Bihar Election 2025: જનસુરાજ પાર્ટીનો કેમ ના ઉગ્યો 'સૂરજ', જાણો કેમ ના ચાલ્યો પ્રશાંત કિશોરનો જાદૂ
Bihar Election Result 2025: વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા રાજકીય વર્તુળોમાં પીકે તરીકે જાણીતા પ્રશાંત કિશોર બિહારના રાજકીય પરિદૃશ્યમાં એક અનિવાર્ય વ્યક્તિ બન્યા હતા.
Bihar Election 2025: વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા રાજકીય વર્તુળોમાં પીકે તરીકે જાણીતા પ્રશાંત કિશોર બિહારના રાજકીય પરિદૃશ્યમાં એક અનિવાર્ય વ્યક્તિ બન્યા હતા. એક સમયે ભારતના સૌથી પ્રખ્યાત રાજકીય વ્યૂહરચનાકારોમાંના એક પ્રશાંત કિશોરે જન સૂરાજ નામની પાર્ટી શરૂ કરીને પોતાને પૂર્ણ-સમયના રાજકારણી તરીકે સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. જન સૂરાજ પાર્ટીએ જાહેરાત કરી હતી કે તે બધી 243 બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખશે. જો કે, કેટલાક ઉમેદવારોએ તેમના નામાંકન પાછા ખેંચી લેવા અથવા ચૂંટણી મેદાન છોડી દેવાને કારણે પાર્ટીએ આખરે 240 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી. જો કે, પ્રારંભિક મત ગણતરીના વલણો એ પ્રશ્ન ઉભા કરે છે કે શું મતદારોએ આ નવી પાર્ટીના વિચારને નકારી કાઢ્યો છે. જન સૂરાજનું ખાતું પણ ખુલશે નહીં એવું લાગી રહ્યું છે
નોંધનીય છે કે જન સુરાજ એક નવી પાર્ટી છે અને બિહાર જેવા જટિલ રાજકીય પરિદૃશ્ય ધરાવતા રાજ્યમાં સ્થાપિત પક્ષોને પડકાર ફેંકી રહી હતી. એક્ઝિટ પોલમાં જન સૂરાજ પાર્ટીનું પ્રદર્શન અપેક્ષાઓ કરતાં ઓછું રહ્યું હોવાનું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. પ્રશાંત કિશોરે તેમની પાર્ટીના પ્રદર્શન વિશે મોટા દાવા કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે જો જન સૂરાજ 140 બેઠકો જીતે તો પણ તેઓ તેને એક પછાડ ગણશે. પ્રશાંત કિશોરે એક વર્ષ પહેલાં ઔપચારિક રીતે જન સૂરાજ શરૂ કર્યો હતો, પરંતુ તેઓ ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી જમીન પર છે. તેમણે સ્થાનિક સમુદાયો સાથે જોડાવા માટે રાજ્યભરમાં પ્રવાસ કર્યો હતો. રાજકીય નિરીક્ષકો એ જોવા માટે જોઈ રહ્યા હતા કે શું પ્રશાંત કિશોરની પાર્ટી પરંપરાગત સત્તા ગતિશીલતાને વિક્ષેપિત કરી શકે છે અને NDA અને ઇન્ડિયા બ્લોક બંનેના મત હિસ્સામાં ઘટાડો કરી શકે છે.
પ્રશાંત કિશોરનો જાદુ કેમ કામ ન આવ્યો
જન સૂરાજ પ્રયોગ એક વિચારધારા આધારિત અને ધાર્મિક ગતિશીલતા ધરાવતા રાજ્યમાં વિચારધારા આધારિત (ગાંધીવાદી ફિલસૂફી, કેન્દ્રથી કેન્દ્ર-ડાબેરી) અને મુદ્દા આધારિત (પ્રતિબંધ, રોજગારનો ખુલ્લો વિરોધ) રાજકારણ લાગુ કરવાનો પ્રયાસ હતો. જોકે, સંગઠનાત્મક નબળાઈ, મર્યાદિત ગ્રામીણ પહોંચ અને સ્થાપિત પક્ષોના દબાણને કારણે, આ "જાદુ" અપેક્ષા મુજબ કામ કરી શક્યો નહીં.
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઓછી માન્યતા
જ્યારે બિહારની મોટાભાગની વસ્તી ગ્રામીણ છે, ત્યારે જન સૂરાજની પહોંચ તે વિસ્તારોમાં મર્યાદિત રહે છે. ઘણા ગ્રામીણ મતદારોએ પક્ષના ચૂંટણી ચિહ્ન અને ઉમેદવારોને ઓળખ્યા ન હતા, જેના કારણે પાયાના સ્તરે મત ટ્રાન્સફર અટકાવી શકાયો ન હતો. તેમની પદયાત્રા (3,500+ કિમી) હોવા છતાં પરંપરાગત પક્ષ માળખાની તુલનામાં જાગૃતિ ઓછી રહી હતી.
નબળી સંગઠનાત્મક સ્થાપના
જન સૂરાજ પરંપરાગત પક્ષ માળખા કરતાં ફેસ બ્રાન્ડિંગ (પ્રશાંત કિશોર) અને પગારદાર કાર્યકર નેટવર્ક પર વધુ આધાર રાખતા હતા. આના કારણે કાર્યકરોમાં અસંતોષ ફેલાયો. ઘણા અનુભવી અને સ્થાપક કાર્યકરોને ટિકિટ નકારી કાઢવામાં આવી હતી અને તેના બદલે પેરાશૂટ લેન્ડેડ ઉમેદવારોને સીધી ટિકિટ આપવામાં આવી હતી. ટિકિટ નકારવા પર નારાજ કાર્યકરોએ હોબાળો મચાવ્યો હતો, જેને પ્રશાંત કિશોરે "પારિવારિક બાબત" ગણાવી હતી, પરંતુ આનાથી સંગઠનમાં તિરાડો પડી હતી. ભૂતપૂર્વ IPS અધિકારી આનંદ મિશ્રા જેવા કેટલાક અગ્રણી વ્યક્તિઓએ પણ આંતરિક મુદ્દાઓ તરફ ઈશારો કરીને પક્ષ છોડી દીધો હતો.
જાતિ સમીકરણોને પડકારવામાં નિષ્ફળતા
બિહારનું રાજકારણ મજબૂત જાતિ અને ધાર્મિક સમીકરણો પર આધારિત છે. જન સૂરાજ શિક્ષણ, આરોગ્ય અને રોજગાર જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને આ સ્થાપિત વ્યવસ્થાને પડકારવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જાતિ સમીકરણોથી બંધાયેલા મતદારો, ખાસ કરીને મુસ્લિમો અને કેટલાક અન્ય સમુદાયોએ, ભાજપને હરાવવાના પ્રાથમિક ધ્યેય સાથે જન સૂરાજને મત આપવાને બદલે મહાગઠબંધન (RJD/કોંગ્રેસ) પસંદ કર્યું, કારણ કે તેઓ તેને "સુરક્ષિત" વિકલ્પ માનતા હતા. જાતિ એકત્રીકરણ સામે "નવી રાજનીતિ"નો વિચાર ટકી શક્યો નહીં.
વિપક્ષી પક્ષો અને નવા ઉમેદવારો તરફથી દબાણ
પ્રશાંત કિશોરે જાહેરમાં ભાજપ પર તેના ઉમેદવારોને તેમના નામાંકન પાછા ખેંચવા માટે ડરાવવા, ધમકાવવા અથવા લલચાવવાનો આરોપ લગાવ્યો. કેટલાક ઉમેદવારોએ ખરેખર તેમના નામાંકન પાછા ખેંચી લીધા, જેનાથી પાર્ટીની ચૂંટણી ગતિને નુકસાન થયું અને સંદેશ ગયો કે સ્થાપિત પક્ષો નવા પડકારોને દબાવવામાં સફળ રહ્યા છે. પીકેએ તેને "લોકશાહીની હત્યા" ગણાવી, પરંતુ તેની સીધી અસર પાર્ટીના ચૂંટણી પ્રદર્શન પર પડી.
પ્રશાંત કિશોરનો ચૂંટણી લડવાનો ઇનકાર
પ્રશાંત કિશોર પોતે પાર્ટીનો સૌથી મોટો બ્રાન્ડ અને ચહેરો હોવા છતાં ચૂંટણી લડ્યા ન હતા. તેમણે આ નિર્ણય રાજકીય વ્યૂહરચના તરીકે નહીં, પરંતુ જાહેર હિતને ધ્યાનમાં રાખીને લીધો હતો. ચૂંટણી ન લડવાનો તેમનો નિર્ણય સૂચવે છે કે પાર્ટીની સફળતા વ્યક્તિગત વિશ્વસનીયતા પર ખૂબ આધાર રાખે છે. પરંપરાગત રાજકારણમાં, ચૂંટણી લડનાર અગ્રણી નેતા આત્મવિશ્વાસ અને સ્થિરતાનું પ્રતીક છે. ચૂંટણી લડવાનો તેમનો ઇનકાર મતદારોમાં તેમના અંતિમ ધ્યેય વિશે મૂંઝવણ અથવા અનિશ્ચિતતા પેદા કરી શકે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
