Gold Rules: બિલ વગર ઘરમાં 1 કરોડનું સોનું રાખી શકાય ? જાણો Income Tax ના નિયમો
CBDT Guidelines: પરિણીત મહિલાઓ માટે મોટી છૂટછાટ, જો આ લિમિટમાં હશો તો IT વિભાગ પણ તમારો વાળ વાંકો નહીં કરી શકે.

CBDT Gold Rules: હાલના સમયમાં Gold Price (સોનાના ભાવ) આસમાને પહોંચ્યા છે. ભાવ વધવાને કારણે ઘણા મધ્યમ વર્ગીય પરિવારોની તિજોરીમાં પડેલા દાગીનાની કિંમત હવે લાખોથી વધીને કરોડોમાં પહોંચી ગઈ છે. આ સ્થિતિમાં લોકોના મનમાં એક ડર સતાવી રહ્યો છે કે, "શું ઘરમાં આટલું બધું સોનું રાખવાથી Income Tax Department (આવકવેરા વિભાગ) ના દરોડા પડી શકે?" ખાસ કરીને જે લોકો પાસે પૂર્વજોનું સોનું છે અથવા જેમના જૂના Bills (બિલ) ખોવાઈ ગયા છે, તેઓ વધુ ચિંતિત છે. જો તમે પણ આ મૂંઝવણમાં હોવ, તો તમારે સરકારના નિયમો જાણવા ખૂબ જરૂરી છે.
શું બિલ વગરનું સોનું ગેરકાયદેસર છે?
સૌથી પહેલા તો એ ગેરસમજ દૂર કરવી જરૂરી છે કે બિલ વગર સોનું રાખવું ગુનો છે. આવકવેરા કાયદાનો ઉદ્દેશ્ય Black Money (કાળું નાણું) પકડવાનો છે, સામાન્ય નાગરિકોને પરેશાન કરવાનો નહીં. જો તમારી પાસે રહેલું સોનું તમારી કાયદેસરની Income (આવક) માંથી ખરીદેલું હોય, વારસામાં મળેલું હોય કે લગ્નપ્રસંગે Gift (ભેટ) માં મળેલું હોય, તો બિલ ન હોવા છતાં તેને ગેરકાયદેસર ગણવામાં આવતું નથી.
મહિલાઓ અને પુરુષો માટેની લિમિટ જાણો
ભારતીય પરંપરાઓને ધ્યાનમાં રાખીને CBDT (સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ) એ સોનું રાખવા માટે ચોક્કસ મર્યાદા નક્કી કરી છે. જો દરોડા પડે તો પણ નીચે મુજબની મર્યાદામાં સોનું જપ્ત કરી શકાતું નથી:
Married Woman (પરિણીત મહિલા): 500 Grams સુધી.
Unmarried Woman (અપરિણીત મહિલા): 250 Grams સુધી.
Male (પુરુષ): 100 Grams સુધી.
આ લિમિટ વ્યક્તિગત છે અને તે માત્ર ઘરેણાં માટે લાગુ પડે છે. આ મર્યાદા સુધીના સોના માટે તમારે આવકવેરા વિભાગને કોઈ Proof of Income (આવકના પુરાવા) કે બિલ આપવાની જરૂર રહેતી નથી.
એક સામાન્ય પરિવાર 1 કરોડનું સોનું રાખી શકે?
આ ગણિતને સરળતાથી સમજીએ. જો એક સામાન્ય ભારતીય પરિવારમાં પતિ, પત્ની અને એક અપરિણીત દીકરી હોય, તો તેઓ સંયુક્ત રીતે કુલ 850 Grams સોનું કાયદેસર રીતે ઘરમાં રાખી શકે છે (પત્નીના 500g + પતિના 100g + દીકરીના 250g).
વર્તમાન બજાર કિંમત અને મેકિંગ ચાર્જીસ મુજબ ગણતરી કરીએ તો, 850 Grams સોનાની કિંમત અંદાજે ₹1.07 Crore થી ₹1.20 Crore સુધી થઈ શકે છે. તેનો સીધો અર્થ એ થયો કે તમારા ઘરમાં ₹1 Crore થી વધુની કિંમતનું સોનું હોવા છતાં, જો તે આ મર્યાદામાં હોય તો તમારે બિલ કે દસ્તાવેજોની ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. તે સંપૂર્ણપણે Legal (કાયદેસર) ગણાય છે.
HUF અને તપાસના નિયમો
Hindu Undivided Family (HUF) માટે કોઈ ફિક્સ મર્યાદા નથી, પરંતુ તે પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ અને સામાજિક મોભા પર આધાર રાખે છે. જો દરોડા દરમિયાન લિમિટ કરતાં વધુ સોનું મળી આવે, તો જ તમારે તેના સ્ત્રોતની જાણકારી આપવી પડે છે. જો તમે સંતોષકારક જવાબ આપો તો તે જપ્ત થતું નથી. ટૂંકમાં, પરંપરાગત ઘરેણાં અને સ્ત્રીધન પર સરકાર નરમ વલણ દાખવે છે.





















