શોધખોળ કરો

વીડિયો કોલ પર હવે હસવું પણ મોંઘું પડી શકે છે! ગૃહ મંત્રાલયે જાહેર કર્યું AI સ્કેમ એલર્ટ

ટેકનોલોજીના જમાનામાં હવે સાયબર ઠગોએ લોકોને છેતરવા માટે AI ડીપફેકનો નવો કિમીયો શોધ્યો છે. અજાણ્યા વીડિયો કોલ પર તમારી એક નાની ભૂલ બેંક એકાઉન્ટ ખાલી કરાવી શકે છે.

Show Quick Read
Key points generated by AI, verified by newsroom
  • કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે AI ડીપફેક વીડિયો ફ્રોડની ચેતવણી આપી.
  • ઠગો નોકરીના બહાને વીડિયો કોલમાં ચહેરાના હાવભાવ રેકોર્ડ કરે.
  • આ ડીપફેક વીડિયો બેંક વેરિફિકેશન સિસ્ટમ બાયપાસ કરવા વપરાય છે.
  • અજાણ્યા કોલ ટાળો; ફરિયાદ માટે cybercrime.gov.in નો સંપર્ક કરો.

AI deepfake video fraud: આજના ડિજિટલ યુગમાં જેમ-જેમ ટેકનોલોજી આગળ વધી રહી છે, તેમ-તેમ સાયબર ગુનેગારો પણ લોકોને છેતરવા માટે હાઈટેક પદ્ધતિઓ અપનાવી રહ્યા છે. હવે ઠગો લોકોને શિકાર બનાવવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ખુલ્લેઆમ દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે. આ ગંભીર ખતરાને જોતા, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ કામ કરતા 'ભારતીય સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર' (I4C) એ સામાન્ય જનતા માટે એક અત્યંત મહત્વની ચેતવણી (એડવાઇઝરી) જાહેર કરી છે. સરકાર તરફથી કહેવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ અજાણ્યો વ્યક્તિ તમને ઓનલાઈન નોકરી કે ઈન્ટરવ્યૂના બહાને વીડિયો કોલ કરે અને કોલ દરમિયાન તમને કેમેરા સામે જોવા, માથું ફેરવવા, સ્મિત કરવા (હસવા), આંખ મારવા કે કંઈક બોલવા માટે કહે, તો તરત જ સાવધ થઈ જજો. તમારી આ નાની સજાગતા તમને મોટા આર્થિક નુકસાનથી બચાવી શકે છે.

ડીપફેક વીડિયો કેવી રીતે બનાવવામાં આવે છે?

સાયબર ગુનેગારો ખૂબ જ શાતિર મગજથી આખી જાળ વણે છે:

પહેલું સ્ટેપ: ઠગો સૌથી પહેલા સોશિયલ મીડિયા, વોટ્સએપ, ટેલિગ્રામ, જોબ પોર્ટલ કે ડેટિંગ એપ્સ દ્વારા તમારો સંપર્ક કરે છે.

બીજું સ્ટેપ: નોકરીની મોટી ઓફર કે પાર્ટ-ટાઇમ કામના બહાને તેઓ તમને વીડિયો કોલ પર લે છે.

ત્રીજું સ્ટેપ: વાતચીત દરમિયાન તેઓ તમારા ચહેરાના હાવભાવ લાઈવ રેકોર્ડ કરે છે. તેઓ જાણીજોઈને તમને સ્ક્રીન પર જોઈને હસવા, આંખો પટપટાવવા કે કોઈ ચોક્કસ શબ્દો બોલવા મજબૂર કરે છે. ઘણીવાર તેઓ તમારા સોશિયલ મીડિયા પ્રોફાઈલમાંથી પણ ફોટા અને વીડિયો ચોરી લે છે.

ચોથું સ્ટેપ: આ રીતે ભેગા કરેલા ડેટાને તેઓ એડવાન્સ AI ટૂલ્સમાં નાખીને તમારો જ એક એવો આબેહૂબ નકલી (ડીપફેક) વીડિયો તૈયાર કરે છે, જે જોવામાં 100% અસલી લાગે છે.

બેંકો અને ડિજિટલ વેરિફિકેશન સિસ્ટમને ટાર્ગેટ કરવાનો ખતરો

આ ડીપફેક વીડિયો પાછળ સાયબર ગુનેગારોનો હેતુ ઘણો મોટો હોય છે. આ નકલી વીડિયોનો ઉપયોગ કરીને તેઓ બેંકોની સૌથી સિક્યોર ગણાતી સિસ્ટમ્સ જેવી કે ફેસ ઓથેન્ટિકેશન (Face Authentication), લાઇવનેસ વેરિફિકેશન અને વીડિયો-KYC ને બાયપાસ કરી લે છે. ઠગો તમારા નામે નકલી બેંક ખાતા ખોલાવી શકે છે, ડિજિટલ વોલેટ એક્ટિવેટ કરી શકે છે અથવા તમારી લોન સબંધી નાણાકીય માહિતી ચોરીને મોટું કૌભાંડ આચરી શકે છે.

આ ડિજિટલ આફતથી તમારી જાતને કેવી રીતે બચાવશો?

ગૃહ મંત્રાલયે સાયબર ક્રાઈમથી બચવા માટે કેટલીક ગોલ્ડન ટિપ્સ આપી છે:

અજાણ્યા કોલથી સાવધ રહો: કોઈ પણ અજાણી વ્યક્તિ સાથે વીડિયો કોલ પર વાત કરવાનું ટાળો.

ઇશારા પર ન નાચો: કોલ પર કોઈ અજાણ્યા માણસના કહેવાથી કેમેરા સામે ચહેરાની મૂવમેન્ટ (હલનચલન) બિલકુલ ન કરો.

બાયોમેટ્રિક લોક કરો: તમારી આધાર અને બાયોમેટ્રિક માહિતીને સુરક્ષિત રાખો અને જરૂર પડે ત્યારે તેને સત્તાવાર એપથી લોક કરી દો.

સોશિયલ મીડિયા પ્રાઇવસી: ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ પર તમારા પર્સનલ ફોટા અને વીડિયો પબ્લિક રાખવાને બદલે પ્રાઇવેટ રાખો.

સિમ સ્વેપિંગ પર નજર: જો તમારા ફોનનું નેટવર્ક અચાનક ગાયબ થઈ જાય, તો તરત જ કંપનીનો સંપર્ક કરો, આ સિમ સ્વેપ ફ્રોડ હોઈ શકે છે.

બેંક એલર્ટ્સ: તમારા બેંક ખાતા કે ડિજિટલ વોલેટમાં થતી નાની-મોટી દરેક પ્રવૃત્તિ અને લોગિન એલર્ટ પર નજર રાખો.

આ પણ વાંચોઃ સાયબર ફ્રોડમાં ગયેલા પૈસા પાછા મેળવવાનું બન્યું સરળ, ઘરે બેઠા MRM પોર્ટલથી કરો અરજી

છેતરપિંડી થાય તો ફરિયાદ ક્યાં કરવી?

જો તમે અજાણતામાં આવા કોઈ સાયબર ફ્રોડ, ઓળખની ચોરી (Identity Theft) કે શંકાસ્પદ ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શનનો ભોગ બનો છો, તો જરાય ગભરાયા વગર તરત જ નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલની સત્તાવાર વેબસાઇટ https://cybercrime.gov.in/ પર જઈને ઓનલાઈન ફરિયાદ નોંધાવો અથવા હેલ્પલાઇન નંબર પર કોલ કરો. સમયસર લીધેલું આ પગલું તમારા પૈસા ડૂબતા બચાવી શકે છે.

આ પણ વાંચોઃ સ્માર્ટફોનમાં વાયરસ કે UPI ફ્રોડનો ડર ભૂલી જાવ! આજે જ ડાઉનલોડ કરો આ ખાસ સરકારી એપ

Frequently Asked Questions

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે AI ડીપફેક ફ્રોડ વિશે કઈ ચેતવણી આપી છે?

મંત્રાલયે ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ અજાણ્યો વ્યક્તિ નોકરી કે ઈન્ટરવ્યૂના બહાને વીડિયો કોલ કરે અને તમને કેમેરા સામે હસવા કે હલનચલન કરવાનું કહે, તો સાવધ રહેવું. તમારી સજાગતા તમને મોટા આર્થિક નુકસાનથી બચાવી શકે છે.

સાયબર ગુનેગારો ડીપફેક વીડિયો કેવી રીતે બનાવે છે?

ઠગો સોશિયલ મીડિયા દ્વારા સંપર્ક કરીને નોકરીના બહાને વીડિયો કોલ કરે છે. વાતચીત દરમિયાન તેઓ તમારા ચહેરાના હાવભાવ રેકોર્ડ કરીને, AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને નકલી (ડીપફેક) વીડિયો તૈયાર કરે છે.

ડીપફેક વીડિયોનો મુખ્ય હેતુ શું હોય છે?

ડીપફેક વીડિયોનો ઉપયોગ બેંકોની ફેસ ઓથેન્ટિકેશન અને વીડિયો-KYC જેવી સુરક્ષિત સિસ્ટમ્સને બાયપાસ કરવા માટે થાય છે. આનાથી ઠગો તમારા નામે નકલી બેંક ખાતા ખોલી શકે છે અથવા નાણાકીય માહિતી ચોરી શકે છે.

ડીપફેક વીડિયો ફ્રોડથી બચવા માટે શું પગલાં લેવા જોઈએ?

અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે વીડિયો કોલ કરવાનું ટાળો અને તેમના કહેવાથી ચહેરાના હાવભાવ ન કરો. તમારી બાયોમેટ્રિક અને સોશિયલ મીડિયા માહિતીને સુરક્ષિત રાખો. બેંક એલર્ટ્સ પર હંમેશા નજર રાખો.

ટોપ સ્ટોરી

Huawei OSTA O1 Pro: 7000mAh બેટરીવાળો પહેલો નૉન-ફૉલ્ડેબલ વાઇડ સ્ક્રીન ફોન લૉન્ચ, જાણો ફિચર્સ
Huawei OSTA O1 Pro: 7000mAh બેટરીવાળો પહેલો નૉન-ફૉલ્ડેબલ વાઇડ સ્ક્રીન ફોન લૉન્ચ, જાણો ફિચર્સ
BSNL Recharge Offer: 1 લાખના વીમા સાથે મળી રહી છે 380 દિવસની વેલિડિટી, જાણો સંપૂર્ણ પ્લાન
BSNL Recharge Offer: 1 લાખના વીમા સાથે મળી રહી છે 380 દિવસની વેલિડિટી, જાણો સંપૂર્ણ પ્લાન
GTA 6 Launch : GTA 6ની એન્ટ્રી વચ્ચે PlayStation ઠપ, હજારો યુઝર્સ પરેશાન
GTA 6 Launch : GTA 6ની એન્ટ્રી વચ્ચે PlayStation ઠપ, હજારો યુઝર્સ પરેશાન
Google Data Delete: ગૂગલ પાસે તમારો કયો ડેટા છે? જાણો તેને કેવી રીતે કરશો ડિલીટ!
Google Data Delete: ગૂગલ પાસે તમારો કયો ડેટા છે? જાણો તેને કેવી રીતે કરશો ડિલીટ!

વિડિઓઝ

Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : પોલીસે શરૂ કર્યા ભડાકા
Paresh Dhanani Statement : પરેશ ધાનાણીનો મોટો નિર્ણય! 2027ની ચૂંટણી નહીં લડવાનો કર્યો સંકલ્પ
Prashant Korat: કોળી સમાજની CM પદની માગ પર ભાજપની પ્રથમ પ્રતિક્રિયા, પ્રશાંત કોરાટે શું કહ્યું?
Paresh Dhanani: કોંગ્રેસમાં પાટીદારોના સ્થાનને લઈ પૂર્વ નેતા વિપક્ષ ધાનાણીનો ઘટસ્ફોટ
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : બસ આટલું જ બાકી હતું

ફોટો ગેલેરી

પર્સનલ કોર્નર

ટોપ આર્ટિકલ્સ
ટોપ રીલ્સ
'ચૂંટણી લડીશ નહીં, લડાવીશ' -2027માં વિધાનસભા ચૂંટણી માટે પરેશ ધાનાણીનો મોટો સંકલ્પ
'ચૂંટણી લડીશ નહીં, લડાવીશ' -2027માં વિધાનસભા ચૂંટણી માટે પરેશ ધાનાણીનો મોટો સંકલ્પ
Idar: ઈડરની PTC કૉલેજમાં ઘોર બેદરકારી, પાણીની ટાંકીમાં મૃત શ્વાન મળતા ખળભળાટ, 30થી વધુ વિદ્યાર્થિનીઓ હૉસ્પિટલ ખસેડાઈ
Idar: ઈડરની PTC કૉલેજમાં ઘોર બેદરકારી, પાણીની ટાંકીમાં મૃત શ્વાન મળતા ખળભળાટ, 30થી વધુ વિદ્યાર્થિનીઓ હૉસ્પિટલ ખસેડાઈ
Dwarka Mandir: દ્વારકા જગત મંદિરમાં મંજૂરી વિના ફોટોગ્રાફી પર રોક, ભોગ-મનોરથ-ધજાજી ઉત્સવની ફોટોગ્રાફી માટે 2500 ફી
Dwarka Mandir: દ્વારકા જગત મંદિરમાં મંજૂરી વિના ફોટોગ્રાફી પર રોક, ભોગ-મનોરથ-ધજાજી ઉત્સવની ફોટોગ્રાફી માટે 2500 ફી
બે પાન કાર્ડ રાખવા પર ફસાયો ગુજરાતી વ્યાપારી, ઈન્કમટેક્સે મોકલી લાખોની નોટિસ
બે પાન કાર્ડ રાખવા પર ફસાયો ગુજરાતી વ્યાપારી, ઈન્કમટેક્સે મોકલી લાખોની નોટિસ
Cold Wave: રાજ્યમાં ઠંડીનો ચમકારો, 11.4 ડિગ્રી સાથે અમરેલી સૌથી ઠંડુ, નલિયામાં 11.8 ડિગ્રી તાપમાન
Cold Wave: રાજ્યમાં ઠંડીનો ચમકારો, 11.4 ડિગ્રી સાથે અમરેલી સૌથી ઠંડુ, નલિયામાં 11.8 ડિગ્રી તાપમાન
Surat: સુરતમાં 6 કિમી ખાડી પહોળી કરવાનું અભિયાન શરૂ, 2.45 લાખ ઘનમીટર માટી બહાર કઢાઈ
Surat: સુરતમાં 6 કિમી ખાડી પહોળી કરવાનું અભિયાન શરૂ, 2.45 લાખ ઘનમીટર માટી બહાર કઢાઈ
Ahmedabad: અમદાવાદમાં 'નૉ ડ્રગ્સ' મેગા ડ્રાઈવ, એક જ રાતમાં પોલીસે ગાંજાની હેરાફેરી કરતા ત્રણને દબોચ્યા
Ahmedabad: અમદાવાદમાં 'નૉ ડ્રગ્સ' મેગા ડ્રાઈવ, એક જ રાતમાં પોલીસે ગાંજાની હેરાફેરી કરતા ત્રણને દબોચ્યા
નીતિશ કુમારે પટના એરપોર્ટ પર PM મોદીનું કર્યું સ્વાગત, 'કેબલ બ્રિજ'નું ઉદ્ઘાટન
નીતિશ કુમારે પટના એરપોર્ટ પર PM મોદીનું કર્યું સ્વાગત, 'કેબલ બ્રિજ'નું ઉદ્ઘાટન
Embed widget