વજન ઘટાડવાની દવાઓથી આંખોને થાય છે નુકસાન, નવા અભ્યાસમાં થયો મોટો ખુલાસો

ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતા ઘટાડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી નવી પેઢીની દવાઓ આજકાલ આખી દુનિયામાં ચર્ચામાં છે

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : Getty

ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતા ઘટાડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી નવી પેઢીની દવાઓ આજકાલ આખી દુનિયામાં ચર્ચામાં છે. આ દવાઓ 'બ્લોકબસ્ટર વેટ લોસ ડ્રગ્સ ' તરીકે ઓળખાય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ દવાઓ તમારી આંખના સ્વાસ્થ્યને અસર કરી શકે છે? તાજેતરમાં JAMA Network Openમાં પ્રકાશિત બે નવા અભ્યાસોએ આ વાતનો ખુલાસો કર્યો છે, જેના પછી આખી દુનિયામાં ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે કે શું તે ખરેખર આપણી આંખો માટે હાનિકારક છે.

કઈ દવાઓ ચર્ચામાં છે?

Semaglutide: આ GLP-1 હોર્મોન જેવી દવા છે, જે બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરે છે અને ભૂખ ઘટાડે છે. તેનો ઉપયોગ ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અને વજન ઘટાડવા માટે થાય છે.

Tirzepatide: તે GLP-1 સાથે GIP હોર્મોનની જેમ પણ કામ કરે છે, જે ઇન્સ્યુલિન રીલિઝ અને વજન નિયંત્રણમાં મદદ કરે છે.

આંખના કયા રોગો સાથે સંકળાયેલું જોખમ?

અભ્યાસોએ આ દવાઓને બે ગંભીર આંખની સમસ્યાઓ સાથે જોડી છે:

Diabetic Retinopathy: લાંબા ગાળા સુધી બ્લડ સુગર રહેવાથી રેટિનાની નસોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જે અંધત્વ તરફ દોરી શકે છે.

NAION (Non-arteritic Anterior Ischemic Optic Neuropathy): આંખની નસોમાં લોહીનો પ્રવાહ ઓછો થવાથી અચાનક, પીડારહિત, દ્રષ્ટિ ગુમાવી શકાય છે.

સંશોધનમાં શું બહાર આવ્યું?

પહેલા અભ્યાસમાં GLP-1 દવાઓ લેનારા ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસના દર્દીઓની સરખામણી અન્ય દવાઓ લેનારાઓ સાથે કરવામાં આવી હતી. પરિણામ Diabetic Retinopathy  અને GLP-1 દવાઓ લેતા NAION નું જોખમ થોડું વધારે હતું. સારા સમાચાર એ હતા કે આ દવાઓએ અંધત્વનું એકંદર જોખમ ઘટાડ્યું હતું અને ગંભીર રેટિનોપેથી ગૂંચવણોની શક્યતા પણ ઘટાડી હતી.

બીજા અભ્યાસમાં જે લોકોએ સૌથી શક્તિશાળી GLP-1 દવાઓ (Semaglutide, Tirzepatide) લીધી હતી તેમાં NAION અને અન્ય Optic Nerve Disorders ની ઘટનાઓમાં થોડો વધારો જોવા મળ્યો હતો. આ બંને અભ્યાસોએ લોકોને ફરી એકવાર વિચારવા માટે મજબૂર કર્યા છે.

સંશોધનની જરૂર કેમ પડી?

જો આપણે તેની જરૂર કેમ પડી તે વિશે વાત કરીએ તો લગભગ 10 વર્ષ પહેલાં Semaglutideના પ્રારંભિક ટ્રાયલમાં Diabetic Retinopathyનો ખતરો વધારો થવાના સંકેતો દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. આ પછી હાઈ રિસ્ક ધરાવતા દર્દીઓને વધુ ટ્રાયલમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા અને દેખરેખ વધારવામાં આવી હતી. તાજેતરમાં એક અભ્યાસમાં NAION કેસોમાં વધારો થયા પછી બે મોટા સંશોધન કરવામાં આવ્યા હતા. યુરોપિયન મેડિસિન એજન્સી અનુસાર, Semaglutide લેતા દર 10,000 લોકોમાંથી લગભગ 1 ને NAION હોઈ શકે છે. Tirzepatide માટે પણ સમાન અભ્યાસ જરૂરી છે.

શું દવા લેવાનું બંધ કરવું જોઈએ?

નિષ્ણાતો કહે છે કે ના. આ દવાઓ ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાના મેનેજમેન્ટમાં ગેમ ચેન્જર છે. ઉપરાંત, હૃદય, કિડની અને લીવરના સ્વાસ્થ્ય પર તેમની સકારાત્મક અસર જોવા મળી છે.

કઈ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી?

જે લોકોને પહેલાથી જ Diabetic Retinopathy છે તેઓએ દવા શરૂ કરતા પહેલા અને ડોઝ વધારતા પહેલા અને પછી તેમની આંખોની તપાસ કરાવવી જોઈએ.

ડોઝ ધીમે ધીમે વધારવો જેથી બ્લડ સુગરમાં અચાનક કોઈ ફેરફાર ન થાય.

ડાયાબિટીસના ડૉક્ટર અને આંખના નિષ્ણાત વચ્ચે વધુ સારું સંકલન રાખો.

ભવિષ્યના તમામ GLP-1 દવાના ટ્રાયલ્સમાં આંખની સલામતીનો પણ સમાવેશ થવો જોઈએ.

આ દવાઓ વજન અને બ્લડ સુગર નિયંત્રણમાં ખૂબ અસરકારક છે, પરંતુ આંખના સ્વાસ્થ્ય માટે સાવચેત રહેવું મહત્વપૂર્ણ છે. સમયાંતરે તપાસ અને યોગ્ય દેખરેખ સાથે, તમે તેનો લાભ લઈ શકો છો અને જોખમ ઘટાડી શકો છો.

Disclaimer: સમાચારમાં આપવામાં આવેલી કેટલીક માહિતી મીડિયા રિપોર્ટ્સ પર આધારિત છે. કોઈપણ સૂચન લાગુ કરતા પહેલા તમારે સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.