જો મહેંદી શુદ્ધ અને કુદરતી હોય તો સામાન્ય રીતે કોઈ નુકસાન નથી. પરંતુ, કેમિકલવાળી મહેંદી કે હાથની અસ્વચ્છતાથી સમસ્યા થઈ શકે છે.
મહેંદીવાળા હાથથી રસોઈ બનાવવી કે ખાવું યોગ્ય છે? જાણો શું કહે છે હેલ્થ એક્સપર્ટ્સ
તહેવારો કે લગ્નગાળામાં હાથ ભરીને મહેંદી લગાવ્યા પછી તે જ હાથે જમવું કેટલું સેફ છે? શુદ્ધ મહેંદી નુકસાનકારક નથી, પરંતુ તેમાં રહેલા PPD જેવા રસાયણો અને હાથની અસ્વચ્છતા તમને બીમાર પાડી શકે છે.

- શુદ્ધ મહેંદી સુરક્ષિત છે, પણ કેમિકલવાળી હાનિકારક હોય.
- કાળી મહેંદીમાં PPD કેમિકલ ત્વચા અને પેટને નુકસાન પહોંચાડે.
- મહેંદીવાળા હાથ બરાબર ન ધોવાતા બેક્ટેરિયા પેટમાં જાય.
- કુદરતી મહેંદી વાપરો, જમતાં પહેલાં હાથ સ્વચ્છ ધોવો.
Eating With Mehendi: શ્રાવણ મહિનો નજીક આવતા જ અથવા તો કોઈ લગ્ન-પ્રસંગ હોય ત્યારે મોટાભાગની સ્ત્રીઓ પોતાના બંને હાથમાં સુંદર મહેંદી લગાવવાનું પસંદ કરે છે. પણ અહીં એક મોટો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે, જ્યાં એક તરફ ડોક્ટરો હંમેશા જમતા પહેલા સાબુથી હાથ ધોવાની સલાહ આપે છે, ત્યાં આખા હાથ મહેંદીથી ભરેલા હોય અને એ જ હાથે જમવું કે રસોઈ બનાવવી શું સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે?
ચાલો, આ અંગેનું સત્ય તમને એકદમ સાદી ભાષામાં સમજાવીએ. મૂળભૂત રીતે જોઈએ તો, મહેંદી એ 'હેના' (Henna) નામના એક કુદરતી છોડમાંથી બને છે. જો મહેંદી 100% શુદ્ધ અને કુદરતી ઘટકોમાંથી બનેલી હોય, તો તેને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે અને તેનાથી કોઈ નુકસાન થતું નથી.
કેમિકલવાળી 'કાળી મહેંદી' બની શકે છે વિલન
જોકે, આજકાલ બજારમાં મળતી મહેંદીમાં એક મોટી સમસ્યા છે. મહેંદીનો રંગ તરત જ ઘાટો અને કાળો દેખાય તે માટે તેમાં ભારોભાર રસાયણો (કેમિકલ) ઉમેરવામાં આવે છે. આને બજારમાં "કાળી મહેંદી" પણ કહેવાય છે. આ મહેંદીમાં ખાસ કરીને PPD (Para-phenylenediamine) નામનું એક અત્યંત હાનિકારક રસાયણ હોય છે.
આ કેમિકલ ત્વચા (સ્કીન) માટે ખૂબ જ ખરાબ સાબિત થઈ શકે છે. ઘણા લોકોને તેનાથી સ્કિન એલર્જી, હાથમાં બળતરા કે સખત ખંજવાળ આવવાની સમસ્યા થાય છે. હવે વિચારો કે જો આવી કેમિકલવાળી મહેંદી હાથમાં લાગેલી હોય અને તમે વારંવાર એ જ હાથે જમતા હોવ, તો તે કેમિકલ તમારા પેટમાં જઈ શકે છે. આના કારણે પેટમાં ગરબડ થવી કે હળવી એલર્જીક રિએક્શન થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. એટલે જ એ જાણવું બહુ જરૂરી છે કે તમે જે મહેંદી લગાવી છે તે એકદમ શુદ્ધ છે કે પછી કેમિકલવાળી.
શું મહેંદીવાળા હાથે ખાવાથી બીમારી થાય છે?
નિષ્ણાતોના મતે, જો મહેંદી શુદ્ધ અને કુદરતી હોય, તો એવા કોઈ જ પુરાવા નથી કે તેનાથી કોઈ ગંભીર બીમારી થાય છે. પરંતુ, અહીં જે સૌથી મોટું જોખમ છે તે છે "હાથની અસ્વચ્છતા".
બને છે એવું કે તહેવારો કે લગ્નમાં જ્યારે હાથ કોણી સુધી મહેંદીથી ભરેલા હોય છે, ત્યારે આપણે આંગળીઓ કે નખને યોગ્ય રીતે અને ઘસીને ધોઈ શકતા નથી. આના લીધે આંગળીઓના ટેરવે કે નખમાં ગંદકી, બેક્ટેરિયા અને જીવાણુઓ રહી જાય છે. જ્યારે આપણે એ જ હાથે જમીએ છીએ, ત્યારે આ બધા બેક્ટેરિયા સીધા આપણા પેટમાં પ્રવેશે છે, જેના કારણે પેટમાં દુખાવો, ઉલટી કે ઝાડા (ફૂડ પોઈઝનિંગ) જેવી તકલીફો થાય છે. ટૂંકમાં, સમસ્યા મહેંદીને કારણે નથી થતી, પણ હાથ બરાબર સાફ ન થવાને કારણે થાય છે.
બચાવ માટે શું સાવચેતી રાખવી?
શુદ્ધતાનો આગ્રહ: બજારમાં મળતી સસ્તી અને કેમિકલયુક્ત 'કાળી મહેંદી'થી કાયમ દૂર રહો. હંમેશા કુદરતી અને સારી ગુણવત્તાવાળી (હર્બલ) મહેંદીનો જ ઉપયોગ કરો.
હાથની સફાઈ: મહેંદીનો રંગ આવી જાય પછી, જમતા પહેલા હાથને સાબુ અને પાણીથી ખૂબ જ સારી રીતે ધોઈ લો. ખાસ કરીને આંગળીઓની વચ્ચેનો ભાગ અને નખની સફાઈ બરાબર કરો.
ભીની મહેંદીમાં જમવાનું ટાળો: જ્યાં સુધી મહેંદી પૂરેપૂરી સુકાઈ ન જાય અને હાથ સાફ ન થઈ જાય, ત્યાં સુધી જાતે હાથેથી ખાવાનું ટાળવું જોઈએ (ચમચીનો ઉપયોગ કરી શકો છો).
એલર્જી થાય તો તરત ડોક્ટર પાસે જાવ: જો મહેંદી લગાવ્યા પછી હાથ પર બળતરા, ખંજવાળ કે ચામડી લાલ થઈ જાય, તો સહેજ પણ વિલંબ કર્યા વિના તાત્કાલિક ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો.
(Disclaimer: આ આર્ટિકલમાં આપેલી માહિતી સામાન્ય માન્યતાઓ અને નિષ્ણાતોના મંતવ્યો પર આધારિત છે. તેને કોઈપણ તબીબી સલાહનો વિકલ્પ ન ગણવો. સ્વાસ્થ્યને લગતી કોઈ પણ મૂંઝવણ માટે તમારા ફેમિલી ડોક્ટરની સલાહ ચોક્કસ લો.)
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Frequently Asked Questions
મહેંદી લગાવેલી હોય ત્યારે જમવાથી કોઈ નુકસાન થાય છે?
કયા પ્રકારની મહેંદી સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે?
બજારમાં મળતી 'કાળી મહેંદી' હાનિકારક હોઈ શકે છે, કારણ કે તેમાં PPD જેવા રસાયણો હોય છે. આ રસાયણો ત્વચાની એલર્જી કરી શકે છે અને પેટમાં જવાથી ગરબડ કરી શકે છે.
મહેંદી લગાવ્યા પછી જમતી વખતે કઈ મુખ્ય સમસ્યા ઊભી થાય છે?
મુખ્ય સમસ્યા મહેંદીને કારણે નહીં, પરંતુ હાથની અસ્વચ્છતાને કારણે થાય છે. મહેંદીવાળા હાથ બરાબર સાફ ન થવાથી બેક્ટેરિયા પેટમાં જઈ શકે છે, જેનાથી ફૂડ પોઈઝનિંગ થઈ શકે છે.
મહેંદી લગાવ્યા પછી જમતી વખતે શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ?
હંમેશા શુદ્ધ મહેંદી વાપરો અને જમતા પહેલા હાથને સાબુથી સારી રીતે ધોઈ લો. આંગળીઓ અને નખની સફાઈ ખાસ કરો. એલર્જી થાય તો ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો.





















