નારંગીની છાલથી બનશે રસોઈ, આઈઆઈટી મંડીનું રિસર્ચ

સંતરાની છાલમાંથી બાયોફ્યુઅલ બનાવવામાં વૈજ્ઞાનિકોને સફળતા મળી છે. જેના કારણે રાંધણગેસ, પેટ્રોલ અને થર્મલ એનર્જીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

તસવીરનો ઉપયોગ પ્રસ્તુતિકરણ માટે કરવામાં આવ્યો છે.

હવે નારંગીની છાલ વડે ભોજન રાંધવામાં આવશે. હીટ એનર્જી પણ મળશે. તે જ સમયે, ભવિષ્યમાં, તેનો ઉપયોગ કારખાનામાં ચાલતી ઉર્જાથી લઈને વાહનોને ચલાવવા માટે બળતણ તરીકે થઈ શકે છે. ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેકનોલોજી મંડીના સંશોધકોએ આ અજાયબી કરી બતાવી છે. સંતરાની છાલમાંથી બાયોફ્યુઅલ બનાવવામાં વૈજ્ઞાનિકોને સફળતા મળી છે. જેના કારણે રાંધણગેસ, પેટ્રોલ અને થર્મલ એનર્જીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. સંશોધન ટીમના તારણો તાજેતરમાં જર્નલ ગ્રીન કેમિસ્ટ્રીમાં પ્રકાશિત થયા છે. વૈજ્ઞાનિકોનો દાવો છે કે આ સંશોધનથી બાયોમાસમાંથી ઈંધણ વિકસાવવામાં મદદ મળશે, જે દેશની માંગ છે. ઘટી રહેલા પેટ્રોલિયમ ભંડારને કારણે આ શોધ દેશમાં ઈંધણના વપરાશને પહોંચી વળવામાં મદદરૂપ થશે અને અન્ય ઈંધણ કરતાં સસ્તું હશે. સંશોધનનું નેતૃત્વ ડૉ. વેંકટ કૃષ્ણન, એસોસિયેટ પ્રોફેસર, સ્કૂલ ઓફ બેઝિક સાયન્સ, IIT મંડી દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે અને તેમના સંશોધકો તૃપ્તિ છાબરા અને પ્રાચી દ્વિવેદી દ્વારા સહ-લેખક છે.

 આ રીતે કરવામાં આવેલ સંશોધન

સંશોધકોએ હાઇડ્રોથર્મલ રિએક્ટર (લેબ પ્રેશર કૂકર) માં સાઇટ્રિક એસિડ સાથે સૂકા નારંગીની છાલના પાવડરને કેટલાક કલાકો સુધી ગરમ કર્યા. પરિણામી હાઇડ્રોચરને એસિડિક સલ્ફોનિક, ફોસ્ફેટ અને નાઇટ્રેટ કાર્યાત્મક જૂથો દાખલ કરવા માટે અન્ય રસાયણો સાથે સારવાર કરવામાં આવી હતી. ડૉ. વેંકટ ક્રિષ્નન સમજાવે છે કે બાયોમાસ કન્વર્ઝન (ઊર્જામાં રૂપાંતર) માટે સૌથી સરળ અને સસ્તું ઉત્પ્રેરક હાઇડ્રોચર પર સંશોધકો દ્વારા અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. જે સફળ રહ્યા છે.

જૈવ ઇંધણ ઊર્જાનો મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત

બાયોફ્યુઅલ એ ઉર્જાનો મહત્વનો સ્ત્રોત છે. જે દેશના કુલ બળતણ વપરાશના એક તૃતીયાંશમાં ફાળો આપે છે અને ગ્રામીણ ઘરોમાં તેના વપરાશમાં લગભગ 90 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. રાંધવા અને ગરમી મેળવવા માટે બાયોફ્યુઅલનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે. ઉપયોગમાં લેવાતા જૈવિક ઇંધણમાં કૃષિ અવશેષો, લાકડું, કોલસો અને સૂકા છાણનો સમાવેશ થાય છે. ભારતમાં બાયોફ્યુઅલની હાલની ઉપલબ્ધતા લગભગ 120-150 મિલિયન મેટ્રિક ટન પ્રતિ વર્ષ છે.

સંશોધન વિશે

સંશોધકોએ હાઇડ્રોચરનો અભ્યાસ કર્યો છે, જે બાયોમાસ કન્વર્ઝન માટે સૌથી સરળ અને સસ્તું ઉત્પ્રેરક છે. આ સામાન્ય રીતે બાયોમાસ કચરો (આ કિસ્સામાં નારંગીની છાલ) પાણી સાથે ગરમ કરીને પ્રાપ્ત થાય છે. આમાં હાઇડ્રોથર્મલ કાર્બનાઇઝેશનની પ્રક્રિયા થાય છે. આ રૂપાંતરણમાં ઉત્પ્રેરક તરીકે હાઇડ્રોચારનો ઉપયોગ વધુ ફાયદાકારક છે કારણ કે તે નવીનીકરણીય છે અને તેની રાસાયણિક અને ભૌતિક રચનામાં ફેરફાર કરીને ઉત્પ્રેરક કાર્યક્ષમતા વધારી શકાય છે.