સીબીએસઈ ધોરણ 10 માટે મોટો નિર્ણય: પ્રથમ બોર્ડ પરીક્ષા ફરજિયાત, જાણો નવા નિયમો

સીબીએસઈ ધોરણ 10 બોર્ડ પરીક્ષા 2026 ના નવા નિયમો જાહેર. પ્રથમ પરીક્ષા ફરજિયાત, નહીંતર બીજી પરીક્ષામાં પ્રવેશ નહિ. માર્કસ સુધારવા અને કમ્પાર્ટમેન્ટના નિયમો અહી જુઓ.

cbse class 10 board exam

Source : Social media

CBSE Board Exam: નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ અંતર્ગત સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન દ્વારા સમગ્ર ભારતમાં વર્ષ 2026 માટે ધોરણ 10 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે બે તબક્કાની બોર્ડ પરીક્ષાના નવા નિયમો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. સોમવાર, 16 ફેબ્રુઆરી 2026 ના લેટેસ્ટ અપડેટ મુજબ, વિદ્યાર્થીઓનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન થઈ શકે અને પરિણામ વ્યવસ્થિત રીતે નક્કી કરી શકાય તે હેતુથી હવે પ્રથમ બોર્ડ પરીક્ષા આપવી એકદમ ફરજિયાત બનાવી દેવામાં આવી છે. આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓ પરથી પરીક્ષાનું માનસિક દબાણ ઘટાડવાનો અને તેમને પોતાની ભૂલો સુધારીને ઉત્તમ પરિણામ લાવવાની પૂરતી તક આપવાનો છે.

પ્રથમ પરીક્ષામાંથી મુક્તિની માંગ બોર્ડે ફગાવી

છેલ્લા કેટલાક સમયથી અમુક વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા શિક્ષણ બોર્ડ સમક્ષ એવી અપીલ કરવામાં આવી રહી હતી કે જો કોઈ વિદ્યાર્થી કોઈ અંગત કે તબીબી કારણોસર પ્રથમ બોર્ડ પરીક્ષા ન આપી શકે, તો તેને સીધી બીજી પરીક્ષામાં બેસવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. જોકે, શિક્ષણ બોર્ડે આ માંગને સદંતર નકારી કાઢી છે. બોર્ડે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શિક્ષણનું સ્તર અને મૂલ્યાંકનની પારદર્શિતા જાળવી રાખવા માટે પ્રથમ તબક્કાની પરીક્ષામાં હાજરી આપ્યા વિના કોઈપણ વિદ્યાર્થીને બીજા તબક્કામાં પ્રવેશ મળશે નહીં.

3 વિષયમાં ગેરહાજર રહેવા પર કડક કાર્યવાહી

સીબીએસઈના આ નવા અને કડક નિયમ અનુસાર, જો કોઈ વિદ્યાર્થી ધોરણ 10 ની પ્રથમ બોર્ડ પરીક્ષામાં 3 અથવા તેથી વધુ વિષયોમાં ગેરહાજર રહેશે, તો તેને બીજી પરીક્ષામાં બેસવા માટે ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવશે. આવા વિદ્યાર્થીઓને સીધા જ કમ્પલસરી રિપિટેશન કેટેગરીમાં મૂકવામાં આવશે. આ નિયમ લાગુ થયા બાદ આવા વિદ્યાર્થીઓએ આગામી ફેબ્રુઆરી માસમાં યોજાનારી મુખ્ય પરીક્ષા જ આપવી પડશે. આથી તમામ વિષયોની પ્રથમ પરીક્ષા આપવી વિદ્યાર્થીઓ માટે અત્યંત હિતાવહ છે.

માર્કસ સુધારવા અને કમ્પાર્ટમેન્ટ માટેના ખાસ નિયમો

બોર્ડે પરિણામ સુધારવા માંગતા અને નાપાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ કેટલાક સ્પષ્ટ માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો ઘડ્યા છે, જેની વિગતો નીચે મુજબ છે:

 

• માર્કસ સુધારવાની તક: જે વિદ્યાર્થીઓ પ્રથમ પરીક્ષા પાસ કરી ચૂક્યા છે, તેઓ પોતાના પરિણામમાં વધુ સુધારો કરવા માટે વિજ્ઞાન, ગણિત, સામાજિક વિજ્ઞાન અને ભાષા જેવા મુખ્ય વિષયોમાંથી વધુમાં વધુ 3 વિષયોની બીજી પરીક્ષા આપી શકશે.

• કમ્પાર્ટમેન્ટ પરીક્ષા: પ્રથમ તબક્કામાં જે વિદ્યાર્થીઓને કમ્પાર્ટમેન્ટ આવ્યું છે, તેઓને તે જ કેટેગરી હેઠળ બીજી પરીક્ષામાં બેસવાની તક મળશે.

• સુધારો અને કમ્પાર્ટમેન્ટ એકસાથે: જે વિદ્યાર્થીઓને અમુક વિષયમાં કમ્પાર્ટમેન્ટ છે અને સાથે જ અન્ય વિષયના માર્કસ સુધારવા છે, તેઓ આ બંને કેટેગરીનો લાભ એકસાથે લઈ શકશે.

• વિષય બદલવાની છૂટ: જો કોઈ વિદ્યાર્થી એક વિષયમાં પાસ થઈ ગયો હોય પરંતુ અન્ય વિષયમાં સુધારો કરવા ઈચ્છતો હોય, તો તેને વિષય બદલીને પરીક્ષા આપવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવશે.

• વધારાના વિષયો પર રોક: એકવાર ધોરણ 10 ની પરીક્ષા સંપૂર્ણ પાસ કર્યા બાદ કોઈપણ વિદ્યાર્થી ભવિષ્યમાં વધારાના નવા વિષયની પરીક્ષા આપી શકશે નહીં.