શરદી થાય ત્યારે તમને પણ સંભળાતું નથી? તો તમે આ ભયાનક બીમારીની ઝપેટમાં આવી ગયા છો

2021માં કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું કે ઘોંઘાટવાળા વાતાવરણમાં સાંભળવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા લોકોમાં ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધારે હતું.

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : freepik

સાંભળવું એવી કુશળતા છે જેને આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો હળવાશથી લે છે. પરંતુ સંશોધનો દર્શાવે છે કે પુખ્ત વયના લોકોએ તેમની સાંભળવાની ક્ષમતામાં થતા ફેરફારો પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. કારણ કે સાંભળવાની સમસ્યાઓ મોટી ઉંમરે ડિમેન્શિયા વિકસવા સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે. 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના 80,000થી વધુ પુખ્તો પર 2021માં કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું કે ઘોંઘાટવાળા વાતાવરણમાં સાંભળવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા લોકોમાં ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધારે હતું. જે યાદશક્તિ ગુમાવવી અને ભાષા તથા અન્ય વિચારશક્તિઓમાં મુશ્કેલીની વિશેષતા ધરાવતી સ્થિતિઓ માટેનો એક વ્યાપક શબ્દ છે. પરંતુ તેનો એક સકારાત્મક પાસું પણ છે.

અભ્યાસે એ વાતના પુરાવા ઉમેર્યા કે સાંભળવાની સમસ્યાઓ માત્ર ડિમેન્શિયાનું લક્ષણ જ નહીં, પરંતુ ખરેખર ડિમેન્શિયાનું એક જોખમી કારણ હોઈ શકે છે. જે કોઈપણ ઘટાડો શરૂ થાય તે પહેલાં લોકો, તેમના પરિવારો અથવા ડૉક્ટરોને તેની શરૂઆત વિશે સચેત કરી શકે છે. જુલાઈ 2021માં ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના રોગચાળા વિજ્ઞાની અને અભ્યાસના લેખક થોમસ લિટલજોન્સે કહ્યું, "શ્રવણ શક્તિની ખોટ અને શું તેનાથી ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધી શકે છે, તે વિશે વિશેષ રસ રહ્યો છે. આ પરિણામો સૂચવે છે કે ઘોંઘાટમાં બોલી સાંભળવાની ખોટ ડિમેન્શિયાની રોકથામ માટે એક આશાસ્પદ લક્ષ્ય હોઈ શકે છે."

ડિમેન્શિયાના 9 મુખ્ય કારણો હોઈ શકે છે

2017માં, ધૂમ્રપાન અને શારીરિક નિષ્ક્રિયતા સાથે શ્રવણ ખોટને ડિમેન્શિયાના નવ મુખ્ય, પરિવર્તનશીલ જોખમી પરિબળોમાંના એક તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું. લેન્સેટના તે ઐતિહાસિક અહેવાલને 2020માં જલદીથી અપડેટ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં ત્રણ વધુ જોખમી પરિબળો ઉમેરવામાં આવ્યા, જેથી કુલ જોખમી પરિબળો 12 થયા. 2024માં, લેન્સેટ અહેવાલના ત્રીજા અપડેટમાં બે વધુ ઉમેરવામાં આવ્યા, જેથી કુલ જોખમી પરિબળો 14 થયા. આ જોખમી પરિબળો આપણી જીવનશૈલી અને સામાન્ય સ્વાસ્થ્યના એવા તત્વો છે જેમાં સુધારો કરી શકાય છે, અને જો એવું કરવામાં આવે, તો તે આપણા સમગ્ર સ્વાસ્થ્યને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે અને સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિઓની સંભાવનાને ઘટાડી શકે છે.

તેની તપાસ કરવા માટે, આ અભ્યાસ પાછળના ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ યુકે બાયોબેંકનો સહારો લીધો, જે એક સંશોધન ડેટાબેસ છે જે યુકેની વસ્તીના એક મોટા ભાગમાં આનુવંશિકતા, પર્યાવરણીય પરિબળો અને સ્વાસ્થ્ય પરિણામો વચ્ચેના સંબંધોને જાણવા માટે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે. 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના 82,000થી વધુ સ્ત્રીઓ અને પુરુષોના સમૂહ માટે ડિમેન્શિયા જોખમનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું, જે ડિમેન્શિયાથી મુક્ત હતા અને અભ્યાસની શરૂઆતમાં તેમની સાંભળવાની ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું.

યાદશક્તિની ખોટ આ સ્થિતિમાં 5 ગણી વધી જાય છે

લેન્સેટના અહેવાલોમાં અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે કે ડિમેન્શિયાના જોખમી પરિબળોમાં, શ્રવણ ખોટનો બોજો સૌથી વધુ હોઈ શકે છે   એવી રીતે કે મધ્યમ ઉંમરમાં શ્રવણ ખોટથી પીડિત લોકોમાં ડિમેન્શિયા વિકસવાની સંભાવના પાંચ ગણી વધારે હોય છે. સહભાગીઓની વાણી માં ઘોંઘાટ સાંભળવાની ક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું. જે ઘોંઘાટભર્યા વાતાવરણમાં બોલીના અંશોને ઓળખવાની ક્ષમતા છે. આ કિસ્સામાં, સફેદ પૃષ્ઠભૂમિ ઘોંઘાટની વિરુદ્ધ બોલાયેલા અંકોને ઓળખવા.

લગભગ 11 વર્ષ પછી, સ્વાસ્થ્ય રેકોર્ડ્સના આધારે 1,285 સહભાગીઓમાં ડિમેન્શિયા વિકસ્યું હતું. જે સહભાગીઓની સાંભળવાની ક્ષમતા ખરાબ હતી, તેમનામાં સારી સાંભળવાની ક્ષમતા ધરાવતા લોકોની તુલનામાં ડિમેન્શિયા વિકસવાનું જોખમ લગભગ બમણું હતું. રસપ્રદ વાત એ છે કે અભ્યાસમાં સામેલ લગભગ અડધા લોકો જેમની વાણીમાં ઘોંઘાટ સાંભળવાની ક્ષમતા અપૂરતી હતી અને લગભગ 42 ટકા જેમણે પરીક્ષણમાં ખરાબ પ્રદર્શન કર્યું, તેમને રિપોર્ટ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું ત્યારે સાંભળવામાં કોઈ ખામી અનુભવાઈ નહીં.

સંશોધકોએ એ પણ વિચાર્યું કે શું લોકોની સાંભળવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો ખરેખર અન્ય પરિબળો સાથે જોડાયેલો હતો, જે ડિમેન્શિયાના જોખમને પ્રભાવિત કરવા માટે જાણીતા છે, જેમ કે સામાજિક અલગતા અને નિરાશા, જે બંને ત્યારે થઈ શકે છે જ્યારે લોકોને સાંભળવામાં મુશ્કેલી હોય છે.