એક ગ્લાસ ગુનગુના પાણીમાં એક ચમચી હળદર નાખી થોડીવાર સ્થિર રાખો. જો હળદર નીચે બેસી જાય અને પાણી હળવું પીળું રહે તો તે શુદ્ધ છે. જો પાણી ગાઢ પીળું થઈ જાય અને હળદર સંપૂર્ણપણે ભળી જાય તો તે મિલાવટનો સંકેત છે.
Turmeric Purity Test: હળદર અસલી છે કે નકલી, ઘરે બેઠા આ રીતે કરો ચેક
Turmeric Chemical Adulteration: હળદરમાં મિલાવટ આરોગ્ય માટે બની શકે ખતરનાક, જાણીએ પ્યોર અને બનાવટી હળદરના પારખવાની ટ્રિક શું છે

Turmeric Chemical Adulteration: દરરોજ ઉપયોગમાં લેવાતા મસાલાઓની શુદ્ધતા પર ધ્યાન આપવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જો તેમાં મિલાવટ હોય તો લાંબા ગાળે તે આરોગ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
ઘરે બેઠાં નકલી હળદર કેવી રીતે ઓળખશો?
મધ્ય પ્રદેશમાં તાજેતરમાં કેટલાક એવા કેસ સામે આવ્યા છે, જ્યાં લગ્ન પ્રસંગે હળદર લગાવ્યા બાદ દુલ્હા અને દુલ્હનને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરાવવા પડ્યા હતા. આવી ઘટનાઓ બાદ હળદરની શુદ્ધતા અંગે સવાલો ઉઠવા સ્વાભાવિક છે.
ભારતીય રસોડામાં હળદર માત્ર મસાલો નથી, પરંતુ સ્વાદ, રંગ અને આરોગ્યનો મહત્વનો ભાગ માનવામાં આવે છે. દાળથી લઈને શાકભાજી અને ઘરગથ્થુ નુસ્ખાઓ સુધી, લગભગ દરેક ઘરમાં હળદરનો ઉપયોગ થાય છે. આયુર્વેદમાં પણ તેના ઔષધીય ગુણો માટે સદીઓથી તેનો ઉપયોગ થતો આવ્યો છે. પરંતુ બજારમાં મળતી દરેક હળદર શુદ્ધ હોય એવું જરૂરી નથી.
વધતી મિલાવટ વચ્ચે ઘણીવાર હળદરમાં એવા કેમિકલ અને કૃત્રિમ રંગો ભેળવી દેવામાં આવે છે, જે આરોગ્ય માટે નુકસાનકારક બની શકે છે. તેથી ઘરે બેઠાં તેની શુદ્ધતા ચકાસવી ખૂબ જરૂરી બની જાય છે.
આ પણ વાંચો:કારેલાની કડવાશ દૂર કરવાની બેસ્ટ ટ્રિક્સ: હવે બાળકો પણ હોંશે હોંશે ખાશે કારેલાનું શાક
હળદરમાં કેવી રીતે થાય છે મિલાવટ?
હળદરને વધુ ચમકદાર પીળો રંગ અને મસૃણ ટેક્સચર આપવા માટે ઘણી વખત Metanil Yellow અને Lead Chromate જેવા કૃત્રિમ રંગો અને કેમિકલ ભેળવવામાં આવે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં ચૉક પાઉડર, જંગલી હળદર અથવા નીચી ગુણવત્તાવાળા કાચા માલનો પણ ઉપયોગ થાય છે.
એટલા માટે હળદર ખરીદતી વખતે માત્ર તેનો રંગ જોઈને વિશ્વાસ કરવો યોગ્ય માનવામાં આવતો નથી.
હળદર અસલી છે કે નકલી? આ રીતે કરો તપાસ
હળદરની શુદ્ધતા ચકાસવાનો સૌથી સરળ ઉપાય Water Test છે.
એક ગ્લાસ ગુનગુના પાણીમાં એક ચમચી હળદર નાખો.
તેને થોડો સમય સ્થિર રાખો.
જો હળદર નીચે બેસી જાય અને પાણી હળવું પીળું રહે, તો હળદર શુદ્ધ માનવામાં આવે છે.
પરંતુ જો પાણી ગાઢ પીળું થઈ જાય અને હળદર સંપૂર્ણ રીતે ભળી જાય, તો તે મિલાવટનો સંકેત હોઈ શકે છે.
હાથની હથેળીથી પણ જાણી શકાય
હથેળી ટેસ્ટ પણ ખૂબ સરળ અને અસરકારક માનવામાં આવે છે.
એક ચપટી હળદર હાથની હથેળી પર લો.
અંગૂઠાથી 10 થી 20 સેકન્ડ સુધી ઘસો.
જો હળદર અસલી હશે તો હથેળી પર હળવો પીળો ડાઘ રહી જશે.
નકલી અથવા વધુ મિલાવટવાળી હળદર અલગ પ્રકારનો રંગ છોડે છે અથવા ઝડપથી ફીકી પડી જાય છે.
મિલાવટવાળી હળદરથી શું નુકસાન થાય?
હળદરમાં Metanil Yellow જેવી મિલાવટ છે કે નહીં તે તપાસવા માટે ટેસ્ટ ટ્યુબમાં થોડું હળદર પાઉડર લઈને તેમાં Hydrochloric Acid ની કેટલીક ટીપાં ઉમેરવામાં આવે છે.
જો મિશ્રણ ગુલાબી રંગમાં બદલાઈ જાય, તો સમજવું કે હળદરમાં Metanil Yellow ની મિલાવટ હોઈ શકે છે.
આ કેમિકલ ફૂડ પોઈઝનિંગ, પેટમાં દુખાવો, ઉબકા અને અજીર્ણ જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે.
હળદર ખરીદતી વખતે શું ધ્યાન રાખવું?
ચૉક પાઉડરની મિલાવટ તપાસવા માટે હળદરમાં પાણી અને Hydrochloric Acid ભેળવવામાં આવે છે.
જો તેમાં બબૂલા બનવા લાગે, તો તે ચૉક પાઉડર હોવાનો સંકેત માનવામાં આવે છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે રોજિંદા ઉપયોગમાં લેવાતા મસાલાઓની શુદ્ધતા પર ધ્યાન આપવું ખૂબ જ જરૂરી છે. હળદર ભલે ઓછી માત્રામાં ઉપયોગમાં લેવાતી હોય, પરંતુ તેમાં મિલાવટ હોય તો લાંબા ગાળે તે આરોગ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
તેથી બજારમાંથી હળદર ખરદવાના બદલે તેની ગાંઠ લાવીના નજર સામે પીસવવી જ યોગ્ય રીત છે. અથવા તો કોઇ
વિશ્વસનીય બ્રાન્ડ પસંદ કરી શકાય.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Frequently Asked Questions
ઘરે બેઠાં નકલી હળદર કેવી રીતે ઓળખી શકાય?
હથેળીથી નકલી હળદર કેવી રીતે ચકાસી શકાય?
એક ચપટી હળદર હાથની હથેળી પર લો અને અંગૂઠાથી 10-20 સેકન્ડ સુધી ઘસો. જો હળદર અસલી હશે તો હથેળી પર હળવો પીળો ડાઘ રહેશે, જ્યારે નકલી હળદર અલગ રંગ છોડશે અથવા ઝડપથી ફીકી પડી જશે.
હળદરમાં Metanil Yellow ની મિલાવટ કેવી રીતે તપાસવી?
ટેસ્ટ ટ્યુબમાં થોડું હળદર પાઉડર લઈને તેમાં Hydrochloric Acid ની કેટલીક ટીપાં ઉમેરો. જો મિશ્રણ ગુલાબી રંગમાં બદલાઈ જાય, તો હળદરમાં Metanil Yellow ની મિલાવટ હોઈ શકે છે.
મિલાવટવાળી હળદરથી સ્વાસ્થ્યને શું નુકસાન થઈ શકે છે?
Metanil Yellow જેવી મિલાવટ ફૂડ પોઈઝનિંગ, પેટમાં દુખાવો, ઉબકા અને અજીર્ણ જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે. લાંબા ગાળે તે આરોગ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.





















