શોધખોળ કરો

શું ઘરમાં રાખેલા ડિવાઈઝ કરી રહ્યા છે તમારી જાસૂસી? Smart TV અને Camera કેવી રીતે છે જોખમી?

Internet Connected Devices: સ્માર્ટ હોમ હવે ભવિષ્યની વાત નથી રહી. ઇન્ટરનેટથી જોડાયેલા ટીવી, કેમેરા, સ્માર્ટ સ્પીકર, ડોરબેલ, બેબી મોનિટર અને રોબોટ વેક્યૂમ જેવા ડિવાઇસ લાખો ઘરોનો હિસ્સો બની ચૂક્યા છે.

Show Quick Read
Key points generated by AI, verified by newsroom
  • આધુનિક ઘરોમાં ઇન્ટરનેટ કનેક્ટેડ ડિવાઇસ સતત ડેટા એકત્રિત કરે છે.
  • આ ડિવાઇસ ક્લાઉડ સર્વર દ્વારા ડેટાની આપ-લે કરે છે, સુરક્ષા મહત્વની.
  • બેકડોર અને ક્લાઉડ સિસ્ટમની ખામીઓ ડેટા સુરક્ષા માટે જોખમી છે.
  • તાજેતરની ઘટનાએ IoT ડિવાઇસ ડેટા સુરક્ષાની નબળાઈઓ દર્શાવી.

Internet Connected Devices: આજના સમયમાં કોઈ પણ આધુનિક ઘર પર નજર કરીએ તો તમને એવા ઘણા ડિવાઇસ મળી જશે જે ઇન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટ હોય છે. લિવિંગ રૂમમાં રાખેલું સ્માર્ટ ટીવી, રોબોટ વેક્યૂમ, સ્માર્ટ કેમેરા અને સ્માર્ટવોચ તમારી એક્ટિવિટીનો રેકોર્ડ રાખે છે. આ તમામ ડિવાઇસ ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT) નો ભાગ છે જેનો હેતુ આપણી જિંદગીને સરળ અને સુવિધાજનક બનાવવાનો છે. પરંતુ આ સુવિધાઓ પાછળ એક મોટો સવાલ છુપાયેલો છે કે આખરે આ ડિવાઇસો દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલો ડેટા જાય છે ક્યાં?

 

ઘર બની ચૂક્યું છે એક ડિજિટલ નેટવર્ક

સ્માર્ટ હોમ હવે ભવિષ્યની વાત નથી રહી. ઇન્ટરનેટથી જોડાયેલા ટીવી, કેમેરા, સ્માર્ટ સ્પીકર, ડોરબેલ, બેબી મોનિટર અને રોબોટ વેક્યૂમ જેવા ડિવાઇસ લાખો ઘરોનો હિસ્સો બની ચૂક્યા છે. સસ્તા ડેટા દર, ઝડપી ઇન્ટરનેટ અને સસ્તા હાર્ડવેરે આ ડિવાઇસોને સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડી દીધા છે.

જો કે, મોટાભાગના લોકો એ નથી સમજતા કે દરેક સ્માર્ટ ડિવાઇસ વાસ્તવમાં એક નાનું કમ્પ્યુટર છે જે સતત ઇન્ટરનેટ દ્વારા ડેટા મોકલે છે અને રિસીવ કરે છે. આ માહિતી અવારનવાર ઉત્પાદક કંપનીઓના ક્લાઉડ સર્વર્સ સુધી પહોંચે છે જ્યાં તેનું પ્રોસેસિંગ અને સ્ટોરેજ થાય છે.

આ પણ વાંચો...Gadgets For Students: વિદ્યાર્થીઓ માટે ખુબ જ ઉપયોગી છે આ ગેજેટ્સ, ફટાફટ ચેક કરો લીસ્ટ

સ્માર્ટ ડિવાઇસ એકબીજા સાથે કેવી રીતે વાત કરે છે?

ઘણા IoT ડિવાઇસ MQTT નામના કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરે છે. તેને સરળ ભાષામાં સમજીએ તો આ મશીનો માટે એક ટપાલ સેવા જેવું કામ કરે છે. ડિવાઇસ સીધા એકબીજાનો સંપર્ક નથી કરતા પરંતુ એક સેન્ટ્રલ સર્વર દ્વારા મેસેજની આપ-લે કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક રોબોટ વેક્યૂમ પોતાની બેટરી, સફાઈની સ્થિતિ અને મેપિંગને લગતી માહિતી સર્વર પર મોકલે છે જેને મોબાઈલ એપ રિસીવ કરી લે છે.

આ વ્યવસ્થા ત્યારે જ સુરક્ષિત રહે છે જ્યારે સાચી વ્યક્તિઓને જ ડેટા સુધી પહોંચવાની પરવાનગી મળે. જો આ કંટ્રોલ નબળો પડી જાય તો તમારી ખાનગી માહિતી અજાણ્યા લોકો સુધી પહોંચી શકે છે.

બેકડોર શું હોય છે અને તે કેટલું ખતરનાક છે?

સાયબર સુરક્ષાની દુનિયામાં બેકડોર એવો રસ્તો હોય છે જેનાથી કોઈ વ્યક્તિ કે સોફ્ટવેર સામાન્ય સેફ્ટી પદ્ધતિઓને બાયપાસ કરીને સિસ્ટમ સુધી પહોંચી શકે છે.

ઘણી વખત આ ખરાબ ડિઝાઇન અથવા પ્રોગ્રામિંગના કારણે બની જાય છે. બીજી તરફ, કેટલાક કિસ્સાઓમાં ડિવાઇસોની અંદર એવા સોફ્ટવેર પણ જોવા મળ્યા છે જે માલિકની જાણ વગર અન્ય એક્ટિવિટી માટે ઇન્ટરનેટ કનેક્શનનો ઉપયોગ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં ડિવાઇસ પોતાનું સામાન્ય કામ તો કરતું રહે છે પરંતુ પડદા પાછળ કોઈ અન્ય માટે પણ કામ કરી શકે છે.

રોબોટ વેક્યૂમથી બહાર આવી લાખો ઘરોની માહિતી

તાજેતરમાં જ એક રોબોટ વેક્યૂમ સાથે જોડાયેલી ઘટનાએ સ્માર્ટ ડિવાઇસ સુરક્ષાને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા કરી દીધા છે. એક સોફ્ટવેર એન્જિનિયરે પોતાના વેક્યૂમને કંટ્રોલ કરવા માટે તેની નેટવર્ક સિસ્ટમનો અભ્યાસ કર્યો.

તપાસ દરમિયાન ખબર પડી કે સર્વરની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં ખામી હોવાના કારણે હજારો અન્ય ડિવાઇસોની માહિતી પણ દેખાઈ રહી હતી. આમાં ઘરોના ફ્લોર મેપ, કેમેરા ફીડ અને અન્ય સંવેદનશીલ ડેટા સામેલ હતો. સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ હતી કે આના માટે કોઈ અઘરી હેકિંગ ટેકનિકની જરૂર નહોતી. સમસ્યા સર્વર પર રહેલા Authorization માં હતી. આ ઘટનાએ સાબિત કર્યું કે ઘણી વખત ખતરો ડિવાઇસમાં નહીં પરંતુ તેને ચલાવનારી ક્લાઉડ સિસ્ટમમાં છુપાયેલો હોય છે.

Frequently Asked Questions

ઇન્ટરનેટ કનેક્ટેડ ડિવાઇસ (IoT) શું છે?

આ એવા આધુનિક ઉપકરણો છે જે ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાઈને આપણું જીવન સરળ બનાવે છે. સ્માર્ટ ટીવી, રોબોટ વેક્યૂમ, અને સ્માર્ટવોચ જેવા ઉપકરણો તેના ઉદાહરણ છે.

ઇન્ટરનેટ કનેક્ટેડ ડિવાઇસ દ્વારા એકત્રિત ડેટા ક્યાં સંગ્રહાય છે?

આ ડિવાઇસ સતત ઇન્ટરનેટ દ્વારા ડેટા મોકલે અને મેળવે છે, જે ઉત્પાદક કંપનીઓના ક્લાઉડ સર્વર્સ પર પ્રોસેસ અને સ્ટોર થાય છે.

સ્માર્ટ ડિવાઇસ એકબીજા સાથે કેવી રીતે સંવાદ કરે છે?

ઘણા IoT ડિવાઇસ MQTT નામની કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરે છે. તેઓ સીધા નહીં, પરંતુ સેન્ટ્રલ સર્વર દ્વારા મેસેજની આપ-લે કરે છે.

સાયબર સુરક્ષામાં 'બેકડોર' એટલે શું?

બેકડોર એક એવો રસ્તો છે જેનાથી કોઈ વ્યક્તિ કે સોફ્ટવેર સુરક્ષા પદ્ધતિઓને બાયપાસ કરીને સિસ્ટમ સુધી પહોંચી શકે છે. તે ખરાબ ડિઝાઇન કે પ્રોગ્રામિંગને કારણે હોઈ શકે છે.

તાજેતરમાં રોબોટ વેક્યૂમ સાથે જોડાયેલી સુરક્ષા સમસ્યા શું હતી?

સર્વરની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં ખામી (Authorization issue) હોવાને કારણે હજારો અન્ય ડિવાઇસના ફ્લોર મેપ, કેમેરા ફીડ અને સંવેદનશીલ ડેટા બહાર આવી રહ્યા હતા.

ટોપ સ્ટોરી

IPL News: મહેન્દ્રસિંહ ધોનીએ IPLમાંથી લીધો સંન્યાસ, CSKનો બન્યો મેન્ટર, ફ્રેન્ચાઇઝીએ કર્યુ એલાન
IPL News: મહેન્દ્રસિંહ ધોનીએ IPLમાંથી લીધો સંન્યાસ, CSKનો બન્યો મેન્ટર, ફ્રેન્ચાઇઝીએ કર્યુ એલાન
Patan: પાટણમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાના લીરેલીરા ઉડ્યા, બે બુકાનીધારીઓ જાહેરમાં કર્યું 6 રાઉન્ડ ફાયરિંગ
Patan: પાટણમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાના લીરેલીરા ઉડ્યા, બે બુકાનીધારીઓ જાહેરમાં કર્યું 6 રાઉન્ડ ફાયરિંગ
QUAD સમિટમાં PM મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાત,, US પ્રેસિડેન્ટ બોલ્યા- 'વડાપ્રધાન બહુજ મજબૂત માણસ'
QUAD સમિટમાં PM મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાત,, US પ્રેસિડેન્ટ બોલ્યા- 'વડાપ્રધાન બહુજ મજબૂત માણસ'
Groundnut Oil: સિંગતેલના ભાવમાં ભડકો, માત્ર બે દિવસમાં ડબ્બે 20 રૂ.નો વધારો, ભાવ 3200 સુધી પહોંચ્યા
Groundnut Oil: સિંગતેલના ભાવમાં ભડકો, માત્ર બે દિવસમાં ડબ્બે 20 રૂ.નો વધારો, ભાવ 3200 સુધી પહોંચ્યા

વિડિઓઝ

Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : આદિવાસી અસલી કોણ ?
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : રાજનીતિમાં 'નસીબ અપના અપના'
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : ઉકેલાયો વર્ષો જૂનો વિવાદ
Saurashtra Politics: 2027 વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા સૌરાષ્ટ્રનું રાજકારણ ગરમાયું
Hira Solanki: પબુભા માણેકની ઈચ્છા પર હીરા સોલંકીનું મોટું નિવેદન

ફોટો ગેલેરી

પર્સનલ કોર્નર

ટોપ આર્ટિકલ્સ
ટોપ રીલ્સ
IPL News: મહેન્દ્રસિંહ ધોનીએ IPLમાંથી લીધો સંન્યાસ, CSKનો બન્યો મેન્ટર, ફ્રેન્ચાઇઝીએ કર્યુ એલાન
IPL News: મહેન્દ્રસિંહ ધોનીએ IPLમાંથી લીધો સંન્યાસ, CSKનો બન્યો મેન્ટર, ફ્રેન્ચાઇઝીએ કર્યુ એલાન
Patan: પાટણમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાના લીરેલીરા ઉડ્યા, બે બુકાનીધારીઓ જાહેરમાં કર્યું 6 રાઉન્ડ ફાયરિંગ
Patan: પાટણમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાના લીરેલીરા ઉડ્યા, બે બુકાનીધારીઓ જાહેરમાં કર્યું 6 રાઉન્ડ ફાયરિંગ
QUAD સમિટમાં PM મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાત,, US પ્રેસિડેન્ટ બોલ્યા- 'વડાપ્રધાન બહુજ મજબૂત માણસ'
QUAD સમિટમાં PM મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાત,, US પ્રેસિડેન્ટ બોલ્યા- 'વડાપ્રધાન બહુજ મજબૂત માણસ'
Groundnut Oil: સિંગતેલના ભાવમાં ભડકો, માત્ર બે દિવસમાં ડબ્બે 20 રૂ.નો વધારો, ભાવ 3200 સુધી પહોંચ્યા
Groundnut Oil: સિંગતેલના ભાવમાં ભડકો, માત્ર બે દિવસમાં ડબ્બે 20 રૂ.નો વધારો, ભાવ 3200 સુધી પહોંચ્યા
ધોનીનું બિઝનેસ સિક્રેટ: કોઈપણ જાતની બૂમાબૂમ કર્યા વિના કઇ રીતે ઉભુ કર્યુ 1000 કરોડનું સામ્રાજ્ય ?
ધોનીનું બિઝનેસ સિક્રેટ: કોઈપણ જાતની બૂમાબૂમ કર્યા વિના કઇ રીતે ઉભુ કર્યુ 1000 કરોડનું સામ્રાજ્ય ?
Missile Attack: હોર્મુઝમાં ઓમાન નજીક LPG ટેન્કર પર મિસાઇલ હુમલો, 24 ભારતીયો હતા સવાર
Missile Attack: હોર્મુઝમાં ઓમાન નજીક LPG ટેન્કર પર મિસાઇલ હુમલો, 24 ભારતીયો હતા સવાર
Gujarat Political News: 'આનંદીબેને આંદોલનના કારણે રાજીનામું નથી આપ્યું', હાર્દિક પટેલનો મોટો દાવો
Gujarat Political News: 'આનંદીબેને આંદોલનના કારણે રાજીનામું નથી આપ્યું', હાર્દિક પટેલનો મોટો દાવો
Team India: વૈભવ-અભિષેક મચાવશે ધૂમ, એશિયા કપ માટે કતાર પહોંચી ટીમ ઈન્ડિયા
Team India: વૈભવ-અભિષેક મચાવશે ધૂમ, એશિયા કપ માટે કતાર પહોંચી ટીમ ઈન્ડિયા
Embed widget