પ્રી ડાયાબિટીસ એ ડાયાબિટીસ પહેલાનો તબક્કો છે જ્યાં બ્લડ સુગર લેવલ સામાન્ય કરતાં વધારે હોય છે. ભારતમાં પ્રી ડાયાબિટીસનું પ્રમાણ ડાયાબિટીસ કરતાં પણ વધુ, લગભગ 15.3% છે.
ડાયાબિટીસના ઉંબરે તો નથી ઉભા ને તમે? જો HbA1c આ આંકડાની ઉપર હોય તો સાવધાન થઈ જજો
Blood Sugar Level: શું 110 ફાસ્ટિંગ સુગર લેવલ સામાન્ય છે? જાણો પ્રી ડાયાબિટીસના જોખમો અને તેને કેવી રીતે ઉલટાવી શકાય તે અંગે નિષ્ણાત ડૉ. સ્વાતિ પંડિતની ગંભીર ચેતવણી અને ટિપ્સ.

- ૧૧૦ mg/dL ફાસ્ટિંગ સુગર લેવલને સામાન્ય ગણી અવગણવું જોખમી.
- ભારતમાં ડાયાબિટીસ કરતા પ્રી ડાયાબિટીસના દર્દીઓનું પ્રમાણ વધુ.
- જીવનશૈલીના કારણો, લક્ષણો, અને તેને ઉલટાવવાના ઉપાયો જાણો.
- આહાર, કસરત, ઊંઘ અને વ્યસન મુક્તિથી પ્રી ડાયાબિટીસ અટકાવી શકાય.
Blood Sugar Level: વર્તમાન સમયમાં ખરાબ જીવનશૈલીને કારણે ડાયાબિટીસના કેસોમાં ચિંતાજનક વધારો થઈ રહ્યો છે. સોમવાર, 16 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ જાહેર થયેલા તાજેતરના તબીબી અહેવાલો મુજબ, ઘણા લોકો 110 mg/dL ફાસ્ટિંગ સુગર લેવલને સામાન્ય માનીને અવગણના કરે છે, જે ભવિષ્યમાં ગંભીર બીમારીનું કારણ બની શકે છે. સિનિયર એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટ ડૉ. સ્વાતિ પંડિતના જણાવ્યા અનુસાર, બ્લડ સુગર સ્તરમાં ધીમો વધારો વર્ષો સુધી રક્તવાહિનીઓ અને આંતરિક અંગોને નુકસાન પહોંચાડે છે. જો સમયસર આ 'સીમાચિહ્ન' અથવા પ્રી ડાયાબિટીસના તબક્કે સાવચેતી રાખવામાં ન આવે, તો તે સંપૂર્ણ ડાયાબિટીસમાં ફેરવાઈ શકે છે.
ભારતમાં પ્રી ડાયાબિટીસનું પ્રમાણ ડાયાબિટીસ કરતા પણ વધુ
ICMR ના આંકડાઓ ટાંકીને નિષ્ણાતો જણાવે છે કે ભારતમાં ડાયાબિટીસનો દર આશરે 11.4 ટકા છે, જ્યારે પ્રી ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોની વસ્તી 15.3 ટકા જેટલી વિશાળ છે. તબીબી માપદંડો મુજબ:
- ફાસ્ટિંગ સુગર: જો લેવલ 110 થી વધુ હોય.
- જમ્યા પછીની સુગર: 160 થી ઉપરનું સ્તર.
- HbA1c રિપોર્ટ: 5.7 થી 6.4 ની વચ્ચેનું પરિણામ. આ તમામ સંકેતો પ્રી ડાયાબિટીસ દર્શાવે છે. તેને હળવાશથી લેવું અસુરક્ષિત છે કારણ કે આ તબક્કે રોગને ઉલટાવવાની (Reverse) છેલ્લી તક હોય છે.
કયા કારણો અને લક્ષણોને નજરઅંદાજ ન કરવા જોઈએ?
ડાયાબિટીસ માત્ર ગળ્યું ખાવાથી નથી થતો, પરંતુ તેમાં જીવનશૈલીના અનેક પરિબળો જવાબદાર છે. લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવું, મોડી રાત્રે જમવું, અપૂરતી ઊંઘ અને સતત માનસિક તણાવ ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર (Insulin Resistance) વધારે છે. આ ઉપરાંત:
- અચાનક થતો થાક કે નબળાઈ.
- જમ્યા પછી સુગરમાં સામાન્ય કરતા વધુ ઉછાળો.
- કૌટુંબિક ઇતિહાસ, ધૂમ્રપાન અને વધતું વજન. આવા લક્ષણો દેખાય ત્યારે ચેતવું જરૂરી છે, કારણ કે ડાયાબિટીસ હૃદય રોગ, કિડનીની સમસ્યા અને સ્ટ્રોકનું જોખમ અનેકગણું વધારી દે છે.
પ્રી ડાયાબિટીસને કેવી રીતે ઉલટાવી શકાય?
નિષ્ણાતોના મતે, પ્રી ડાયાબિટીસના તબક્કે રોગને અટકાવવો શક્ય છે. સલામત રહેવા માટે ફાસ્ટિંગ સુગર 110 થી નીચે અને HbA1c 5.6 થી ઓછું રાખવાનો લક્ષ્યાંક રાખવો જોઈએ. આ માટે નીચે મુજબના ફેરફારો અનિવાર્ય છે:
- આહાર: સંતુલિત અને ફાઈબરયુક્ત ખોરાક સમયસર લેવો.
- પ્રવૃત્તિ: દરરોજ ઓછામાં ઓછી 30 મિનિટ શારીરિક કસરત કે ચાલવું.
- ઊંઘ: રાત્રે 7 થી 8 કલાકની ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ લેવી.
- વ્યસન મુક્તિ: દારૂ અને ધૂમ્રપાનથી દૂર રહેવું.
(ડિસ્ક્લેમર: આ માહિતી નિષ્ણાતોના મંતવ્યો પર આધારિત છે. કોઈપણ નવી કસરત કે આહાર પદ્ધતિ અપનાવતા પહેલા તમારા ડૉક્ટરની સલાહ અચૂક લેવી.)
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Frequently Asked Questions
પ્રી ડાયાબિટીસ એટલે શું અને તેનું પ્રમાણ કેટલું છે?
પ્રી ડાયાબિટીસના કયા લક્ષણોને અવગણવા ન જોઈએ?
અચાનક થતો થાક, જમ્યા પછી સુગરમાં વધુ ઉછાળો, કૌટુંબિક ઇતિહાસ, ધૂમ્રપાન અને વધતું વજન જેવા લક્ષણોને અવગણવા ન જોઈએ. આ ડાયાબિટીસના સંકેત હોઈ શકે છે.
પ્રી ડાયાબિટીસના તબક્કે તેને કેવી રીતે ઉલટાવી શકાય?
પ્રી ડાયાબિટીસને ઉલટાવી શકાય છે. આ માટે સંતુલિત આહાર, નિયમિત કસરત, પૂરતી ઊંઘ અને વ્યસનોથી દૂર રહેવું જરૂરી છે.
પ્રી ડાયાબિટીસ માટે બ્લડ સુગરના કયા સ્તરને ચિંતાજનક ગણી શકાય?
જો ફાસ્ટિંગ સુગર 110 mg/dL થી વધુ હોય, જમ્યા પછી સુગર 160 mg/dL થી ઉપર હોય, અથવા HbA1c 5.7 થી 6.4 ની વચ્ચે હોય, તો તેને પ્રી ડાયાબિટીસના સંકેત ગણી શકાય.





















