Kashmir: કાશ્મીરમાં હિન્દુ ક્યારથી રહી રહ્યાં છે ? જાણો 5000 વર્ષ જુનું સત્ય

Kashmir: કાશ્મીરનો સૌથી પહેલો ઉલ્લેખ વેદોમાં જોવા મળે છે. કાશ્મીર પણ ઋગ્વેદમાં વર્ણવેલ 'સપ્ત-સિંધુ' પ્રદેશનો એક ભાગ હતું

(તસવીર- એબીપી લાઇવ)

Source : એબીપી અસ્મિતા

Kashmir: કાશ્મીરમાં હિન્દુઓની હાજરી ઋગ્વેદ, મહાભારત, શંકરાચાર્ય અને કાશ્મીર શૈવ ધર્મથી ૫૦૦૦ વર્ષ જૂની છે. પૌરાણિક ગ્રંથો આ વાતની પુષ્ટિ કરે છે. કાશ્મીર ફક્ત ભૂગોળ જ નથી, પરંતુ ભારતના વૈદિક આત્માનું જીવંત પ્રતીક છે. હિન્દુ સંસ્કૃતિના મૂળ અહીં એટલા ઊંડા છે કે તેઓ સમયના દરેક તોફાનનો સામનો કર્યા પછી પણ ટકી રહ્યા. કાશ્મીરમાં હિન્દુઓ ક્યારથી છે? અમને જણાવો.

1. ઋગ્વેદમાં કાશ્મીર: વૈદિક કાળ (૧૫૦૦ બીસીઈ પહેલા) 
કાશ્મીરનો સૌથી પહેલો ઉલ્લેખ વેદોમાં જોવા મળે છે. કાશ્મીર પણ ઋગ્વેદમાં વર્ણવેલ 'સપ્ત-સિંધુ' પ્રદેશનો એક ભાગ હતું. આ એ સમય હતો જ્યારે આર્ય સભ્યતા ચરમસીમાએ હતી અને આ હિમાલયી પ્રદેશમાં બ્રાહ્મણો, ઋષિઓ અને ઋષિઓ તપસ્યા કરતા હતા. 'કાશ્મીર' નામ ઋષિ કશ્યપ પરથી આવ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેમણે જ આ વિસ્તારને પાણીથી મુક્ત કરાવ્યો હતો અને તેને વસાવ્યો હતો.

2. મહાભારત કાળ દરમિયાન (લગભગ ૩૧૦૦ બીસીઇ) કાશ્મીર 
મહાભારતમાં કાશ્મીરનો ઉલ્લેખ એક મહત્વપૂર્ણ જિલ્લા તરીકે કરવામાં આવ્યો છે. ક્ષત્રિયો, બ્રાહ્મણો અને અન્ય હિન્દુ જાતિઓ પણ અહીં હાજર રહી છે. આ સમયગાળો દર્શાવે છે કે કાશ્મીર કોઈ અલગ વિસ્તાર નહોતો પરંતુ ભારતીય ભૂરાજનીતિ અને ધાર્મિક નીતિનો એક ભાગ હતો.

3. સમ્રાટ અશોક અને મૌર્ય કાળ 
અશોકે બૌદ્ધ ધર્મનો ફેલાવો કર્યો, પરંતુ તે પહેલાં કાશ્મીર વૈદિક સનાતન સંસ્કૃતિનો ગઢ હતો. અહીંના બ્રાહ્મણોની વિદ્વતાને કારણે બૌદ્ધ ધર્મ પણ મજબૂત બન્યો.

4. શંકરાચાર્ય અને શારદા પીઠ (8મી સદી સીઇ) 
આદિ શંકરાચાર્ય કાશ્મીર આવ્યા અને શારદા પીઠની સ્થાપના કરી. આ બેઠક ભારતની ચાર મુખ્ય વિદ્યાપીઠોમાંની એક બની અને કાશ્મીરને જ્ઞાનની રાજધાનીનો દરજ્જો મળ્યો.

5. કાશ્મીર શૈવ ધર્મ (૮મી-૧૨મી સદી) 
આ સમયગાળો કાશ્મીરમાં હિન્દુ દાર્શનિક વિકાસનો સુવર્ણ યુગ હતો. અભિનવગુપ્ત, વાસુગુપ્ત, કલ્લાત જેવા આચાર્યોએ અહીંથી 'કાશ્મીર શૈવ ધર્મ' ને જન્મ આપ્યો, જેણે અદ્વૈતની પેલે પારની ચેતનાને સ્પર્શી.

6. મુસ્લિમ આક્રમણ અને પ્રતિકાર (૧૪મી સદીથી આગળ) 
જ્યારે મુસ્લિમ આક્રમણોએ કાશ્મીરને અસર કરી, ત્યારે પણ કાશ્મીરી પંડિતોએ ધર્મ અને સંસ્કૃતિના રક્ષણ માટે મહાન બલિદાન આપ્યું. માર્તંડ સૂર્ય મંદિર, અવંતિપોરા અને અન્ય મંદિરો આજે પણ તે ભવ્યતાની સાક્ષી આપે છે.

કાશ્મીરમાં હિન્દુઓની હાજરી ૧૦૦-૨૦૦ વર્ષ જૂની નથી, પરંતુ ૫૦૦૦ વર્ષથી વધુ જૂની છે. આ પ્રદેશ શરૂઆતથી જ ભારતની શાશ્વત ચેતનાનો એક ભાગ રહ્યો છે, ઋષિઓના તપનું સ્થળ, જ્ઞાનનું કેન્દ્ર અને આધ્યાત્મિક પ્રયોગશાળા છે.