Chaturmas 2025: ચાતુર્માસ ક્યારે થશે શરૂ અને પૂર્ણ, જાણો તિથિ તારીખ અને મહત્વ સાથે વિધિ વિધાન
Chaturmas 2025: ચાતુર્માસ 2025 6 જુલાઈથી શરૂ થઈ રહ્યો છે અને 1 નવેમ્બર, 2025 સુધી ચાલુ રહેશે. આ સમયગાળા દરમિયાન કેટલાક નિયમોનું પાલન કરવું શુભ છે. ચાલો આ લેખમાં તેના વિશે વિગતવાર જાણીએ.
Chaturmas 2025: સનાતન ધર્મમાં ચાતુર્માસનું વિશેષ મહત્વ છે, જે અષાઢ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી એટલે કે, દેવશયની એકાદશીથી શરૂ થાય છે. આ વર્ષે ચાતુર્માસ 6 જુલાઈ, 2025 થી શરૂ થશે અને 1 નવેમ્બર, 2025 ના રોજ દેવઉઠની એકાદશી સાથે સમાપ્ત થશે.
હિન્દુ કેલેન્ડરમાં આ ચાર મહિનાનો સમયગાળો અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે, કારણ કે આ સમય દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુ ક્ષીર સાગરમાં યોગ નિદ્રામાં જાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, ભગવાનના સૂવાના સમયને કારણે આ સમયગાળા દરમિયાન લગ્ન, ગૃહસ્થાશ્રમ અને અન્ય મોટા શુભ કાર્યો પર પ્રતિબંધ છે. જોકે, આ સમય આધ્યાત્મિક સાધના, તપસ્યા, દાન અને ધાર્મિક વિધિઓ માટે અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. કારણ કે માન્યતા છે કે, આ સમય દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુની ભક્તિમાં ડૂબેલા રહે છે, વાર્તાઓ સાંભળે છે અને સાત્વિક જીવન જીવે છે.
ચાતુર્માસ 2025 તારીખો
વૈદિક કેલેન્ડર મુજબ, અષાઢ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી તિથિ 5 જુલાઈના રોજ સાંજે 6:58 વાગ્યે શરૂ થશે, જે 6 જુલાઈના રોજ રાત્રે 9:14 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ભગવાન વિષ્ણુ ક્ષીર સાગરમાં યોગ નિદ્રામાં જાય છે, અને ભગવાન શિવ બ્રહ્માંડનું સંચાલન સંભાળે છે. આ સમય ભક્તિ, સાધના અને આત્મશુદ્ધિ માટે ખાસ માનવામાં આવે છે.
ચાતુર્માસનું ધાર્મિક મહત્વ
ચાતુર્માસ ચાર મહિનાનો સમયગાળો છે જેમાં શ્રાવણ, ભાદ્રપદ, અશ્વિન અને કાર્તિક મહિનાનો સમાવેશ થાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ, મુંડન અને ઉપનયન સંસ્કાર જેવા શુભ કાર્યો પર પ્રતિબંધ છે, કારણ કે ઊંઘ દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુની શુભ ઉર્જા ઓછી થઈ જાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન વ્યક્તિએ સાત્વિક જીવન જીવવું જોઈએ. ભગવાન શિવ અને વિષ્ણુની પૂજા, વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામ અને શિવ ચાલીસાનો પાઠ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે.
પૌરાણિક કથા
ચાતુર્માસ સાથે જોડાયેલી એક મુખ્ય પૌરાણિક કથા રાજા બાલી અને ભગવાન વિષ્ણુના વામન અવતાર સાથે સંબંધિત છે. સ્કંદ પુરાણ અને શ્રીમદ્ ભાગવત પુરાણ અનુસાર, રાજા બાલીએ ભગવાન વિષ્ણુની ભક્તિમાં ત્રણ પગલાં જમીન દાન કરવાનું વચન આપ્યું હતું. વામન રૂપમાં ભગવાન વિષ્ણુએ બે પગલાંમાં પૃથ્વી અને આકાશ માપ્યું અને ત્રીજું પગલું બાલીના માથા પર મૂક્યું. પ્રસન્ન થઈને, વિષ્ણુએ બાલીને પાતાળ લોકમાં રહેવા અને ચાતુર્માસ દરમિયાન તેમની સાથે રહેવાનું આશીર્વાદ આપ્યા. એટલા માટે દેવશયની એકાદશીથી, ભગવાન વિષ્ણુ યોગ નિદ્રામાં જાય છે, અને ભગવાન શિવને સૃષ્ટિની જવાબદારી સોંપે છે.
શું કરવું અને શું ન કરવું?
ચાતુર્માસમાં, વ્યક્તિએ સવારે વહેલા ઉઠીને સૂર્યને જળ અર્પણ કરવું જોઈએ, ભગવાન વિષ્ણુ અને શિવની પૂજા કરવી જોઈએ અને સાત્વિક ખોરાક લેવો જોઈએ. લસણ, ડુંગળી અને માંસ જેવા તામસિક ખોરાક ટાળો. કાળા કપડાં ન પહેરો; લાલ, પીળો કે લીલો રંગ શુભ છે. જૂઠું બોલવું, નિંદા કરવી અને વિવાદ કરવો ટાળો. પલંગ પર સૂવાને બદલે જમીન પર સૂવું જોઈએ.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
