Vishesh: સૈનિક જ નહિ યુદ્ધના સમયે સામાન્ય નાગરિકનું પણ છે આ કર્તવ્ય,જાણો શું કહે છે શાસ્ત્ર
Vishesh: યુદ્ધ કે કટોકટીની પરિસ્થિતિમાં, સામાન્ય નાગરિકોની પણ કેટલીક ફરજો હોય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં શું કરવું જોઈએ? શાસ્ત્રો, ચાણક્ય નીતિ અને વિદ્વાનોની સલાહ શું છે? સમજીએ
Vishesh: જ્યારે દેશ કટોકટીનો સામનો કરે છે અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓ ઊભી થાય છે, ત્યારે સૈનિકો સરહદો પર દુશ્મનો સામે લડે છે, પરંતુ જ્યારે સામાન્ય નાગરિકો સમજદારીપૂર્વક અને સંગઠિત રીતે વર્તે છે ત્યારે દેશની આંતરિક શક્તિનું નિર્માણ થાય છે. મનુસ્મૃતિ, મહાભારત, ચાણક્ય નીતિ વગેરે જેવા પ્રાચીન ભારતીય ગ્રંથોમાં યુદ્ધ દરમિયાન નાગરિકોની ફરજોનો ઉલ્લેખ છે. આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય નાગરિકની જવાબદારી શું છે તે જાણીએ.
આચાર્ય ચાણક્યએ યુદ્ધના સમય દરમિયાન નાગરિકો માટે કેટલીક ખાસ વાતો કહી છે, તેઓ ચાણક્ય નીતિમાં કહે છે કે, સૌ પ્રથમ લોકોએ અફવાઓથી બચવું જોઈએ અને સાચી માહિતી મેળવવી જોઈએ. આજે સોશિયલ મીડિયાનો યુગ છે, તેથી વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ચાણક્યની આ સલાહ ધ્યાનમાં રાખવા જેવી છે. આચાર્ય ચાણક્ય કહે છે, 'ન પ્રજ્ઞા નપ્યુપયેન વિનાપાયેન નિવારયેત્.' એનો અર્થ એ કે બુદ્ધિ અને સાધનસંપત્તિ વિના કટોકટી ટાળી શકાતી નથી.
બધા જાણે છે કે, આજના ડિજિટલ યુગમાં, સોશિયલ મીડિયા એક મોટું હથિયાર છે, પરંતુ ખોટી માહિતીથી મોટું કોઈ સંકટ નથી. તેથી, કોઈપણ સમાચાર શેર કરતા પહેલા, તેના સ્ત્રોતની ચકાસણી કરો. ફક્ત રાજ્ય સરકારોની સત્તાવાર ચેનલો અથવા વેબસાઇટ્સ પર જ વિશ્વાસ કરો.
આ સાથે, યુદ્ધની સ્થિતિમાં, લોકોએ વહીવટી સૂચનાઓનું ગંભીરતાથી પાલન કરવું જોઈએ. આ શા માટે કરવું જોઈએ, તેને 'શાસનસ્ય પાલનમ ધર્મ:' શ્લોક દ્વારા સમજો. આ શ્લોક મહાભારતના અનુશાસન પર્વમાંથી લેવામાં આવ્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, સરકારના આદેશોનું પાલન કરવું એ જ ધર્મ છે.
તેથી, જો વહીવટીતંત્ર કર્ફ્યુ, બ્લેકઆઉટ અથવા સ્થળાંતર જેવા સૂચનો આપે છે, તો તેનું ફરજિયાતપણે પાલન કરો. આ આદેશોનું પાલન ન કરવાથી ફક્ત તમારી સલામતી જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિસ્તારની સલામતી પણ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
કટોકટી કે યુદ્ધની સ્થિતિમાં ધીરજથી કામ લેવું જોઈએ.ક્યારેક યુદ્ધની સ્થિતિમાં, વીજળી, પાણી, ગેસ વગેરે સેવાઓ ખોરવાઈ શકે છે. તેથી, ઘરમાં જરૂરી દવાઓ, પીવાનું પાણી, સૂકું રાશન, ટોર્ચ, રેડિયો, બેટરી વગેરે તૈયાર રાખો.
તમારી નજીક કોઈપણ બંકર કે સલામત સ્થળ હોય તો સાવધાન રહો. આ શા માટે જરૂરી છે, તે મનુસ્મૃતિના આ શ્લોક પરથી સમજવું જોઈએ, 'કલે કાલે વિનિરાગત્ય લોકનામ હિતમાચરેત્.' આનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિએ સમય અને પરિસ્થિતિ અનુસાર વર્તન કરવું જોઈએ.
જો તમારું મનોબળ સારું હશે તો જ તમે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાંથી બહાર આવી શકશો. પરિસ્થિતિ ગમે તેટલી ખરાબ હોય, જો આપણું મનોબળ ઊંચું હશે તો કોઈ પણ પડકાર આપણને પરેશાન કરી શકશે નહીં. 'હિતોપદેશ'નો આ શ્લોક જુઓ, 'ધૈર્યમ સર્વત્ર સાધનમ.' એનો અર્થ એ કે ધીરજ એ દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ છે. તેથી, પરિસ્થિતિ ગમે તે હોય, વ્યક્તિએ ધીરજ ન ગુમાવવી જોઈએ.
યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિમાં જવાબદાર પરિવારના સભ્યોની ભૂમિકા વધે છે; તેમણે બાળકો અને વૃદ્ધોને ગભરાટથી બચાવવું જોઈએ. તેમને સાચી માહિતી આપો અને ખાતરી આપો. આ સમયગાળા દરમિયાન ધ્યાન, પ્રાર્થના, સકારાત્મક સ્વ-વાર્તાલાપ જેવી માનસિક તૈયારીઓ પણ ખૂબ મદદરૂપ થઈ શકે છે.
નાગરિકની ફરજ છે કે તે પોતાના વિસ્તાર, વસાહત અથવા ગામના સમાજમાં સક્રિયપણે સહકાર આપે. જરૂરિયાતમંદોને મદદ કરો, મુશ્કેલીમાં એકલા રહેતા લોકો પર ધ્યાન આપો અને વહીવટીતંત્રની સ્વૈચ્છિક સેવા માટે ઉપલબ્ધ રહો. બધાના સહયોગ અને જવાબદારીથી જ મોટા સંકટનો સામનો કરી શકાય છે. આચાર્ય ચાણક્ય અર્થશાસ્ત્રમાં કહે છે, 'દુર્ગેન રક્ષિતમ્ દેશ ન કપષદ પરાજયતે.' એનો અર્થ એ કે ફક્ત એક સંગઠિત અને સુરક્ષિત દેશ જ અજેય છે
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
