Health Tips: શું તમે પણ બાળકને ખવડાવવા માટે ફોન આપો છો, તો સાવધાન, વધી જાય છે આ બીમારીનું જોખમ
Screen Time And Child Behavior: સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું છે કે નાના બાળકો ડિજિટલ સ્ક્રીનની અસરો પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે. બાળકોને સ્ક્રીનના સંપર્કમાં બિલકુલ ન આવવા જોઈએ. ચાલો આપણે તેના કારણો સમજાવીએ.
- નાના બાળકોને મોબાઈલ આપવો ન્યુરોડેવલપમેન્ટલ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક.
- 18 મહિનાથી નાના બાળકોને સ્ક્રીન ન બતાવવી, 3 વર્ષ સુધી દૂર રાખો.
- વધુ સ્ક્રીન ટાઈમ ઓટિઝમ જેવા લક્ષણોનું જોખમ વધારે છે.
Is It Safe To Use Mobile While Feeding Children: બાળકોને જમાડતી વખતે મોબાઈલ પકડાવી દેવો એ આજકાલ સામાન્ય આદત બની ગઈ છે. રડતા બાળકને શાંત રાખવાથી લઈને તેને થોડીવાર વ્યસ્ત રાખવા સુધી, સ્ક્રીન એક સરળ ઉપાય લાગે છે. પરંતુ હવે ડોક્ટરો અને સંશોધકો આ અંગે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી રહ્યા છે. ખાસ કરીને 1 વર્ષથી નાના બાળકો માટે સ્ક્રીન એક્સપોઝર ખતરનાક બની શકે છે અને 3 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં ઓટિઝમ જેવા લક્ષણો વિકસાવવાનું જોખમ વધી શકે છે.
રિસર્ચમાં શું બહાર આવ્યું?
દિલ્હીના AIIMS અને અન્ય સંસ્થાઓના સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું છે કે નાના બાળકો ડિજિટલ સ્ક્રીનની અસરો પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે 18 મહિનાથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને બિલકુલ સ્ક્રીન ન બતાવવી જોઈએ અને આદર્શ રીતે 3 વર્ષ સુધી તેનાથી દૂર રાખવા જોઈએ. જોકે ડોક્ટરો એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે સ્ક્રીન ટાઈમ અને ક્લિનિકલ ઓટિઝમ વચ્ચે સીધો કાર્યકારણ સંબંધ સાબિત થયો નથી, પરંતુ "વર્ચ્યુઅલ ઓટિઝમ" જેવા લક્ષણો વિકસાવવાની શક્યતા ચોક્કસપણે વધી શકે છે.
મેટા એનાલિસિસ કરવામાં આવ્યું
AIIMS રાયપુરના સંશોધકોએ 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના 2,857 બાળકો પર મેટા-એનાલિસિસ કર્યું. આમાં સામે આવ્યું કે બાળકોનો સરેરાશ સ્ક્રીન ટાઈમ દરરોજ 2.22 કલાક હતો, જે વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશનની ભલામણ કરતા લગભગ બમણો છે. ઘણીવાર માતા-પિતા બાળકોને શાંત રાખવા, તેમનો ગુસ્સો સંભાળવા અથવા પોતાને થોડો સમય આપવા માટે સ્ક્રીનનો સહારો લે છે. આ રીત તાત્કાલિક રાહત તો આપે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે બાળકના મગજના વિકાસ પર અસર કરી શકે છે.
A key finding from AIIMS New Delhi research highlights that increased screen time in children under one year of age is associated with a higher risk of autism by the age of three.
— DD News (@DDNewslive) May 1, 2026
The study suggests that greater screen exposure may increase the likelihood of autism-related… pic.twitter.com/U3Ubmhedek
બીજા એક અભ્યાસમાં 3 થી 18 વર્ષના ઓટિઝમથી પ્રભાવિત 150 બાળકો અને 50 સામાન્ય બાળકોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સંશોધનમાં માત્ર સ્ક્રીન એક્સપોઝર જ નહીં, પરંતુ ડિવાઈસની લત અને તેની મનોવૈજ્ઞાનિક તથા વર્તણૂક સંબંધી અસરો પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું. આ એક ક્રોસ-સેક્શનલ સ્ટડી હતી, એટલે કે એક જ સમયે બાળકોના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું, તેથી લાંબા ગાળાની અસરો પર સંપૂર્ણ ચિત્ર સામે આવતું નથી.
શું આવ્યું પરિણામ?
સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે બાળકોમાં ઓટિઝમના લક્ષણો હતા, તેમને નાની ઉંમરમાં વધુ સ્ક્રીન એક્સપોઝર મળ્યું હતું. શરૂઆતની ઉંમરમાં સ્ક્રીન જોવા અને ઓટિઝમ વચ્ચે મજબૂત સંબંધ ચોક્કસપણે જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ તેને સીધું કારણ માનવામાં આવ્યું નથી.
ઓટિઝમ શું છે?
ઓટિઝમ એ ન્યુરોડેવલપમેન્ટલ સ્થિતિ છે, જે બાળકના સંવાદ અને સામાજિક વર્તનને અસર કરે છે. શરૂઆતના વર્ષોમાં મગજ ઝડપથી વિકસિત થાય છે, તેથી આ સમય ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હોય છે. તેના સંકેતોમાં આંખોથી સંપર્ક (Eye Contact) ન કરવો, બોલવામાં વિલંબ થવો અને અગાઉ શીખેલી વસ્તુઓ ભૂલી જવાનો સમાવેશ થાય છે.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
AIIMS માં પીડિયાટ્રિક ન્યુરોલોજી વિભાગના વડા ડો. શેફાલી ગુલાટીએ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે, "ઓટિઝમ સ્પેક્ટ્રમ ડિસઓર્ડર અને સ્ક્રીન ટાઈમને લઈને ઘણું સંશોધન થયું છે. જે બાળકોને 1 વર્ષની ઉંમરે વધુ સ્ક્રીન એક્સપોઝર મળ્યું હતું, તેમનામાં 3 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં ઓટિઝમના લક્ષણો વધુ જોવા મળ્યા હતા, ખાસ કરીને છોકરાઓમાં, જોકે છોકરીઓમાં પણ આ સંકેતો જોવા મળ્યા હતા."
Disclaimer: આ માહિતી સંશોધન અભ્યાસો અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાય પર આધારિત છે. તેને તબીબી સલાહના વિકલ્પ તરીકે ન ગણવી. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ અપનાવતા પહેલા તમારા ડોક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ જરૂર લેવી.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
