Rent Agreement: મકાનનો ભાડા કરાર હંમેશા 11 મહિનાનો જ કેમ ? જાણો શું છે નિયમ

આપણા દેશમાં ભાડા પર રહેવા માટે, ભાડૂઆતોએ નિશ્ચિત સમય માટે મકાનમાલિક સાથે કાનૂની ભાડા કરાર કરવો પડશે.

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : તસવીર સોશિયલ મીડિયા

દેશના તમામ શહેરોમાંથી લોકો કામની શોધમાં મોટા શહેરોમાં આવે છે. અહીં ભાડાના મકાનમાં રહીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. બહારથી આવતા લોકોને ઘર ભાડે આપતી વખતે ભાડા કરાર કરવો ફરજીયાત હોય છે. આ સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે અને આ કરારમાં અનેક પ્રકારની માહિતી લખેલી હોય છે. પરંતુ આ કરાર ફક્ત 11 મહિના માટે કરાય છે. આખા વર્ષ માટે કરવામાં આવતો નથી. હવે તમે વિચારતા હશો કે વર્ષમાં 12 મહિના હોય છે તો પછી 11 મહિનાનો  કરાર કેમ કરવામાં આવે છે. 

11 મહિનાના સમયગાળા માટે ભાડા કરાર

આપણામાંથી મોટાભાગના લોકોએ કાં તો ભાડા પર મકાન આપ્યું છે અથવા ભાડેથી રહે છે. આપણા દેશમાં ભાડા પર રહેવા માટે, ભાડૂઆતોએ નિશ્ચિત સમય માટે મકાનમાલિક સાથે કાનૂની ભાડા કરાર કરવો પડશે. આ કરાર નિશ્ચિત સમય માટે છે. મોટાભાગના મકાનમાલિકો ઓછામાં ઓછા 11 મહિનાના સમયગાળા માટે ભાડા કરાર તૈયાર કરે છે.

ભાડૂઆત અને માલિકના અધિકારો અને જવાબદારીઓ

ભાડા કરાર એ એક પ્રકારનો કરાર છે જેમાં ભાડૂઆત ભાડેથી મકાન કેવી રીતે લેશે અને ભાડૂઆત અને મકાનના માલિકના અધિકારો અને જવાબદારીઓ શું છે તે જણાવવામાં આવે છે. આમાં માસિક ભાડું, ઘરનો ઉપયોગ, સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ, ભાડાની અવધિ અને અન્ય બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.

માત્ર 11 મહિના માટે ભાડા કરાર કરવા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ એ છે કે મકાનમાલિકો બાદમાં કાનૂની સમસ્યાઓ ટાળવાનો પ્રયાસ કરે છે. કારણ કે કાયદેસર રીતે આવા લીઝમાં જ્યાં કરાર લાંબા ગાળા માટે હોય છે, ભાડું, ભાડૂઆત અને મુદત જેવા શબ્દોનો વારંવાર ઉપયોગ થાય છે. આ ભાડા નિયંત્રણ કાયદા હેઠળ બીજા પક્ષ (ભાડૂઆત) દ્વારા મિલકતને વધુ ભાડે આપવાની સંભાવનાને જન્મ આપે છે. વિવાદના કિસ્સામાં આ કરાર જે રેન્ટ ટેનન્સી એક્ટના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ આવે છે, તે લાંબી કોર્ટ લડાઈ તરફ દોરી શકે છે.

એક વર્ષથી વધુ સમયગાળા માટે લીઝ કરાર ફરજિયાત

નોંધણી અધિનિયમ, 1908ની કલમ 17 મુજબ, એક વર્ષથી વધુ સમયગાળા માટે લીઝ કરાર ફરજિયાત રીતે નોંધાયેલ છે. આનો અર્થ એ છે કે 12 મહિનાથી ઓછા સમયગાળા માટેના ભાડા કરાર નોંધણી વગર દાખલ કરી શકાય છે. આ વિકલ્પ પક્ષકારોને સબ-રજિસ્ટ્રાર ઑફિસમાં દસ્તાવેજની નોંધણી કરાવવાની અને તેની ફી ચૂકવવાની બોજારૂપ પ્રક્રિયાને ટાળવા સક્ષમ બનાવે છે.

વધુમાં, જ્યારે ભાડૂઆત એક વર્ષથી ઓછા સમય માટે હોય ત્યારે નોંધણી ન કરવાથી સ્ટેમ્પ ડ્યુટી ખર્ચમાં પણ બચત થાય છે. તેથી સામાન્ય રીતે, મકાનમાલિક અને ભાડૂઆત આટલી ઊંચી ફી ચૂકવવાનું ટાળવા માટે કરારની નોંધણી ન કરવાનું પરસ્પર નિર્ણય લે છે. કારણ કે નિયમો મુજબ ટેનન્સીનો સમયગાળો જેટલો લાંબો હશે તેટલી સ્ટેમ્પ ડ્યુટી વધારે હશે.

ભાડા કરારની નોંધણી કરાવવાને બદલે મોટાભાગના મકાનમાલિકો અને ભાડૂતો તેને નોટરાઇઝ્ડ કરાવે છે. તેમાં ભાડાના મકાન, ફ્લેટ, રૂમ વગેરેનું સરનામું સાથે વર્તમાન સ્થિતિ અને શરતો અને બંને પક્ષકારો અને સાક્ષીઓની સહીઓ હોય છે. આ કરાર કોઈપણ પક્ષની સૂચના પછી નિર્દિષ્ટ સમયે સમાપ્ત થઈ શકે છે. આ સિવાય જરૂર પડ્યે તેને સરળતાથી રિન્યુ પણ કરી શકાય છે.