જયશંકરનો એક કોલ અને મળી છૂટ, હોર્મુજ સ્ટ્રેટમાંથી ભારતીય જહાજોને પસાર થવાની ઇરાનની લીલીઝંડી

મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે, ભારત માટે થોડી રાહત છે: ઈરાને એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે અને ભારતીય ધ્વજવાળા ટેન્કરોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે.

હોર્મુજ સ્ટ્રેટમાંથી ભારતીય જહાજોને પસાર થવાની ઇરાનની લીલીઝંડી

Source : social media

ઇઝરાયલ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ હવે 13મા દિવસમાં પ્રવેશી ગયું છે. યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જા સંકટ વધતું જાય છે, ત્યારે ભારત માટે રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. ઈરાને ભારતીય જહાજોને  હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી વચ્ચેની વાતચીત બાદ આ સહમતિ બની છે.

 હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયા પુષ્પક અને પરિમલ
ઓછામાં ઓછા બે ભારતીય ટેન્કર, પુષ્પક અને પરિમલ, વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ ગયા હોવાના અહેવાલ છે, જ્યારે યુએસ, યુરોપ અને ઇઝરાયલના જહાજો હજુ પણ અવરોધિત છે. સાઉદી અરેબિયાના ક્રૂડ ઓઇલ વહન કરતું લાઇબેરિયન-ધ્વજવાળું ટેન્કર, જેનું નેતૃત્વ એક ભારતીય દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, તે પણ બે દિવસ પહેલા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયું હતું અને મુંબઈ બંદર પર ડોક કર્યું હતું. આ જળમાર્ગને સુરક્ષિત રીતે પાર કરનાર તે પ્રથમ ભારતીય જહાજ બન્યું. અમેરિકા અને ઇઝરાયલી દ્વારા ઇરાન પરના હુમલા પછી દરિયાઇ ટ્રાફિક લગભગ બંધ થઈ ગયો છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશે જાણો
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે 55 કિલોમીટર પહોળી પાણીની ચેનલ છે, જે પર્સિયન ગલ્ફને અરબી સમુદ્રથી અલગ કરે છે. તે વૈશ્વિક વેપારનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, ખાસ કરીને ઉર્જા ક્ષેત્ર માટે. તે વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને સૌથી વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ શિપિંગ માર્ગોમાંનો એક છે. સામાન્ય રીતે, દરરોજ આશરે 13 મિલિયન બેરલ તેલ આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થાય છે, જે વૈશ્વિક તેલ શિપમેન્ટના આશરે 31 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. સ્ટ્રેટમાં ટ્રાફિક વિક્ષેપો ઇરાક, કુવૈત, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતના મુખ્ય બંદરો તેમજ ઈરાનને અસર કરે છે. આમાંના ઘણા દેશો માટે, સ્ટ્રેટ એ મુખ્ય માર્ગ છે જેના દ્વારા તેલ વૈશ્વિક બજારમાં પહોંચે છે.

ઈરાને શું કહ્યું?
વિશ્વના લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસનો મોટો હિસ્સો પણ આ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. જ્યારે આ પ્રવાહ ખોરવાઈ જાય છે, ત્યારે થોડા સમય માટે પણ, તે વિશ્વભરના નાણાકીય બજારો, પુરવઠા શૃંખલાઓ અને ઘરગથ્થુ બજેટને અસર કરે છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા ચાલી રહેલા હુમલાઓ વચ્ચે, ઇરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી જહાજોના પસાર થવા અંગે કહ્યું છે કે, અમેરિકા અને ઇઝરાયલના ફાયદા માટે કામ કરતા જહાજો જળમાર્ગમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ શકશે નહિ.