Brain Eating Amoeba: દેશમાં વધી રહ્યો છે મગજ ખાઈ જતાં અમીબા સંક્રમણનો ખતરો, અત્યાર સુધીમાં 22 લોકોના મોત
સમગ્ર દેશમાં બ્રેઈન ઈટિંગ અમીબાના ચેપમાં વધારો થયો છે. 2019 સુધી માત્ર 17 કેસ નોંધાયા હતા. કોરોના રોગચાળા પછી, આ રોગથી સંક્રમિત લોકોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે.
Brain Eating Amoeba: કેરળના કોઝિકોડમાં મગજ ખાતા અમીબાએ 14 વર્ષના બાળકનો જીવ લીધો. મૃદુલ નામનો આ છોકરો એક નાનકડા તળાવમાં નહાવા ગયો ત્યાર બાદ તેને ચેપ લાગ્યો હતો. આ રોગ એમોબીક મેનિન્ગોએન્સેફાલીટીસ (પીએએમ) તરીકે ઓળખાય છે, જે નેગલેરીયા ફાઉલેરી નામના અમીબાથી થાય છે. જ્યારે આ અમીબા પાણી દ્વારા શરીરમાં પહોંચે છે, ત્યારે માત્ર ચાર દિવસમાં તે માનવ ચેતાતંત્ર એટલે કે મગજ પર હુમલો કરવાનું શરૂ કરે છે.
14 દિવસના ગાળામાં મગજમાં સોજો આવે છે જેના કારણે દર્દીનું મૃત્યુ થાય છે. આ વર્ષે કેરળમાં આ રોગથી આ ત્રીજું મૃત્યુ છે. જો કે, આ પહેલા પણ દેશની વિવિધ હોસ્પિટલોમાં એમોબિક મેનિન્ગોએન્સફાલીટીસ રોગના કેસ નોંધાયા છે. કેન્દ્ર સરકારના ઇન્ટિગ્રેટેડ ડિસીઝ સર્વેલન્સ પ્રોગ્રામ (IDSP) અનુસાર, કેરળથી હરિયાણા અને ચંદીગઢ સુધી અત્યાર સુધીમાં 22 લોકોના મોત થયા છે, જેમાંથી 2021 પછી છ મૃત્યુ નોંધાયા છે. કેરળમાં પ્રથમ કેસ 2016 માં પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. ત્યારથી, અહીં આઠ દર્દીઓ મળી આવ્યા છે અને તમામ મૃત્યુ પામ્યા છે. નવી દિલ્હી સ્થિત ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અનુસાર, વર્ષ 2019 સુધી દેશમાં આ રોગના 17 કેસ નોંધાયા હતા, પરંતુ કોરોના રોગચાળા પછી, ઘણા પ્રકારના ચેપમાં વધારો થયો છે. તેથી, આ રોગમાં અચાનક વધારો થવા પાછળ કદાચ આ એક કારણ હોઈ શકે છે. 26 મે, 2019 ના રોજ, હરિયાણામાં આઠ મહિનાની બાળકીમાં આ રોગ જોવા મળ્યો હતો.
દવા અને રસી નથી, હજુ સાત દર્દીઓ બાકી છે
ICMR ના ડૉ. નિવેદિતા કહે છે, અત્યાર સુધી આ રોગને રોકવા માટે કોઈ દવા કે રસી ઉપલબ્ધ નથી. આમ છતાં ભારતમાં અત્યાર સુધીમાં સાત દર્દીઓને મોતના મુખમાંથી બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. આ માટે વિવિધ પ્રકારની એન્ટિબાયોટિક્સ આપીને સારવાર કરવામાં આવે છે, જેના માટે સમયસર રોગની ઓળખ કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
માથાનો દુખાવો, તાવ, ઉબકા અને ઉલટી એ શરૂઆતના લક્ષણો છે, ત્યારબાદ ગરદન અકડવી, મૂંઝવણ, હુમલા, આભાસ અને અંતે કોમા. લક્ષણો દેખાવાના 18 દિવસમાં દર્દીનું મૃત્યુ થઈ શકે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે સારવાર પછી પણ, નેગલેરિયા ફાઉલેરી ચેપથી બચવાની શક્યતા ઓછી છે, મૃત્યુ દર 97 ટકા નોંધાયેલ છે.
આખું વિશ્વ તેની પકડમાં છે: 2019 માં બહાર પાડવામાં આવેલા દિલ્હી AIIMSના એક અભ્યાસમાં, માઇક્રોબાયોલોજી વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. બિજય રંજને જણાવ્યું હતું કે ચેપની વિરલતા હોવા છતાં, વિશ્વભરમાં 400 થી વધુ કેસ નોંધાયા છે. 1968 થી 2019 સુધી, એકલા અમેરિકામાં 143 દર્દીઓ મળ્યા, જેમાંથી 139 મૃત્યુ પામ્યા. પાકિસ્તાનમાં 2008 થી 2019 દરમિયાન 147 દર્દીઓ મળી આવ્યા હતા. જ્યારે યુરોપમાં 24 અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં 19 કેસ મળી આવ્યા છે. જો એશિયાની વાત કરીએ તો સૌથી વધુ કેસ પાકિસ્તાન, ભારત અને થાઈલેન્ડમાં જોવા મળ્યા છે.
અમીબા ઉત્તર ભારતની ધરતીમાં છે: AIIMS
વર્ષ 2015 માં, નવી દિલ્હીમાં ઓલ ઈન્ડિયા ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ (AIIMS) ના ડોકટરોએ પ્રથમ વખત શોધ્યું કે ઉત્તર ભારતની જમીનમાં ઘણા પ્રકારના અમીબા મોજૂદ છે, જેમાંથી નેગલેરિયા ફાઉલેરી એમેબિક મેનિન્ગોએન્સફાલીટીસ રોગનું કારણ છે. . 2012 અને 2013 વચ્ચે હરિયાણાના રોહતક અને ઝજ્જરના 107 જળાશયોમાં ડૉક્ટરોએ આ શોધ કરી હતી. 107 પાણીના નમૂનામાંથી 43 (40%)માં અમીબા મળી આવ્યું હતું.
પરંપરાગત તપાસમાં પણ ક્યારેક પકડી શકાતો નથી
દિલ્હી AIIMS અનુસાર, પરંપરાગત માઇક્રોબાયોલોજીકલ પરીક્ષણોમાં આ રોગ ઘણીવાર શોધી શકાતો નથી. તેથી, પીસીઆર દ્વારા જલ્દીથી રોગની ઓળખ કરી શકાય છે. આને સાબિત કરવા માટે, દિલ્હી AIIMS એ ઓક્ટોબર 2020 માં દેશનો પ્રથમ અભ્યાસ પ્રકાશિત કર્યો, જેમાં 307 દર્દીઓના પરંપરાગત પરીક્ષણમાં કોઈ પણ આ રોગથી ચેપ લાગ્યો ન હતો, પરંતુ પીસીઆર પરીક્ષણમાં ત્રણ દર્દીઓ મળી આવ્યા હતા.
નદીઓ અને તળાવોથી સાવધાન, આ રીતે અમીબા શરીરમાં પ્રવેશે છે.
AIIMS, દિલ્હીના વરિષ્ઠ ડૉ. શરત કુમાર સમજાવે છે... તે માટી દ્વારા નદી કે તળાવ સુધી પહોંચે છે, જેના સંપર્કમાં આવવાથી, સ્નાન અથવા ડાઇવિંગ દ્વારા, આ અમીબા નાક અને મોં દ્વારા માનવ શરીરમાં પહોંચે છે. તે જ્ઞાનતંતુઓ દ્વારા મગજમાં જાય છે, જેના કારણે મગજની પેશીઓમાં ગંભીર સોજો આવે છે અને પછી આ પેશીઓનો નાશ થવા લાગે છે. આ રોગ કોરોનાની જેમ એક વ્યક્તિથી બીજામાં ફેલાતો નથી.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
