PNG Gas: ભીષણ યુદ્ધ વચ્ચે PNG ની સપ્લાયમાં કેમ નથી થઈ રહી અસર? જાણો ભારતમાં કેટલું થાય છે ઉત્પાદન?
PNG Gas: મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે ઇંધણ પુરવઠા પર અસર પડી રહી છે; જોકે, PNGનો પુરવઠો સ્થિર રહે છે. ચાલો આ પાછળના કારણો શોધીએ.
PNG Gas: ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ભારતમાં ઘરગથ્થુ ઈંધણ પુરવઠા અંગે ચિંતાઓ વધવા લાગી છે. આયાત પર વધુ નિર્ભરતાને કારણે એલપીજી (LPG) સિલિન્ડરના સપ્લાય પર દબાણ વધ્યું છે, જ્યારે પાઈપલાઈન દ્વારા આવતા પીએનજી (PNG) નો પુરવઠો ઘણો ખરો સ્થિર રહ્યો છે. ચાલો જાણીએ આ પાછળના મુખ્ય કારણો:
સ્થાનિક ગેસને પ્રાથમિકતા
PNG પુરવઠો પ્રભાવિત ન થવાનું સૌથી મોટું કારણ ભારતનું પોતાનું કુદરતી ગેસ ઉત્પાદન છે. દેશની લગભગ 50% ગેસની માંગ સ્થાનિક સ્તરે પૂરી થાય છે. સરકાર PNG અને CNG જેવા જરૂરી ઉપયોગો માટે પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપે છે, જેથી વૈશ્વિક અસ્થિરતા દરમિયાન પણ રસોડામાં ગેસનો પુરવઠો જળવાઈ રહે છે.
આયાત નિર્ભરતામાં તફાવત
ભારત તેની એલપીજી આયાત માટે 90% થી વધુ અખાતી દેશો પર નિર્ભર છે, જે તેને ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બનાવે છે. તેનાથી ઉલટું, PNG માટે ઉપયોગમાં લેવાતી એલએનજી (LNG) અમેરિકા, રશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા વિવિધ દેશોમાંથી આવે છે, જે જોખમને વહેંચી દે છે.
પાઈપલાઈન પ્રણાલી દ્વારા સરળ સપ્લાય
એલપીજીને સિલિન્ડર, ટ્રક કે વિતરણ નેટવર્ક દ્વારા પરિવહનની જરૂર હોય છે, જ્યારે PNG સીધી જ ભુમિગત પાઈપલાઈન દ્વારા પહોંચાડવામાં આવે છે. આનાથી લોજિસ્ટિક્સને લગતા અવરોધો દૂર થાય છે અને સંકટના સમયે પણ સપ્લાય સતત ચાલુ રહે છે.
ભંડારણ (Storage) બફર બેકઅપ
આયાત કરેલી LNG ને ભારતના વિવિધ ટર્મિનલ્સમાં પ્રવાહી સ્વરૂપે સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે. આ ભંડાર 'બફર' તરીકે કામ કરે છે, જેના કારણે આયાતમાં થોડા સમય માટે અડચણ આવે તો પણ દેશ ઘણા અઠવાડિયા સુધી પુરવઠો જાળવી રાખી શકે છે.
ભારતની વધતી ગેસ ઉત્પાદન ક્ષમતા
ભારત કુદરતી ગેસના ઉત્પાદનમાં સતત વધારો કરી રહ્યું છે. 2023-24 માં દેશે લગભગ 36.4 બિલિયન ઘન મીટર ગેસનું ઉત્પાદન કર્યું હતું. હાલમાં દૈનિક ઉત્પાદન દર મહિને 92 થી 97.5 મિલિયન ક્યુબિક મીટરની વચ્ચે છે.
આંધ્રપ્રદેશના કિનારે આવેલું કૃષ્ણા ગોદાવરી બેસિન મુખ્ય ઉત્પાદક કેન્દ્રોમાંનું એક છે, જે કુલ ઉત્પાદનમાં લગભગ 25% યોગદાન આપે છે. આસામ અને ત્રિપુરા જેવા રાજ્યો જમીન આધારિત ઉત્પાદનનો આશરે 47% હિસ્સો ધરાવે છે. મુંબઈ નજીકના દરિયાઈ વિસ્તારો પણ મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને જોતા સરકાર પરિવારોને PNG કનેક્શન તરફ વળવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
