માણસનું શરીર કેટલી ગરમી સહન કરી શકે? જાણો કયા તાપમાને ત્વચા દાઝવા લાગે છે

વધતી ગરમી અને 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ તાપમાન માનવ શરીર માટે એક ગંભીર પડકાર ઉભો કરે છે. આ અહેવાલમાં, ચાલો તે ચોક્કસ તાપમાનનું અન્વેષણ કરીએ કે જેના પર આપણી ત્વચા દાઝવા લાગે છે અને માનવ શરીરની સહનશક્તિની મર્યાદા કેટલી છે તે જાણીએ.

કેટલા તાપમાને ત્વચા દાઝવા લાગે છે

Source : magnific

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• માનવ શરીરનું સામાન્ય આંતરિક તાપમાન ૩૭ ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહે છે.
• ૪૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ તાપમાને શરીરની કૂલિંગ સિસ્ટમ નિષ્ફળ જાય છે.
• સૂકી ગરમીમાં ૪૮ ડિગ્રી સુધી ત્વચા થોડો સમય સહન કરી શકે છે.
• ૫૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ તાપમાને ત્વચા દાઝવા લાગે છે.

Human Skin Burning Temperature: ધગધગતો તડકો અને રેકોર્ડ તોડતી ગરમીએ દરેકને બેહાલ કરી દીધા છે. જ્યારે પારો 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર કરે છે, ત્યારે માત્ર પરસેવો જ નથી વળતો, પરંતુ શરીરની અંદરની સિસ્ટમ પર પણ દબાણ વધવા લાગે છે. વિજ્ઞાન અનુસાર, માનવ શરીરની ગરમી સહન કરવાની એક નિશ્ચિત મર્યાદા હોય છે. આ મર્યાદા ઓળંગતા જ આપણી કુદરતી કૂલિંગ સિસ્ટમ જવાબ આપી દે છે. ચાલો સમજીએ કે આપણું શરીર કેટલા તાપમાન માટે બનેલું છે અને કઈ હદે ત્વચા દાઝવા લાગે છે.

 

માનવ શરીરની રચના અને સામાન્ય તાપમાન

માનવ શરીરને વ્યવસ્થિત રીતે કામ કરવા માટે એક નિશ્ચિત આંતરિક તાપમાનની જરૂર હોય છે. આપણા શરીરનું સામાન્ય 'કોર ટેમ્પરેચર' એટલે કે આંતરિક તાપમાન લગભગ 37 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (98.6 ડિગ્રી ફેરનહીટ) રહે છે. જ્યારે બહારનું વાતાવરણ ગરમ હોય છે, ત્યારે આપણું શરીર પરસેવો, શ્વાસ લેવાની પ્રક્રિયા અને બ્લડ સર્ક્યુલેશન દ્વારા પોતાની જાતને ઠંડું રાખે છે. આ કુદરતી થર્મોસ્ટેટ શરીરના અંગોને સુરક્ષિત રાખે છે.

ક્યારે ફેઈલ થવા લાગે છે કૂલિંગ સિસ્ટમ?

જ્યારે તાપમાનનો પારો 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અથવા તેનાથી ઉપર પહોંચી જાય છે, ત્યારે શરીર માટે પોતાની જાતને ઠંડું રાખવું અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો દર્શાવે છે કે અતિશય ગરમીમાં શરીરનું તાપમાન નિયંત્રણ તંત્ર સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ થઈ શકે છે. જ્યારે શરીર પરસેવા દ્વારા પોતાની જાતને ઠંડું કરી શકતું નથી, ત્યારે હીટ સ્ટ્રોકનું જોખમ વધી જાય છે, જે સમયસર સારવાર ન મળે તો જીવલેણ પણ સાબિત થઈ શકે છે.

સૂકી ગરમીમાં ત્વચાની સહનશક્તિ કેટલી?

માનવ ત્વચા એક હદ સુધી બહારના તાપમાનનો સામનો કરી શકે છે. સૂકી ગરમીની વાત કરીએ તો, આપણી ત્વચા 48 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (118 ડિગ્રી ફેરનહીટ) સુધીના તાપમાનને કોઈ ગંભીર નુકસાન વિના થોડા સમય માટે સહન કરી શકે છે. પરંતુ આ સહનશક્તિ માત્ર મર્યાદિત સમય માટે હોય છે. જેવું હવાનું અથવા આસપાસનું તાપમાન 50 ડિગ્રી સેલ્સિયસના આંકડાને પાર કરે છે, ત્વચા પર તેની સીધી અસર દેખાવા લાગે છે અને તે દાઝવા લાગે છે.

ભીની ગરમી અને પાણીની ખતરનાક અસર

પાણી, વરાળ અથવા કોઈપણ ભીના અને પ્રવાહી સ્ત્રોતના સંપર્કમાં આવવાથી ત્વચા દાઝવાની પ્રક્રિયા ઘણી ઝડપી બની જાય છે. ભેજને કારણે ગરમી સીધી અને ઝડપથી સ્કીનમાં ટ્રાન્સફર થાય છે. આવા કિસ્સામાં દાઝવાનો સમય ઘણો ઓછો થઈ જાય છે, જેનાથી ગંભીર ઈજા અથવા 'થર્ડ ડિગ્રી બર્ન'ની સ્થિતિ પેદા થઈ શકે છે. પ્રવાહી પદાર્થોના સંપર્કમાં આવતા ત્વચા માત્ર ગણતરીની સેકન્ડોમાં જ સંપૂર્ણપણે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ શકે છે.

કેટલી વારમાં બળવા લાગે છે સ્કીન?

તાપમાનના થોડા ફેરફારથી ત્વચા દાઝવાના સમયમાં મોટો તફાવત આવે છે:

• 50 ડિગ્રી સેલ્સિયસ: ગરમ પાણી કે સપાટીના સંપર્કમાં આવતા થર્ડ ડિગ્રી બર્ન થવામાં લગભગ 5 મિનિટ લાગે છે.

• 55 ડિગ્રી સેલ્સિયસ: માત્ર 10 સેકન્ડમાં ત્વચા દાઝી જાય છે.

• 60 ડિગ્રી સેલ્સિયસ: આ સૌથી ખતરનાક સ્થિતિ છે, જ્યાં માત્ર 1 સેકન્ડનો સંપર્ક જ ત્વચાને ગંભીર રીતે નુકસાન પહોંચાડે છે.

તેજ તડકો અને લૂ ના અન્ય ગંભીર નુકસાન

માત્ર સીધા સંપર્કથી જ નહીં, પરંતુ ભીષણ ગરમીમાં ચાલતી ગરમ હવાઓ (લૂ) અને તેજ તડકાથી પણ શરીરને ભારે નુકસાન થાય છે. જ્યારે પારો 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ હોય છે, ત્યારે હવામાં રહેલા ગરમ પવનો ત્વચામાં સનબર્નની સમસ્યા પેદા કરે છે. આ સાથે શરીરમાંથી પાણી ઝડપથી ઓછું થવા લાગે છે, જેનાથી ડિહાઈડ્રેશનની ગંભીર સ્થિતિ સર્જાય છે. આવા હવામાનમાં શરીરને સુરક્ષિત રાખવા માટે વિશેષ સાવધાની અને આરોગ્ય માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો

Heatwave Risk:: રાત્રિના વધતા તાપમાનથી બીમારીઓનું જોખમ કેમ વધી રહ્યું છે? જાણો નિષ્ણાતોનો મત

Vitamin B12 ની ઉણપથી આ ગંભીર બીમારીનું ઘર બની જાય છે શરીર, જાણો તેના વિશે