નૌસેનામાં સામેલ કરાઈ સબમરીન ‘ખંડેરી’, જાણો તેની ખાસિયતો

ખાંદેરી નામ મરાઠા પક્ષોના દ્ધપક્ષિય કિલ્લાના નામ પર રાખવામાં આવ્યું છે. તેની 17મી સદીના અંતમાં સમુદ્ધમાં મરાઠા પક્ષોનું સર્વોચ્ચ અધિકાર સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા હતી. આ સબમરીનથી ટારપીડો મારફતે પણ દુશ્મન પર હુમલો કરી શકાશે. સબમરીન પાણીમાં હોય કે ભૂમિ પર બન્ને સ્થિતિઓમાં તેની ટ્યૂબ પ્રણાલી એંટી સિપ મિસાઈલ લૉંચ કરી શકે છે. સબમરીનને એવી રીતે ડિઝાઈન કરવામાં આવી છે કે તે દરેક જગ્યાએ ચાલી શકશે. આ સબમરીન મારફતે નેવલ ટાસ્ક ફોર્સ પણ દુશ્મનો પર ક્યારેક ક્યારેક કોઈ પણ પરિસ્થિતિમાં હુમલો કરવામાં સક્ષમ હશે. આ સબમરીનને માડ્યૂલર કંસ્ટ્રેક્શનને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે. તેના મારફતે આ સબમરીનને ઘણા સેક્શનમાં ડિવાઈડ કરી શકાય છે.

ભારતીય નૈસેનાની સબમરીન શાખા આ વર્ષે આઠ ડિસેમ્બરે 50 વર્ષ પુરા કરશે. 8 ડિસેમ્બર 1967એ નૌસેનામાં પહેલી સબમરીન આઈએનએસ કલવરીને સમાવેશ કરવાના ઉપલક્ષ્યમાં દરેક વર્ષે આ દિવસને સબમરીન દિવસ તરીકે મનાવવામાં આવે છે. 7 ફેબ્રુઆરી 1992 એ પહેલી સ્વદેશ નિર્મિત સબમરીન આઈએનએસ શાલ્કીનો સમાવેશ થતા જ ભારત સબમરીન બનાવનાર દેશોના સમૂહમાં સમાવેશ થઈ ગયો હતો. તેના પછી આઈએનએસ શાંકુલને 28મી મે 1994એ લૉંચ કરવામાં આવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે કલવરીને પહેલા જ લૉંચ કરવામાં કરવામાં આવી છે અને હાલ તેનો ટ્રાયલ ચાલી રહ્યો છે, જે સફળ થતા તેને નૌસેનામાં સમાવેશ કરી દેવામાં આવશે. આ સીરિઝની પહેલી સબમરીન કલવરીને ગત વર્ષે એપ્રિલમાં લૉંચ કરવામાં આવી હતી. તેને ડિસેમ્બર સુધી સમાવેશ કરવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તે સફળ રહ્યો નહોતો. ભારત દુનિયાના તે પસંદગીના દેશોમાં સમાવેશ થાય છે જે પરંપરાગત સબમરીનોનું નિર્માણ કરે છે. ભારતીય નૌસેનાનો પ્રોજેક્ટ 75 પ્રમાણે એમડીએલમાં ફ્રાંસના મેસર્સ ડીસીએનએસની સાથે મળીને છ સબમરીનોનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. કલવરી અને ખંડેરી સબમરીનો આધુનિક ફીચર્સથી સજ્જ છે. આ સબમરીન દુશ્મનની નજરમાંથી બચીને જોરદાર નિશાન લગાવી શકે છે. આ સિવાય ટૉરપીડો અને એંટી શિપ મિસાઈલો દ્વારા હુમલો પણ કરી શકે છે.

મુંબઈ: કલવરી શ્રેણીની બીજી સબમરીન આઈએનએસ ખાંદેરીને આજે મઝગાંવ ડૉક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ (એમડીએલ) માં જલાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું. કેંદ્રીય સંરક્ષણ રાજ્ય મંત્રી સુભાષ ભામરે જલાવરણ સમારોહની અધ્યક્ષતા કરી હતી. જલાવરણમાં સબમરીન તે પંટૂનથી અલગ હશે, જેના ઉપર તેને તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. તેના પછી તેની અંતિમ સેટિંગ તરવા લાગશે. આ સબમરીન એંટી મિસાઈલથી લઈને પરમાણુ ક્ષમતાથી સજ્જ છે.