને લાંબા સમયથી સવાલો ઊઠી રહ્યા છે. આલોચકોનું કહેવું છે કે આનાથી લોકોને દુનિયાના અલગ-અલગ દેશો અને ખંડોના વાસ્તવિક આકારની સાચી માહિતી નથી મળી શકતી. આની અસર ખાસ કરીને વિષુવવૃત્તની આસપાસના દેશોને જોવાના દ્રષ્ટિકોણ પર પણ પડી શકે છે.

Equal Earth Projection શું છે?

Equal Earth Projection એક એવો નકશો છે, જેનો હેતુ દુનિયાના અલગ-અલગ ભાગોનું ક્ષેત્રફળ તેમના અસલી ગુણોત્તરની નજીક દર્શાવવાનો છે. એટલે કે આમાં એ કોશિશ કરવામાં આવે છે કે આફ્રિકા, એશિયા, યુરોપ અને બીજા ખંડો નકશા પર પોતાના વાસ્તવિક ક્ષેત્રફળની વધુ નજીક નજર આવે.

જોકે ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે માત્ર Equal Earth Projection ને જ સાચો વિકલ્પ નથી માનતું. ભારતનું સમર્થન આ વ્યાપક વિચાર માટે છે કે જ્યાં જમીનના અસલી આકારને દર્શાવવું જરૂરી હોય, ત્યાં એવા નકશાઓનો ઉપયોગ વધારવામાં આવે જે ક્ષેત્રફળને વધુ સાચી રીતે દર્શાવતા હોય.

આ પણ વાંચો

'હરે કૃષ્ણ...', 9 દિવસ સુધી કાટમાળમાં કરતા રહ્યા જાપ, જીવતા બચેલા વ્યક્તિએ વર્ણવી આપવીતી

100 ટકા ટેરિફ નહીં લાગે? તેલ ખરીદી પર ભારતને મળી શકે છે રાહત