15 વર્ષથી નાના બાળકો માટે કેમ ઘાતક છે આ રોગ? ગુજરાતમાં વધ્યો ખતરો, જાણો કેવી રીતે બચવું?

15 વર્ષથી નાના બાળકો માટે જીવલેણ સાબિત થતા આ વાયરસના લક્ષણો, કારણો અને સાવચેતી વિશે સચોટ માહિતી.

chandipura virus symptoms sandfly prevention guidelines history updates

Source : ai

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• ચાંદીપુરા વાયરસથી 15 વર્ષથી નાના બાળકોમાં ચેપ સામે વિભાગ એલર્ટ.
• મહારાષ્ટ્રમાં 1965માં મળેલ વાયરસ રેતીમાખીથી ફેલાય છે.
• તાવ, ઉલટી, ખેંચ લક્ષણો જણાયે તાત્કાલિક ડોક્ટરની સલાહ લો.

Chandipura Virus Symptoms: રાજ્યમાં હાલ 15 વર્ષથી નાના બાળકોમાં ફેલાતા ચાંદીપુરા વાયરસને લઈને આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ એકદમ એલર્ટ મોડ પર છે. આ વાયરસના ચેપને ફેલાતો અટકાવવા માટે વિશેષ ટીમો દ્વારા સઘન મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, આરોગ્ય વિભાગની અપીલ છે કે આ વાયરસથી ગભરાવાની જરાય જરૂર નથી, પરંતુ યોગ્ય સાવચેતી રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે. ચાલો જાણીએ આ વાયરસ શું છે, ક્યાંથી આવ્યો અને તેનાથી બાળકોને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખી શકાય.

ચાંદીપુરા વાયરસ નામ કેવી રીતે પડ્યું?

આ વાયરસનો ઈતિહાસ થોડો જૂનો છે. સૌપ્રથમ વર્ષ 1965 માં મહારાષ્ટ્રના 'ચાંદીપુરા' ગામમાં તાવથી પીડાતા બે દર્દીઓના લોહીના નમૂનામાંથી આ વાયરસ મળી આવ્યો હતો. ગામના નામ પરથી જ આ રોગનું નામ ચાંદીપુરા વાયરસ રાખવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ 2003 માં ગુજરાત અને આંધ્રપ્રદેશમાં તેનો મોટો રોગચાળો ફેલાયો હતો, જેમાં કમનસીબે ઘણા બાળકોના જીવ ગયા હતા. 2014 અને ત્યારપછીના સમયગાળામાં પણ મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત સહિત અન્ય રાજ્યોમાં તેના છૂટાછવાયા કેસો નોંધાતા રહ્યા છે.

આ વાયરસ ફેલાય છે કેવી રીતે?

ચાંદીપુરા વાયરસ મુખ્યત્વે 'સેન્ડફ્લાય' (Sandfly) નામની એક અત્યંત નાની અને ઘાતક માખી કરડવાથી ફેલાય છે. આ માખીઓ ખાસ કરીને ગામડાંઓમાં કાચા ઘરોની દીવાલોની તિરાડો, છિદ્રો અને ભેજયુક્ત લીંપણવાળા વાતાવરણમાં વધુ જોવા મળે છે. આવી જગ્યાઓ આ ચેપી માખીઓ માટે આશ્રયસ્થાન બની જાય છે અને ત્યાં તેઓ ઝડપથી ફુલેફાલે છે.

આ પણ વાંચોઃ આફ્રિકામાં ફરીથી ઇબોલા વાયરસનો કહેર: જાણો આ જીવલેણ બીમારીના લક્ષણો અને બચાવના ઉપાયો

કયા લક્ષણો દેખાય તો સાવધાન થવું?

આ રોગની શરૂઆત બાળકમાં અચાનક તીવ્ર તાવ આવવાથી થાય છે. તાવની સાથે સતત ઝાડા-ઉલ્ટી થવી અને શરીરમાં ખેંચ આવવી એ તેના મુખ્ય લક્ષણો છે. જો સમયસર સારવાર ન મળે તો પરિસ્થિતિ બગડે છે અને બાળક અર્ધબેભાન કે સંપૂર્ણ બેભાન પણ થઈ શકે છે. આ વાયરસ એટલો ઝડપી અને ખતરનાક છે કે લક્ષણો દેખાયાના 24 થી 48 કલાકની અંદર જો તાત્કાલિક મેડિકલ સારવાર ન મળે તો બાળકનું મૃત્યુ થવાનું જોખમ પણ રહેલું છે.

બાળકોને બચાવવા શું સાવચેતી રાખશો?

ઘરની અંદર કે બહાર દીવાલોમાં રહેલી તિરાડો અને છિદ્રોને તરત જ સિમેન્ટ અથવા માટીથી પૂરી દો.

ઘરમાં સૂર્યપ્રકાશ અને હવા-ઉજાસ પૂરતા પ્રમાણમાં મળી રહે તેવી વ્યવસ્થા કરો.

15 વર્ષ સુધીના બાળકોને રાત્રે સૂતી વખતે હંમેશા જંતુનાશક મચ્છરદાનીમાં જ સુવડાવવાનો આગ્રહ રાખો.

ઘરોમાં અને આસપાસ આરોગ્ય તંત્રની મદદથી દવાનો છંટકાવ (ડસ્ટિંગ અને સ્પ્રેઇંગ) કરાવો.

જો બાળકમાં તાવ, ઉલ્ટી કે ખેંચ જેવા કોઈ પણ લક્ષણો દેખાય, તો જરાય વિલંબ કર્યા વિના તરત જ નજીકની સરકારી હોસ્પિટલ કે મેડિકલ કોલેજમાં લઈ જાવ.

આ પણ વાંચોઃ WHOએ ઇબોલાના નવા વાયરસને વૈશ્વિક કટોકટી જાહેર કરી! ભારત સરકાર પણ એક્શનમાં, એલર્ટ જાહેર કરાયું

આ ભૂલો ક્યારેય ન કરવી:

બાળકોને ખુલ્લા શરીરે ઘરની બહાર ધૂળ કે માટીમાં રમવા ન દો, કારણ કે આવી જગ્યાઓએ ચેપી માખીઓ વધુ સક્રિય હોય છે.

ઘરની આસપાસ કચરો એકઠો ન થવા દો કે ભેજ ન રહેવા દો.

સૌથી અગત્યનું: લક્ષણો જણાય ત્યારે ઘરગથ્થુ ઉપચારમાં સહેજ પણ સમય ન બગાડવો, કારણ કે આ બીમારીમાં સમયસરની ડોક્ટરી સારવાર જ જીવ બચાવી શકે છે.