EPF Scheme 2026: નોકરીના 1 વર્ષ પહેલાં PF ઉપાડવાના નવા નિયમો, જાણો કેટલા ટકા રકમ મળશે

PF ખાતામાં હવે 25% લઘુત્તમ બેલેન્સ રાખવું ફરજિયાત, જાણો ઓનલાઈન ઉપાડ અને 'એલિજિબલ બેલેન્સ'નું નવું ગણિત.

કેન્દ્ર સરકારે નોકરિયાત વર્ગના હિતમાં એક મોટો અને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેતા નવી 'કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ (EPF) યોજના 2026' દેશભરમાં લાગુ કરી દીધી છે. સરકારે અંદાજે છ દાયકા જૂની, એટલે કે વર્ષ 1952ની પરંપરાગત યોજનાના સ્થાને આ નવો નિયમ અમલી બનાવ્યો છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પીએફ ઉપાડવાની સમગ્ર પ્રક્રિયાને પહેલા કરતાં વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવવાનો છે. સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, 2020 હેઠળ જાહેર કરવામાં આવેલી આ નવી યોજના અંતર્ગત હવે તમામ કર્મચારીઓ ઓનલાઈન પોર્ટલના માધ્યમથી પોતાની જરૂરિયાત મુજબ સરળતાથી નાણાં ઉપાડી શકશે. જોકે, આ સુવિધાની સાથે સરકારે એક નવો 'લઘુત્તમ બેલેન્સ' (Minimum Balance) રાખવાનો નિયમ પણ જોડ્યો છે, જે દરેક નોકરિયાત માટે સમજવો અનિવાર્ય છે.

નવા નિયમન અનુસાર, હવેથી દરેક EPF સભ્યએ પોતાના પીએફ ખાતામાં કુલ જમા રકમના ઓછામાં ઓછા 25% બેલેન્સ જાળવી રાખવું કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત રહેશે. આ વ્યવસ્થાને સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, તમારા પીએફ ખાતામાં જમા થયેલી કુલ મૂડી, જેમાં તમારું વ્યક્તિગત યોગદાન, કંપની તરફથી મળતું યોગદાન અને તેના પર મળતું વ્યાજ સામેલ છે, તેમાંથી 25% રકમ ખાતામાં કાયમી ધોરણે બ્લોક રાખવામાં આવશે. આ 25% લઘુત્તમ રકમ કાપ્યા પછી જે બાકીની રકમ બચે છે, તેને ટેકનિકલ ભાષામાં 'એલિજિબલ મેમ્બર બેલેન્સ' (પાત્ર સભ્ય બેલેન્સ) તરીકે ઓળખવામાં આવશે. ભવિષ્યમાં કોઈપણ કર્મચારી પોતાની જરૂરિયાતો માટે માત્ર આ નક્કી થયેલા 'એલિજિબલ બેલેન્સ'માંથી જ 100% સુધીનો ઉપાડ કરી શકશે.

નવી યોજના એવા અસંખ્ય નોકરિયાતો માટે મોટી રાહત લઈને આવી છે જેઓ પોતાની નોકરી શરૂ કર્યાના 12 મહિના પૂરા થાય તે પહેલાં જ કોઈ અનિવાર્ય કારણોસર રાજીનામું આપી દે છે. જૂના નિયમોની સરખામણીએ આ નવા નિયમો અનુસાર, જો તમે 1 વર્ષની અંદર પણ નોકરી છોડી દો છો, તો પણ તમે તમારા પીએફ ખાતામાંથી આંશિક ઉપાડ (Partial Withdrawal) કરવા માટે સંપૂર્ણ હકદાર રહેશો. જોકે, આ પરિસ્થિતિમાં પણ ખાસ ધ્યાનમાં રાખવાની બાબત એ છે કે તમારો આ ઉપાડ તે ચોક્કસ દિવસે તમારા ખાતામાં ઉપલબ્ધ 'એલિજિબલ મેમ્બર બેલેન્સ'ની નિર્ધારિત મર્યાદા સુધી જ સીમિત રાખવામાં આવશે.

નોકરીના મહત્વના 12 મહિનાનો સમયગાળો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા પછી, સભ્યો પોતાના અથવા પરિવારના સભ્યોના ઉચ્ચ શિક્ષણ તેમજ લગ્ન જેવા સામાજિક પ્રસંગો માટે એલિજિબલ બેલેન્સના 100% સુધીની રકમ ઉપાડી શકે છે. નવી યોજનામાં આખી સર્વિસ દરમિયાન તમે કેટલી વાર નાણાં ઉપાડી શકો તેની ચોક્કસ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. જે મુજબ, પોતાના કે પરિવારના શિક્ષણના હેતુ માટે આખા સભ્યપદના સમયગાળા દરમિયાન મહત્તમ 10 વાર ઉપાડ કરવાની મંજૂરી મળશે. જ્યારે પોતાના કે પરિવારના અન્ય સભ્યોના લગ્ન પ્રસંગના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે સમગ્ર નોકરી દરમિયાન મહત્તમ 5 વાર પીએફમાંથી નાણાં ઉપાડી શકાશે.

પોતાનું સપનાનું ઘર ખરીદવા કે બનાવવા ઈચ્છતા કર્મચારીઓ માટે પણ આ યોજનામાં ખાસ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. નવું મકાન કે ફ્લેટ ખરીદવા, રહેણાંક પ્લોટ લેવા, ચાલુ હોમ લોનની ચુકવણી કરવા અથવા તો જૂના ઘરના રિનોવેશન (સમારકામ) સંબંધિત કાર્યો માટે કર્મચારીઓ પોતાના ખાતામાંથી નાણાં ઉપાડી શકશે. સરકારના નવા માળખા અનુસાર, ઘર સંબંધિત આ તમામ કામો માટે સભ્ય પોતાના સેવાકાળ દરમિયાન મહત્તમ 5 વાર ખાતામાંથી ઉપાડ કરવાની છૂટ મેળવી શકશે, જેનાથી મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને પોતાની સંપત્તિ ઊભી કરવામાં મોટી આર્થિક મદદ મળી રહેશે.

જીવનમાં અચાનક આવી પડતી આકસ્મિક આર્થિક તંગી કે વિશેષ સંજોગોનો સામનો કરવા માટે પણ નવી યોજનામાં વિશેષ વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે. જો કોઈ અણધારી પરિસ્થિતિ ઊભી થાય, તો કર્મચારીને એક નાણાકીય વર્ષની અંદર મહત્તમ 2 વાર પોતાના ખાતામાંથી નાણાં ઉપાડવાની વિશેષ મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, મેડિકલ ઈમરજન્સી એટલે કે પોતાના અથવા પરિવારના કોઈ સભ્યની ગંભીર બીમારીની સારવાર અને હોસ્પિટલના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે પણ આ એલિજિબલ બેલેન્સની રકમ નિયમોનુસાર ઉપાડી શકાશે, જેથી કટોકટીના સમયે કર્મચારીએ વ્યાજે નાણાં લાવવા ન પડે.

અગાઉના જૂના EPF નિયમોમાં અલગ-અલગ કારણો અને વિવિધ પરિસ્થિતિઓને આધારે લોકોને વારંવાર મોટી રકમ ઉપાડવાની છૂટ મળતી હતી, જેના કારણે મોટાભાગના કર્મચારીઓ નિવૃત્તિ પહેલાં જ પોતાના ખાતાનું ફંડ ખાલી કરી દેતા હતા. આના પરિણામે, જ્યારે કર્મચારી ખરેખર નિવૃત્ત થાય ત્યારે પાછલી જિંદગી જીવવા માટે તેના ખાતામાં ખાસ કોઈ મોટી બચત બાકી રહેતી ન હતી. સરકારનું આ નવું ડિજિટલ માળખું ઉપાડની પ્રક્રિયાને સમગ્ર દેશમાં એકસમાન બનાવે છે અને એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે તમારી નિવૃત્તિના સમય માટે ઓછામાં ઓછી 25% બચત ખાતામાં સુરક્ષિત અને અકબંધ રહે, જેથી ભવિષ્યના વૃદ્ધાવસ્થાના દિવસોમાં તમને મજબૂત આર્થિક ટેકો મળી રહે.