Male Infertility Causes: માત્ર સિગારેટ કે દારૂ જ નહીં, આ 5 છૂપા કારણો પણ પુરુષોને બનાવી રહ્યા છે નપુંસક; શું તમે પણ કરી રહ્યા છો આ ભૂલ?

causes of low sperm count in india: વધતું વજન, તણાવ અને ડ્રગ્સ સ્પર્મ કાઉન્ટના સૌથી મોટા દુશ્મન, 40 વર્ષ પછી પિતા બનવું જોખમી; જાણો નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય.

આ 5 છૂપા કારણો પણ પુરુષોને બનાવી રહ્યા છે નપુંસક

Source : ABPLIVE AI

causes of low sperm count in india: હાલના સમયમાં બદલાતી જીવનશૈલીને કારણે પુરુષ વંધ્યત્વ (Male Infertility) ના કિસ્સાઓમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. સામાન્ય રીતે સમાજમાં એવી માન્યતા છે કે માત્ર સિગારેટ અને આલ્કોહોલનું સેવન જ આ માટે જવાબદાર છે, પરંતુ સત્ય કંઈક અલગ છે. વિવિધ અભ્યાસોમાં સામે આવ્યું છે કે વંધ્યત્વના કુલ કેસોમાં 40 થી 50 ટકા હિસ્સો પુરુષો સંબંધિત સમસ્યાઓનો હોય છે. ધૂમ્રપાન સિવાય પણ તમારી રોજિંદા જીવનની કેટલીક આદતો, માનસિક સ્થિતિ અને આહાર તમારી પ્રજનન ક્ષમતાને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે. આ લેખમાં આપણે જાણીશું કે કયા અજાણ્યા પરિબળો પુરુષોની ફર્ટિલિટી માટે જોખમી સાબિત થઈ રહ્યા છે.

સિગારેટ: DNA નું નુકસાન

એ વાત સાચી છે કે સિગારેટનો ધુમાડો શુક્રાણુ (Sperm) ની ગુણવત્તાનો મોટો દુશ્મન છે. તેમાં રહેલા કેડમિયમ અને સીસા (Lead) જેવા ઝેરી રસાયણો શુક્રાણુના DNA ને સીધું નુકસાન પહોંચાડે છે. આના કારણે શુક્રાણુની ગતિશીલતા (Motility) ઘટી જાય છે, એટલે કે તે ઇંડા સુધી પહોંચવા માટે સક્ષમ રહેતા નથી. વૈશ્વિક સંશોધનો દર્શાવે છે કે ધૂમ્રપાન કરનારા પુરુષોમાં સામાન્ય પુરુષોની સરખામણીએ વીર્યનું પ્રમાણ 12 થી 20 ટકા ઓછું જોવા મળે છે.

પરંતુ માત્ર વ્યસન જ નહીં, નીચે મુજબના અન્ય પરિબળો પણ એટલા જ ઘાતક છે:

1. ડ્રગ્સનો પ્રભાવ (ખાસ કરીને ગાંજો)

વિશ્વભરમાં યુવાનોમાં કેનાબીસ (ગાંજો) નો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. પલાનીબાલાજી ફર્ટિલિટી સેન્ટરના તારણો મુજબ, જો કોઈ પુરુષ 3 મહિના સુધી અઠવાડિયામાં એક કરતા વધુ વખત કેનાબીસનું સેવન કરે છે, તો તેના શુક્રાણુઓની સંખ્યા અને સાંદ્રતામાં મોટો ઘટાડો થાય છે. જો તેની સાથે અન્ય નશીલા પદાર્થો લેવામાં આવે તો નુકસાન બમણું થઈ જાય છે.

2. સ્થૂળતા અને વધતું વજન

પુરુષોમાં વધતો BMI (Body Mass Index) પ્રજનન ક્ષમતા માટે ખતરાની ઘંટડી છે. જ્યારે વજન વધે છે ત્યારે અંડકોષ (Scrotum) ની આસપાસ ચરબીના થર જામી જાય છે. આના કારણે ત્યાંનું તાપમાન વધે છે, જે શુક્રાણુના ઉત્પાદન પ્રક્રિયાને અવરોધે છે. વધુ પડતી ચરબી 'ઓક્સિડેટીવ સ્ટ્રેસ' વધારે છે, જે શુક્રાણુની ગુણવત્તા અને ગતિને નબળી પાડે છે.

3. માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને તણાવ

આજના સમયમાં કામ અને પરિવારનું ટેન્શન સામાન્ય બની ગયું છે, પરંતુ તેની અસર સીધી ફર્ટિલિટી પર પડે છે. સતત માનસિક તણાવ (Stress) માં રહેતા પુરુષોના વીર્યની ગુણવત્તા બગડી શકે છે. તણાવને કારણે હોર્મોન્સનું સંતુલન ખોરવાય છે, જેનાથી ગર્ભાધાનની શક્યતા નહિવત થઈ જાય છે.

4. આહાર અને પોષણ

તમે જે ખાઓ છો તેવા જ તમે બનો છો. જે પુરુષોના ખોરાકમાં જંકફૂડ, સંતૃપ્ત ચરબી (Saturated Fat) અને ટ્રાન્સ ફેટનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, તેમની શુક્રાણુ ગુણવત્તા નબળી હોય છે. તેની સામે, ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ, વિટામિન્સ અને એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ્સથી ભરપૂર ખોરાક (જેમ કે ફળો, શાકભાજી, ડ્રાયફ્રૂટ્સ) લેનારા પુરુષોની પ્રજનન ક્ષમતા વધુ સારી જોવા મળી છે.

5. ઉંમરનો પ્રભાવ

સામાન્ય રીતે સ્ત્રીઓની ઉંમર વિશે વાત થાય છે, પરંતુ પુરુષોમાં પણ ઉંમર મહત્વની છે. 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરને પિતૃત્વ માટે 'વૃદ્ધ વય' ગણવામાં આવે છે. આ ઉંમર પછી શુક્રાણુમાં જિનેટિક (આનુવંશિક) ફેરફારો થવાની શક્યતા વધે છે, જે આવનારા બાળકના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી બની શકે છે.

(ડિસ્ક્લેમર: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જ્ઞાન અને સંશોધનો પર આધારિત છે. કોઈપણ સમસ્યા જણાય તો તબીબી સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે. ABP અસ્મિતા કોઈપણ દાવાની પુષ્ટિ કરતું નથી.)