ગુજરાત માટે સારા સમાચાર: કુપોષણ સામેની જંગમાં મોટી જીત, એક જ વર્ષમાં દરમાં 9.1% નો જંગી ઘટાડો!
વિધાનસભામાં મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી ડો. મનીષાબેન વકીલની જાહેરાત; રિયલ ટાઈમ મોનિટરિંગ અને 'બાલશક્તિ', 'માતૃશક્તિ' જેવી યોજનાઓને કારણે રાજ્ય ઝડપથી 'કુપોષણ મુક્ત' બનવા તરફ અગ્રેસર.
ગુજરાત માટે એક ખૂબ જ રાહત અને ગર્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાજ્ય સરકારે બાળકો અને માતાઓમાં જોવા મળતા કુપોષણ સામે છેડેલી જંગમાં એક ઐતિહાસિક સફળતા મેળવી છે. વિધાનસભા ગૃહમાં મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી ડો. મનીષાબેન વકીલે માહિતી આપતા જણાવ્યું છે કે, સરકારના સર્વગ્રાહી અભિગમ અને રિયલ ટાઈમ મોનિટરિંગના કારણે માત્ર એક જ વર્ષમાં ગુજરાતમાં કુપોષણના દરમાં 9.1 ટકાનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. જાન્યુઆરી 2025 માં જ્યાં ઓછા વજનવાળા બાળકોની ટકાવારી 20.5 ટકા હતી, તે ઘટીને જાન્યુઆરી 2026 માં 11.4 ટકા પર આવી ગઈ છે. આ માત્ર આંકડા નથી, પરંતુ સરકારની યોજનાઓ અને લોકોના સહિયારા પ્રયાસોનું પરિણામ છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ આ સફળતા પાછળના કારણો અને કયા જિલ્લાઓએ આમાં બાજી મારી છે.
આંકડા શું કહે છે? એક જ વર્ષમાં મોટો સુધારો
કેન્દ્ર સરકારના 'પોષણ ટ્રેકર' ડેટા મુજબ, ગુજરાતે કુપોષણ નાબૂદ કરવામાં તેજ ગતિએ પ્રગતિ કરી છે.
જાન્યુઆરી 2025 માં રાજ્યમાં કુપોષિત (ઓછા વજનવાળા) બાળકોનો દર 20.5% હતો.
જાન્યુઆરી 2026 માં આ દર ઘટીને 11.4% થઈ ગયો છે.
આમ, સીધો 9.1% નો માતબર સુધારો જોવા મળ્યો છે. અગાઉના NFHS-5 ના જૂના આંકડાઓની સરખામણીમાં આ પ્રગતિ ખૂબ જ ઝડપી અને ઉત્સાહવર્ધક છે.
કયા જિલ્લાઓમાં નોંધાયો સૌથી મોટો સુધારો?
મંત્રીશ્રીએ ગૃહમાં આંકડાકીય માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે ખાસ કરીને અરવલ્લી અને સાબરકાંઠા જિલ્લામાં જાન્યુઆરી 2026 ની સ્થિતિએ ખૂબ સારું પરિણામ મળ્યું છે:
અરવલ્લી જિલ્લો: અહીં મોડાસા તાલુકામાં સૌથી વધુ 10.9 ટકા અને બાયડ તાલુકામાં 9.5 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
સાબરકાંઠા જિલ્લો: છેલ્લા એક વર્ષમાં સાબરકાંઠામાં સરેરાશ 5.7 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જેમાં એકલા ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં જ સૌથી વધુ 12.5 ટકાનો નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે.
આ સફળતા પાછળ સરકારની કઈ યોજનાઓ કામ કરી રહી છે?
'કુપોષણ મુક્ત ગુજરાત' ના સંકલ્પને પૂરો કરવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા પાયાના સ્તરેથી કામ થઈ રહ્યું છે. આંગણવાડીઓ મારફતે અલગ-અલગ વયજૂથ માટે ખાસ પોષણયુક્ત પેકેટ્સ આપવામાં આવે છે:
બાલશક્તિ: 6 માસથી 3 વર્ષના નાના બાળકો માટે.
માતૃશક્તિ: સગર્ભા અને ધાત્રી (સ્તનપાન કરાવતી) માતાઓ માટે.
પૂર્ણાશક્તિ: કિશોરીઓના સ્વાસ્થ્ય અને પોષણ માટે.
પોષણ સુધા યોજના: આ યોજના હેઠળ રાજ્યના 14 આદિજાતિ (ટ્રાયબલ) જિલ્લાઓમાં સગર્ભા અને ધાત્રી માતાઓને આંગણવાડી કેન્દ્ર પર જ એક વખતનું સંપૂર્ણ ગરમ અને પૌષ્ટિક ભોજન પૂરું પાડવામાં આવે છે.
સમાજ અને પરિવારનો સાથ છે સૌથી જરૂરી
મંત્રીશ્રી ડો. મનીષાબેન વકીલે ગૃહમાં ખાસ ભાર મૂકતા કહ્યું હતું કે, "કુપોષણ એ માત્ર આરોગ્યનો વિષય નથી, પણ એક સામાજિક ચિંતા છે."
બાળ સંકલિત વિકાસ યોજના (ICDS) અંતર્ગત આંગણવાડીમાંથી જે આહાર આપવામાં આવે છે, તે બાળકની આખા દિવસની જરૂરિયાતનો માત્ર ત્રીજો ભાગ જ પૂરો પાડે છે. બાકીનું પોષણ ઘરેથી મળવું જરૂરી છે. તેથી, જો પરિવાર અને સમાજ સક્રિય રીતે આમાં ભાગીદાર બનશે, તો જ આપણે સૌ સાથે મળીને ગુજરાતને સંપૂર્ણપણે સુપોષિત બનાવી શકીશું.
Before You Go
Mansukh Vasava : નેપાળવાળી ગુજરાતમાં ના ચાલે, અનંત પટેલ પર વસાવાના પ્રહાર
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
