EPFO Pension News: શું ખાનગી કર્મચારીઓને મળશે ₹7,500 લઘુત્તમ પેન્શન? સરકારે સંસદમાં આપ્યો જવાબ
EPS 95 pension increase: EPS-95 પેન્શનધારકોની લાંબા સમયની માંગણી પર શ્રમ રાજ્યમંત્રીએ કરી સ્પષ્ટતા, જાણો કેમ નથી વધી રહી પેન્શનની રકમ અને ભંડોળની વર્તમાન સ્થિતિ.
EPS 95 pension increase: ખાનગી ક્ષેત્રના નિવૃત્ત કર્મચારીઓ લાંબા સમયથી એમ્પ્લોઈઝ પેન્શન સ્કીમ-1995 (EPS-95) હેઠળ લઘુત્તમ પેન્શન ₹1,000 થી વધારીને ₹7,500 કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં 1 December, 2025 ના રોજ લોકસભામાં શિયાળુ સત્ર દરમિયાન આ મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો હતો. જોકે, સરકારે આ અંગે પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા જણાવ્યું છે કે હાલમાં પેન્શન વધારવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ વિચારણા હેઠળ નથી. સરકારના આ જવાબ પાછળ પેન્શન ફંડની આર્થિક સ્થિતિ અને અન્ય તકનીકી કારણો જવાબદાર છે, જેની વિગતવાર માહિતી અહીં આપવામાં આવી છે.
સંસદમાં શું પૂછવામાં આવ્યું?
લોકસભામાં સાંસદ બલાયા મામા સુરેશ ગોપીનાથ મ્હાત્રેએ સરકાર સમક્ષ પેન્શનરોની વ્યથા રજૂ કરતા સીધા પ્રશ્નો કર્યા હતા. તેમણે પૂછ્યું હતું કે શું સરકાર લઘુત્તમ પેન્શન વધારીને ₹7,500 કરવાની યોજના ધરાવે છે? આ ઉપરાંત, પેન્શનરોને મોંઘવારી ભથ્થું (DA) કેમ આપવામાં આવતું નથી અને શું યોજનાને વધુ સક્ષમ બનાવવા માટે કોઈ પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે? આ પ્રશ્નો લાખો વૃદ્ધ પેન્શનરોના જીવન સાથે જોડાયેલા હતા.
સરકારનો જવાબ: હાલ કોઈ પ્રસ્તાવ નહીં
આ પ્રશ્નોના જવાબમાં શ્રમ રાજ્યમંત્રી શોભા કરંદલાજેએ સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન સમયે લઘુત્તમ પેન્શનમાં વધારો કરવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ નથી. આ માટેનું મુખ્ય કારણ EPS ફંડની નાણાકીય તંદુરસ્તી છે. વર્ષ 2019 ના છેલ્લા મૂલ્યાંકન મુજબ, EPS ફંડમાં 'એક્ચ્યુરિયલ ખાધ' (Actuarial Deficit) જોવા મળી છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, ફંડ પાસે ભવિષ્યની જવાબદારીઓ પૂરી કરવા માટે પૂરતા પૈસા નથી. સરકારનું માનવું છે કે આવી સ્થિતિમાં પેન્શન વધારવાથી ભંડોળ પર અસહ્ય બોજ પડશે.
EPS-95 સ્કીમનું ગણિત શું છે?
EPS-95 એ ભારતની સૌથી મોટી પેન્શન યોજનાઓમાંની એક છે, જેમાં 8 Million (80 લાખ) થી વધુ પેન્શનરો જોડાયેલા છે.
ભંડોળ: આ સ્કીમમાં નોકરીદાતા કર્મચારીના પગારના 8.33% જમા કરે છે અને કેન્દ્ર સરકાર 1.16% (મહત્તમ ₹15,000 ના પગાર મર્યાદા સુધી) નું યોગદાન આપે છે.
વર્તમાન પેન્શન: વર્ષ 2014 થી સરકારે બજેટરી સપોર્ટ દ્વારા લઘુત્તમ પેન્શન ₹1,000 નક્કી કર્યું છે. જોકે, વધતી મોંઘવારીમાં આ રકમ ખૂબ જ અપૂરતી હોવાની પેન્શનરોની ફરિયાદ છે.
પેન્શનરોને DA કેમ મળતું નથી?
સરકારી કર્મચારીઓની જેમ EPS પેન્શનરોને મોંઘવારી ભથ્થું (DA) કેમ નથી મળતું, તે અંગે પણ સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે. સરકારના મતે, EPS એ એક 'ડિફાઈન્ડ કોન્ટ્રીબ્યુશન' (Defined Contribution) સ્કીમ છે અને તે પગાર-આધારિત સ્કીમ નથી. આ કારણે તેના માળખામાં DA ની જોગવાઈ નથી. ફુગાવો વધવા છતાં, આ નિયમને કારણે પેન્શનરોને વધારાનો લાભ મળી શકતો નથી.
ભવિષ્યની શક્યતાઓ
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે લઘુત્તમ પેન્શન વધારવા માટે યોજનાના ફંડિંગ મોડેલમાં મોટા ફેરફારો કરવા અનિવાર્ય છે. જેમ કે નોકરીદાતાના ફાળામાં વધારો કરવો અથવા સરકારે વધારાની આર્થિક મદદ પૂરી પાડવી. જ્યાં સુધી માળખાકીય સુધારા કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી પેન્શનમાં મોટો વધારો કરવો મુશ્કેલ જણાય છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
