કેન્સર-HIVના દર્દીઓને મળી રાહત, 200 દવાઓની કિંમતોમાં થઇ શકે છે ઘટાડો

કેન્સર અને HIV જેવી બીમારીઓથી પીડાતા દર્દીઓ માટે રાહતના સમાચાર છે

પ્રતિકાત્મક તસવીર

કેન્સર અને HIV જેવી બીમારીઓથી પીડાતા દર્દીઓ માટે રાહતના સમાચાર છે. ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં તેમના પર મોંઘી દવાઓનો બોજ અમુક અંશે ઓછો થઈ શકે છે. હા, ટૂંક સમયમાં ભારતમાં HIV, કેન્સર, ટ્રાન્સપ્લાન્ટ દવા અને હિમેટોલોજી જેવા ગંભીર રોગોની સારવારના ખર્ચમાં ઘટાડો થઇ શકે છે. સરકારી પેનલે લગભગ 200 દવાઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં મુક્તિની ભલામણ કરી છે. આનાથી સારવારનો ખર્ચ ઘટશે. કેન્સર અને અન્ય ક્રોનિક રોગોથી પીડાતા દર્દીઓને રાહત આપવા માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રચાયેલી આંતર-વિભાગીય સમિતિએ ઉચ્ચ-અસરકારક તબીબી આયાત પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં મુક્તિ અને છૂટછાટો આપવાની ભલામણ કરી છે. ન્યૂઝ 18ના રિપોર્ટ અનુસાર, પેમ્બ્રોલિઝુમેબ, ઓસિમર્ટિનિબ અને ટ્રાસ્ટુઝુમૈબ ડેરક્સટેકન જેવી ઘણી વૈશ્વિક  કેન્સર દવાઓ પર સંપૂર્ણ કસ્ટમ ડ્યુટી મુક્તિની ભલામણ કરવામાં આવી છે. આ દવાઓ ફેફસાં, સ્તન અને અન્ય આક્રમક કેન્સરની સારવારમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે. વધુ આયાત ડ્યુટીને કારણે આ દવાઓ ઘણા લોકોની પહોંચની બહાર થઈ ગઈ છે. કારણ એ છે કે આ દવાઓની કિંમત પ્રતિ ડોઝ લાખોમાં છે.

પેનલ શું છે, તેનો હેતુ શું છે?

ડ્રગ કંટ્રોલર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયાએ ઓગસ્ટ 2024માં પેનલની રચના કરી હતી. આ પેનલનું નેતૃત્વ જોઈન્ટ ડ્રગ કંટ્રોલર આર ચંદ્રશેખર કરી રહ્યા છે. તેમાં ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR), ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ (DGHS) ના સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. પેનલનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય દર્દીઓ માટે કેન્સર, દુર્લભ રોગો, ટ્રાન્સપ્લાન્ટ અને એડવાન્સ્ડ ડાયગ્નોસ્ટિક્સ માટે જીવનરક્ષક સારવારને ઘણી સસ્તી બનાવવાનો છે.

કેન્સર સિવાય બીજી કઈ દવાઓ સસ્તી થશે?

કેન્સર દવાઓ ઉપરાંત, ભલામણોમાં ઘણી અન્ય મહત્વપૂર્ણ દવાઓનો સમાવેશ થાય છે. આમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ દવાઓ, ક્રિટિકલ કેર દવાઓ અને એડવાન્સ્ડ ડાયગ્નોસ્ટિક કીટનો સમાવેશ થાય છે, જે આયાતી ઇનપુટ પર આધાર રાખે છે અથવા સ્થાનિક બજારમાં તેની કોઈ સમકક્ષ નથી. બીજી શ્રેણીની દવાઓ માટે 5 ટકા કસ્ટમ ડ્યુટીની ભલામણ કરવામાં આવી છે - જે આવશ્યક છે પરંતુ વધુ વ્યાપકપણે ઉપલબ્ધ છે. સૂચિમાં હાઇડ્રોક્સ્યુરિયાનો સમાવેશ થાય છે, જે કેન્સર અને સિકલ સેલ એનિમિયા બંનેની સારવાર કરે છે. સૂચિમાં બીજી એક લોકપ્રિય દવા લો મોલેક્યુલર વેઇટ હેપરિન છે, જે એનોક્સાપરિન બ્રાન્ડ નામ હેઠળ વેચાય છે, જેનો ઉપયોગ લોહીના ગંઠાવાનું અને ડીપ વેઇન થ્રોમ્બોસિસની સારવાર અને અટકાવવા માટે થાય છે.

5 ટકા કસ્ટમ ડ્યુટી હેઠળ કેટલી દવાઓ આવરી લેવામાં આવી છે?

5 ટકા કસ્ટમ ડ્યુટીની ભલામણ કરતી યાદીમાં 74 દવાઓનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે સંપૂર્ણ મુક્તિની ભલામણ કરતી યાદીમાં 69 દવાઓનો સમાવેશ થાય છે. દુર્લભ રોગોની દવાઓ માટે એક અલગ યાદીમાં કસ્ટમ ડ્યુટી મુક્તિ માટે 56 દવાઓનો સમાવેશ થાય છે.

રિપોર્ટનો એક ભાગ દુર્લભ રોગો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જ્યાં સારવારનો ખર્ચ ઘણીવાર પરિવારોની પહોંચની બહાર હોય છે. પેનલે સ્પાઇનલ મસ્ક્યુલર એટ્રોફી, સિસ્ટિક ફાઇબ્રોસિસ, ગૌચર રોગ, ફેબ્રી રોગ, લાઇસોસોમલ સ્ટોરેજ ડિસઓર્ડર અને વારસાગત એન્ઝાઇમની ખામીઓ જેવી પરિસ્થિતિઓની સારવાર માટે ઉપયોગમાં લેવાતી ઉપચાર પર કસ્ટમ ડ્યુટી મુક્તિની ભલામણ કરી છે. આમાંની ઘણી ઉપચાર જનીન-આધારિત અને એન્ઝાઇમ રિપ્લેસમેન્ટ થેરાપી (વિશ્વની સૌથી મોંઘી દવાઓમાંની એક) છે, જેનો કોર્સ ઘણા કરોડોનો છે. દુર્લભ રોગોની યાદીમાં બ્લોકબસ્ટર દવાઓમાં Zolgensma, Spinraza, Evrysdi, Cerezyme અને Takhzyro નો સમાવેશ થાય છે. આ બધી દવાઓ ખૂબ મોંઘી છે અને મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં ભારતીય દર્દીઓની પહોંચની બહાર છે.

જોકે, આ સરકારી પેનલે 'DGHS' હેઠળ કાયમી આંતર-વિભાગીય સમિતિની રચના કરવાની ભલામણ કરી છે જે આવી દવાઓની સમીક્ષા કરે અને આ સંદર્ભમાં મહેસૂલ વિભાગને ભલામણો આપે.