US-India Deal: શું ભારત રશિયા પાસેથી ક્રૂડ નહીં ખરીદે? ટ્રમ્પના દાવા પર ક્રેમલિનની પહેલી પ્રતિક્રિયા
રશિયાનો જવાબ: ટ્રમ્પે કહ્યું- "ભારત તેલ ખરીદી બંધ કરવા સહમત છે", તો પુતિન સરકારે કહ્યું- "અમને સત્તાવાર માહિતી નથી, ભારત સાથેની અમારી ભાગીદારી અતૂટ છે"; જાણો ક્રૂડ ઓઈલના આંકડા શું કહે છે.

Kremlin Reaction on Trump Claim: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત સાથેના વેપાર કરાર બાદ કરેલા એક વિસ્ફોટક દાવાએ વૈશ્વિક રાજકારણ અને તેલ બજારમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે ભારત હવે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવાનું બંધ કરી દેશે, જે રશિયાની અર્થવ્યવસ્થા માટે મોટો ઝટકો સાબિત થઈ શકે છે. આ દાવાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા જગાવી છે કારણ કે અત્યાર સુધી ભારત રશિયાના સૌથી મોટા ગ્રાહકોમાંનું એક રહ્યું છે. ટ્રમ્પના આ નિવેદન બાદ સમગ્ર વિશ્વની નજર રશિયાના પ્રતિભાવ પર ટકેલી હતી, જેનો જવાબ હવે રશિયન સત્તાવાર કાર્યાલય 'ક્રેમલિન' તરફથી આપવામાં આવ્યો છે.
ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે આ મુદ્દે મૌન તોડતા જણાવ્યું છે કે રશિયા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધો માત્ર લેવડ-દેવડ પૂરતા મર્યાદિત નથી. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચેની 'વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી' અત્યંત મજબૂત અને પાયાની છે. પેસ્કોવના નિવેદન મુજબ, રશિયા હજુ પણ ભારત સાથેના પોતાના વ્યાપારી અને રાજદ્વારી સંબંધોને લઈને આશ્વસ્ત છે અને તેમને વિશ્વાસ છે કે આ ભાગીદારી સમયની કસોટી પર ખરી ઉતરશે.
મહત્વની વાત એ છે કે, રશિયાએ ટ્રમ્પના દાવાને સત્તાવાર રીતે સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે. પેસ્કોવે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે રશિયાને ભારત તરફથી એવી કોઈ સત્તાવાર માહિતી કે સૂચના મળી નથી કે જેમાં રશિયન તેલની ખરીદી બંધ કરવાનો ઉલ્લેખ હોય. રશિયાનું આ વલણ દર્શાવે છે કે જ્યાં સુધી ભારત સરકાર તરફથી કોઈ સીધું નિવેદન ન આવે, ત્યાં સુધી મોસ્કો આ મામલે કોઈપણ પ્રકારના ભય કે દબાણમાં આવવા માંગતું નથી.
બીજી તરફ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ ડીલ પાછળના પોતાના ગણિતને સ્પષ્ટ કર્યું છે. તેમણે ભારત પરના આયાત ટેરિફને 25% થી ઘટાડીને 18% કરવાની મોટી જાહેરાત કરી છે, જે ભારતીય નિકાસકારો માટે રાહતના સમાચાર છે. આ રાહતના બદલામાં ટ્રમ્પનો દાવો છે કે ભારતે 500 અબજ ડોલરના અમેરિકન સામાનની ખરીદી કરવા અને રશિયન ઓઈલ પરની નિર્ભરતા સંપૂર્ણપણે ખતમ કરવા સંમતિ આપી છે. ટ્રમ્પની રણનીતિ રશિયાની તેલની આવક ઘટાડીને યુક્રેન યુદ્ધ માટેના ફંડિંગને અટકાવવાની હોય તેવું સ્પષ્ટ જણાઈ રહ્યું છે.
જો ઓઈલ આયાતના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો તેલ વપરાશકર્તા દેશ છે અને ફેબ્રુઆરી 2022 માં યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ ભારત રશિયન તેલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર બનીને ઉભર્યો હતો. જોકે, તાજેતરના ડેટા સૂચવે છે કે પરિસ્થિતિમાં ધીમે ધીમે ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોના કડક પ્રતિબંધોની અસર હવે ભારતીય રિફાઈનરીઓના ઓર્ડર પર જોવા મળી રહી છે, જેના કારણે આયાતમાં આંશિક ઘટાડો નોંધાયો છે.
ડિસેમ્બર 2025 ના આંકડા મુજબ, ભારતની રશિયન તેલની આયાત લગભગ 22% ઘટીને 1.38 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ (bpd) થઈ ગઈ છે. આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ નવેમ્બર 2025 માં રશિયા પર લાદવામાં આવેલા નવા પ્રતિબંધો છે, જેના કારણે ભારતીય રિફાઈનરીઓને પેમેન્ટ ચૂકવવામાં અને શિપિંગની વ્યવસ્થા કરવામાં ટેકનિકલ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આમ, ટ્રમ્પનો દાવો ભલે મોટો હોય, પણ વાસ્તવિકતામાં ભારત માટે રશિયા અને અમેરિકા વચ્ચે સંતુલન જાળવવું એ આગામી સમયમાં એક મોટો પડકાર બની રહેશે.























