ચીન-પાકિસ્તાન વચ્ચે સીક્રેટ ડીલે વધાર્યું ભારતનું ટેન્શન! ડ્રેગન રશિયન S-400 નો ડેટા પાક. સાથે શેર કરશે?
BulgarianMilitary.com ના અહેવાલ મુજબ જો ચીન S-400 ની ટેકનિકલ માહિતી પાકિસ્તાનને આપશે તો ભારતની સંરક્ષણ વ્યૂહરચના અને અબજો ડોલરનું રોકાણ જોખમમાં, રશિયા પર ભારતના વિશ્વાસને પણ લાગી શકે છે આંચકો.
India S-400 air defence system: ભારતની સંરક્ષણ વ્યૂહરચનામાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી રશિયન S-400 ટ્રાયમ્ફ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અંગે ભારતીય સુરક્ષા વર્તુળોમાં ચિંતા વધી ગઈ છે. તાજેતરના એક અહેવાલ મુજબ, પાકિસ્તાન અને ચીન વચ્ચે એક ગુપ્ત સોદા અંગે વાતચીત ચાલી રહી છે, જેના હેઠળ ચીન પાકિસ્તાન સાથે S-400 સિસ્ટમની સંવેદનશીલ ટેકનિકલ માહિતી શેર કરી શકે છે. જો આ અહેવાલ સાચો ઠરે તો તે ભારત માટે ગંભીર વ્યૂહાત્મક પડકાર ઊભો કરી શકે છે.
S-400 સિસ્ટમ: ભારતની સુરક્ષા કવચ
S-400 ટ્રાયમ્ફ એ રશિયાની અલ્માઝ-એન્ટે કંપની દ્વારા વિકસિત એક અત્યાધુનિક હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી છે, જે ૪૦૦ કિલોમીટરની રેન્જ ધરાવે છે. તે ફાઇટર જેટ, ક્રુઝ મિસાઇલ, બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને ડ્રોન જેવા હવાઈ જોખમોને ટ્રેક કરવા અને તોડી પાડવા સક્ષમ છે. ભારતે ૨૦૧૮ માં રશિયા સાથે $૫.૪૩ બિલિયનના સોદા હેઠળ S-400 ના ૫ સ્ક્વોડ્રન ખરીદ્યા છે, જેમાંથી ૩ સ્ક્વોડ્રન ૨૦૨૩ સુધીમાં ભારતને મળી ગયા છે અને પાકિસ્તાન તથા ચીન સાથેની સરહદો પર તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને કારણે બાકીના ૨ સ્ક્વોડ્રનનો સપ્લાય હોલ્ડ પર છે. ભારત માટે આ સિસ્ટમ પ્રાદેશિક સંતુલન અને સંભવિત હવાઈ હુમલાઓને રોકવા માટે નિર્ણાયક છે.
ચીન-પાકિસ્તાનનો ગુપ્ત સોદો અને ડેટા શેરિંગની આશંકા
BulgarianMilitary.com ના અહેવાલ મુજબ, ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે એક ગુપ્ત કરાર અંગે વાતચીત ચાલી રહી છે, જેના હેઠળ ચીન પાકિસ્તાનને S-400 ની ટેકનિકલ માહિતી પૂરી પાડી શકે છે. ચીને ૨૦૧૪ માં રશિયા પાસેથી S-400 ખરીદ્યું હતું અને તેની સેના આ સિસ્ટમની ક્ષમતાઓ અને નબળાઈઓથી સારી રીતે વાકેફ છે. જો ચીન આ માહિતી પાકિસ્તાનને પૂરી પાડે છે, તો તેમાં રડાર ફ્રીક્વન્સી, ઇન્ટરસેપ્શન લોજિક, સિસ્ટમની નબળાઈઓ અને બ્લાઇન્ડ સ્પોટ્સ તેમજ ઇલેક્ટ્રોનિક જામિંગ તકનીકો જેવી સંવેદનશીલ વિગતો શામેલ હોઈ શકે છે.
પાકિસ્તાન આ ડેટાનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકે છે?
પાકિસ્તાન પાસે હજુ સુધી S-400 જેવી પોતાની કોઈ અત્યાધુનિક હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી નથી. જો તેને S-400 વિશેની માહિતી મળે છે, તો તે તેનો ઉપયોગ યુદ્ધની સ્થિતિમાં ભારત વિરુદ્ધ કરી શકે છે, જેનાથી ભારતની સંરક્ષણ વ્યૂહરચનાને મોટો ફટકો પડી શકે છે. પાકિસ્તાન જામર, ઓછી ઉડતી ક્રુઝ મિસાઇલો અથવા ડ્રોન હુમલા જેવી તકનીકોનો ઉપયોગ કરીને ભારતના હવાઈ સંરક્ષણને અવરોધી શકે છે. આનાથી LoC પાર ભારતની સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક જેવી કાર્યવાહીને અટકાવવાના અને ડ્રોન તથા મિસાઇલ લોન્ચ કરવા માટે સુરક્ષિત રૂટ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. S-400 વિશેની માહિતી મળવાથી ભારતના હવાઈ મિશન જોખમમાં મુકાઈ શકે છે, વ્યૂહાત્મક અવરોધની અસર ઓછી થશે અને ભારતીય વાયુસેનાનું આયોજન લીક થઈ શકે છે. આનાથી ભારતના અબજો ડોલરના S-400 રોકાણ અને વ્યૂહાત્મક તૈયારીઓ વ્યર્થ જઈ શકે છે, જે ભવિષ્યના કોઈપણ સંઘર્ષ દરમિયાન ભારત માટે એક મોટો વ્યૂહાત્મક નુકસાન પેદા કરી શકે છે.
રશિયાનું વલણ અને તેના સંભવિત પરિણામો
હાલમાં, રશિયાએ આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી કે તે ચીન દ્વારા S-400 માહિતી લીક થવા અંગે ચિંતિત છે કે કેમ. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય શસ્ત્ર સોદાઓમાં સામાન્ય રીતે "એન્ડ-યુઝર એગ્રીમેન્ટ" શામેલ હોય છે જે કોઈપણ તૃતીય પક્ષ સાથે તકનીકી માહિતી શેર કરવાનું અટકાવે છે. જો ચીન આ કરારનું ઉલ્લંઘન કરે છે, તો તેનાથી રશિયા-પાકિસ્તાન લશ્કરી સમીકરણ બદલાઈ શકે છે.
આ સ્થિતિ ભારત માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. જો ચીન-પાકિસ્તાન વચ્ચે ડેટા શેરિંગ થાય છે અને રશિયા આ અંગે કોઈ કાર્યવાહી કરતું નથી, તો રશિયા પર વિશ્વાસ કરવાની ભારતની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી નીતિને આંચકો લાગી શકે છે. આનાથી ભારત ભવિષ્યમાં પોતાની લશ્કરી જરૂરિયાતો માટે પશ્ચિમી દેશો (જેમ કે અમેરિકા, ફ્રાન્સ) તરફ વધુ ઝુકાવ કરી શકે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
