પોસ્ટ ઓફિસની બેસ્ટ સ્કીમ: ઘરે બેઠા દર વર્ષે ₹2,46,000 કમાઓ, વૃદ્ધાવસ્થાની ચિંતા ખતમ

પોસ્ટ ઓફિસની 'સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ' (SCSS) માં 8.2% ના ઊંચા વ્યાજ સાથે શૂન્ય જોખમે રોકાણ કરો; દર ત્રણ મહિને ₹61,500 ની કમાણી સાથે ટેક્સમાં પણ.

દરેક વ્યક્તિની ઈચ્છા હોય છે કે તેની આખી જિંદગીની કમાણી કોઈ એવી સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકાય જ્યાંથી શાનદાર વળતર મળે અને વૃદ્ધાવસ્થામાં કોઈ આર્થિક તકલીફનો સામનો ન કરવો પડે. જો તમે પણ નિવૃત્તિ (રિટાયરમેન્ટ) પછીના જીવનને નાણાકીય રીતે ટેન્શન ફ્રી બનાવવા માંગો છો, તો પોસ્ટ ઓફિસની 'સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ' (SCSS) તમારા માટે એક બેસ્ટ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. આ એક એવી ખાસ સરકારી યોજના છે જે વિશેષ રૂપે વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે જ તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ સ્કીમમાં રોકાણ કરીને તમે શૂન્ય જોખમે દર વર્ષે ₹2,46,000 એટલે કે દર ત્રણ મહિને ₹61,500 સુધીની નિયમિત કમાણી કરી શકો છો. સાથે જ, 8.2% ના આકર્ષક વ્યાજ અને ઇન્કમ ટેક્સમાં છૂટનો ડબલ લાભ પણ મેળવી શકો છો.

પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ હંમેશા લોકોની પહેલી પસંદ રહી છે, અને તેનું સૌથી મોટું કારણ છે 'શૂન્ય જોખમ'. અહીં તમારા પૈસા 100% સુરક્ષિત રહે છે કારણ કે સરકાર પોતે તમારા નાના કે મોટા દરેક રોકાણની ગેરંટી લે છે. વ્યાજ દરની વાત કરીએ તો, પોસ્ટ ઓફિસની આ સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (POSCSS) બેંકોની ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) ને પણ માત આપે છે. હાલમાં સરકાર આ સ્કીમ પર પ્રભાવશાળી 8.2% નો વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે, જે તેને નિવૃત્તિ માટેની શ્રેષ્ઠ યોજના બનાવે છે.

તમે તમારી નજીકની કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસમાં જઈને ખૂબ જ સરળતાથી તમારું SCSS ખાતું ખોલાવી શકો છો. આ સરકારી યોજનામાં તમે માત્ર ₹1,000 જેવી નાની રકમથી પણ રોકાણની શરૂઆત કરી શકો છો. વધુમાં વધુ રોકાણની મર્યાદા સિંગલ ખાતા માટે ₹15 લાખ અને પતિ-પત્નીના સંયુક્ત (Joint) ખાતા માટે ₹30 લાખ નક્કી કરવામાં આવી છે.

સામાન્ય રીતે 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાના જીવનસાથી સાથે મળીને આ સંયુક્ત ખાતું ખોલાવી શકે છે. જોકે, અમુક કિસ્સાઓમાં ઉંમરમાં વિશેષ છૂટછાટ પણ આપવામાં આવી છે: સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ (VRS) લેનારા લોકો 55 વર્ષથી વધુ અને 60 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના હોય તો પણ આ ખાતું ખોલાવી શકે છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાંથી (ડિફેન્સ) નિવૃત્ત થયેલા લોકો માટે આ મર્યાદા 50 વર્ષથી વધુ અને 60 વર્ષથી ઓછી રાખવામાં આવી છે.

આ પોસ્ટ ઓફિસ સ્કીમ માત્ર નિયમિત આવક અને સુરક્ષા જ નથી આપતી, પરંતુ કરમુક્તિ (Tax Exemption) નો મોટો લાભ પણ આપે છે. POSCSS માં રોકાણ કરનાર વ્યક્તિને આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C હેઠળ વાર્ષિક ₹1.5 લાખ સુધીની ટેક્સ કપાતનો લાભ મળે છે.

આ યોજનાનો મેચ્યોરિટી (પાકતી મુદત) સમયગાળો 5 વર્ષનો છે. એટલે કે આ યોજનાનો પૂરેપૂરો લાભ લેવા માટે તમારે 5 વર્ષ સુધી રોકાણ જાળવી રાખવું પડે છે. જો કોઈ કારણસર રોકાણકાર આ સમયગાળા પહેલાં પોતાનું ખાતું બંધ કરે છે, તો નિયમો અનુસાર તેને પેનલ્ટી (દંડ) ચૂકવવી પડે છે.

જો કોઈ વ્યક્તિ પોસ્ટ ઓફિસ SCSS માં સંયુક્ત ખાતું ખોલાવીને મહત્તમ મર્યાદા એટલે કે ₹30 લાખનું રોકાણ કરે છે, તો તેમને 8.2% ના વ્યાજ દર મુજબ માત્ર વ્યાજમાંથી જ વાર્ષિક ₹2,46,000 ની કમાણી થશે. આ સરકારી યોજનામાં વ્યાજની ચુકવણી દર ત્રણ મહિને (ત્રિમાસિક ધોરણે) થાય છે. એટલે કે, દર 3 મહિને તમને સીધા ₹61,500 મળશે.

આ રકમ તમને 5 વર્ષની પાકતી મુદત સુધી દર વર્ષે મળતી રહેશે અને 5 વર્ષ પૂરા થતાં જ તમારા આખા ₹30 લાખ પણ પાછા મળી જશે. જો રોકાણકાર ઈચ્છે, તો મેચ્યોરિટી પછી આ રોકાણને વધુ 3 વર્ષ માટે લંબાવી (એક્સટેન્ડ કરી) શકે છે.

PO SCSS ની એક ખાસ વિશેષતા એ છે કે, તમે જે દિવસે રોકાણ કરો છો તે દિવસે જે વ્યાજ દર ચાલતો હોય, તે જ દર આખા પરિપક્વતા સમયગાળા (5 વર્ષ) માટે લાગુ રહે છે. ભલે પછી સરકાર દર ક્વાર્ટરમાં વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર કેમ ન કરે, તમારા વ્યાજ પર તેની કોઈ અસર પડતી નથી. આ ઉપરાંત, જો મેચ્યોરિટી સમયગાળો પૂરો થાય તે પહેલાં જ ખાતાધારકનું અવસાન થાય, તો ખાતું બંધ કરી દેવામાં આવે છે અને તેમાં જમા થયેલી પૂરેપૂરી રકમ દસ્તાવેજોમાં નોંધાયેલા નોમિનીને ટ્રાન્સફર કરી દેવામાં આવે છે.