100 અને 200 રૂપિયાની નોટ પર RBIનો મોટો નિર્ણય, બેન્કોને શું આપ્યા નિર્દેશ

તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બેન્કો અને વ્હાઇટ લેબલ ATM ઓપરેટરો (WLAO) એ આ નિર્દેશનો તબક્કાવાર અમલ કરવો પડશે

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : ફોટોઃ abp asmita

જ્યારે તમે બેન્કના ATMમાંથી પૈસા ઉપાડવા જાઓ છો ત્યારે ઘણીવાર એવું જોવા મળે છે કે ATMમાંથી નાની કિંમતની નોટો નીકળતી નથી અને તમારે 500 રૂપિયાની નોટો ઉપાડવી પડે છે, પરંતુ હવે ભારતીય રિઝર્વ બેન્કે આ સમસ્યા પર મોટો નિર્ણય લીધો છે અને બેન્કોને સૂચનાઓ આપી છે કે ATMમાંથી 100 રૂપિયા અને 200 રૂપિયાની નોટો પણ બહાર નીકળશે.

100-200ની નોટોની ઉપલબ્ધતા વધારવી જરૂરી

સોમવારે કેન્દ્રીય બેન્કે બેન્કોને નિર્દેશ આપ્યો હતો કે તેઓ ખાતરી કરે કે આ નોટો સામાન્ય લોકો માટે ઉપલબ્ધ હોય અને આ મૂલ્યની ચલણી નોટો એટીએમમાંથી પૂરતી માત્રામાં મળી રહે. RBI એ આ સંદર્ભમાં એક પરિપત્ર જાહેર કર્યો છે અને તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બેન્કો અને વ્હાઇટ લેબલ ATM ઓપરેટરો (WLAO) એ આ નિર્દેશનો તબક્કાવાર અમલ કરવો પડશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે 'વ્હાઇટ લેબલ એટીએમ' સરકારી અને ખાનગી બેન્કોના એટીએમની જેમ કામ કરે છે. તેને બેન્કોને બદલે તેમાં ખાનગી અથવા નોન-બેંકિંગ નાણાકીય કંપનીઓ (NBFCs) દ્વારા રોકાણ કરવામાં આવે છે. આની મદદથી તમે રોકડ ઉપાડ, બેલેન્સ ચેક અથવા ડેબિટ કાર્ડ અને ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારા તે બધી સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરી શકો છો જે અન્ય ATMમાં ઉપલબ્ધ છે.

RBI ના પરિપત્રમાં શું છે?

જો આપણે રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના પરિપત્ર પર નજર કરીએ તો તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ નિર્ણય આ વારંવાર ઉપયોગમાં લેવાતી મૂલ્યની બેન્ક નોટો સુધી જનતાની પહોંચ વધારવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. આ અંતર્ગત, હવે દેશની તમામ બેન્કો અને વ્હાઇટ લેબલ એટીએમ ઓપરેટરોએ ખાતરી કરવી પડશે કે તેમના એટીએમમાંથી નિયમિતપણે 100 અને 200 રૂપિયાની નોટો લોકોને મળતી રહે છે કે નહીં.

તેમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે 30 સપ્ટેમ્બર, 2025 સુધીમાં 75 ટકા એટીએમમાં 100 અથવા 200 રૂપિયાની બેન્ક નોટો વિતરણ કરતી ઓછામાં ઓછી એક કેસેટ હોવી જોઈએ. આ પછી આગામી તબક્કામાં 31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં, 90 ટકા એટીએમ ઓછામાં ઓછી એક કેસેટમાંથી 100 રૂપિયા અથવા 200 રૂપિયાની બેન્ક નોટો વિતરિત કરશે.

1 મેથી ATMમાંથી રોકડ ઉપાડવી મોંઘી થશે

નોંધનીય છે કે 1 મે, 2025 થી દેશમાં બદલાતા નિયમો (Rule Change From 1st May) મુજબ, ATM મશીનોમાંથી રોકડ ઉપાડવાના નિયમો પણ બદલાવા જઈ રહ્યા છે. હકીકતમાં જો કોઈ ટ્રાન્જેક્શન હોમ બેન્ક નેટવર્કની બહારના ATM મશીનમાંથી કરવામાં આવે છે અથવા બેલેન્સ ચેક કરવામાં આવે છે તો યુઝર્સને વધુ ચાર્જ ચૂકવવા પડશે.