શોધખોળ કરો

India Foreign Debt: ભારત પર કેટલું છે વિદેશી દેવું, સૌથી વધારે કયા દેશ પાસેથી લીધી છે લોન?

India Foreign Debt: ભારતની આર્થિક કહાની ફક્ત ઉધાર લેવાની નથી, સંતુલન અને વ્યૂહરચના વિશે પણ છે. વિકાસ માટે ઉધાર લેવું અને સાથે સાથે વિશ્વને મદદ કરવી એ ભારતની સાચી ઓળખ બની રહી છે.

India Foreign Debt: ભારતને ઉભરતી મહાસત્તા કહેવામાં આવે છે, પરંતુ આ શક્તિના પાયામાં દેવા, રોકાણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સહયોગની જટિલ વાર્તા છુપાયેલી છે. પ્રશ્ન એ છે કે શું ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો દેવાદાર છે કે જવાબદાર ઋણ વ્યવસ્થાપક? ભારતે કયા દેશો અને સંસ્થાઓ પાસેથી સૌથી વધુ ઉધાર લીધું છે અને ભારતે ડઝનબંધ દેશોને મદદ કરીને કેવી રીતે એક અલગ ઓળખ બનાવી? આ અહેવાલ ડેટામાં છુપાયેલા આ સત્યને ઉજાગર કરે છે.

ભારતનું વિદેશી દેવું કેટલું અને કેવી રીતે વધ્યું?

આર્થિક જરૂરિયાતો અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ અનુસાર સમય જતાં ભારતનું વિદેશી દેવું વધ્યું છે. માર્ચ 2020 ના અંત સુધીમાં, ભારતનું કુલ વિદેશી દેવું આશરે 558.5 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયું હતું. આ વિદેશી દેવું વાણિજ્યિક ઉધાર, NRI થાપણો અને બહુપક્ષીય સંસ્થાઓ પાસેથી લોનનો સમાવેશ કરે છે. વૈશ્વિક બજારોમાંથી મૂડી એકત્ર કરવી એ ભારતની આર્થિક વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ભાગ રહ્યો છે, જે માળખાગત સુવિધાઓ, ઉદ્યોગ અને વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સને વેગ આપે છે.

સૌથી વધુ ઉધાર કોની પાસેથી લીધું છે?

ભારતનું વિદેશી દેવું કોઈ એક દેશ પૂરતું મર્યાદિત નથી. આનો મોટો હિસ્સો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો, વિદેશી બેંકો અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો પાસેથી આવે છે. વિશ્વ બેંક અને એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક જેવી બહુપક્ષીય સંસ્થાઓ પણ ભારતને મુખ્ય ધિરાણકર્તા રહી છે. ખાસ કરીને કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન આ સંસ્થાઓ તરફથી મળેલા ધિરાણનો ઉપયોગ MSME ક્ષેત્રને રાહત આપવા, આરોગ્યસંભાળ સેવાઓને મજબૂત બનાવવા અને શિક્ષણ પ્રણાલીને ટેકો આપવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. આ ધિરાણ કટોકટી વ્યવસ્થાપનમાં એક મહત્વપૂર્ણ સાધન સાબિત થયું છે.

NRI થાપણો અને વાણિજ્યિક ઉધારની ભૂમિકા

NRI થાપણોએ ભારતના વિદેશી દેવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. વિદેશમાં રહેતા ભારતીયો દ્વારા થાપણો ભારતને સ્થિર અને પ્રમાણમાં સુરક્ષિત ભંડોળ પૂરું પાડે છે. વાણિજ્યિક ઉધાર ભારતીય કંપનીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી પોસાય તેવા દરે મૂડી એકત્ર કરવા સક્ષમ બનાવે છે, જેનાથી ઉત્પાદન, નિકાસ અને રોજગારમાં વધારો થાય છે. જો કે, આવી લોનમાં વ્યાજ દર અને ચલણ વિનિમય જોખમો પણ સામેલ છે.

ભારત ઉધાર લેનાર છે, પરંતુ સહાય પૂરી પાડવામાં પણ અગ્રેસર છે

દેવાદાર હોવા છતાં, ભારત ફક્ત ઉધાર લેનાર નથી. આજે, ભારત 65 થી વધુ દેશોને વિવિધ સ્વરૂપોમાં નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે. આ સહાય ક્રેડિટ લાઇન, અનુદાન, તકનીકી સહયોગ અને માનવતાવાદી સહાયના સ્વરૂપમાં આવે છે. ભારતની વિકાસ ભાગીદારી, ખાસ કરીને પડોશી દેશો અને આફ્રિકન રાષ્ટ્રો સાથે, ઝડપથી વિકસ્યું છે. આનાથી ભારતની સોફ્ટ પાવર મજબૂત થઈ છે અને વૈશ્વિક મંચ પર એક જવાબદાર ભાગીદાર તરીકે તેની ભૂમિકામાં વધારો થયો છે.

શું વિદેશી દેવું ભારત માટે ખતરો છે?

આર્થિક નિષ્ણાતોના મતે, જ્યાં સુધી તેનો ઉપયોગ ઉત્પાદક ક્ષેત્રોમાં થાય અને ચુકવણી કરવાની ક્ષમતા જાળવી રાખવામાં આવે ત્યાં સુધી વિદેશી દેવું પોતે જ ખતરો નથી. ભારતનું વિદેશી દેવું GDP ની તુલનામાં વ્યવસ્થાપિત સ્તરે રહ્યું છે. મજબૂત વિદેશી વિનિમય અનામત અને વધતી જતી અર્થવ્યવસ્થા ભારતને આ દેવાનું સંચાલન કરવાની ક્ષમતા આપે છે. પડકાર એ છે કે ઉધાર લીધેલા ભંડોળનો ઉપયોગ વિકાસ અને રોજગાર સર્જન માટે થાય તેની ખાતરી કરવી.

ટોપ સ્ટોરી

દિલ્હીમાં છઠ મહાપર્વની ધૂમ, લાખો શ્રદ્ધાળુઓએ અસ્ત થતા સૂર્યને અર્પણ કર્યું અર્ધ્ય
દિલ્હીમાં છઠ મહાપર્વની ધૂમ, લાખો શ્રદ્ધાળુઓએ અસ્ત થતા સૂર્યને અર્પણ કર્યું અર્ધ્ય
ફરી વાવાઝોડાનો ખતરો! ઓડિશા, આંધ્રપ્રદેશ અને બંગાળમાં હવામાન વિભાગનું એલર્ટ
ફરી વાવાઝોડાનો ખતરો! ઓડિશા, આંધ્રપ્રદેશ અને બંગાળમાં હવામાન વિભાગનું એલર્ટ
ભાગેડુ લલિત મોદીને બ્રિટને આપી નાગરિકતા, બોલ્યા, આ છે મારું નવું ઘર
ભાગેડુ લલિત મોદીને બ્રિટને આપી નાગરિકતા, બોલ્યા, આ છે મારું નવું ઘર
ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ ક્યારે થશે ફાઇનલ ? એસ.જયશકંરે આપ્યુ મોટુ અપડેટ
ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ ક્યારે થશે ફાઇનલ ? એસ.જયશકંરે આપ્યુ મોટુ અપડેટ

વિડિઓઝ

Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : ગૌશાળાને ક્યારે ચૂકવશો સહાય ?
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : દારૂની જેમ જ ડ્રગ્સનો ગૃહ ઉદ્યોગ ?
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : સિંહની સત્તાવાર સતામણી ?
Ahmedabad Drugs Case : અમદાવાદના સરખેજમાં MD ડ્રગ્સની ગુપ્ત ફેક્ટરીનો પર્દાફાશ, 130 કિલો રસાયણો જપ્ત
Parshottam Solanki: ગીર સોમનાથમાં પરશોત્તમ સોલંકીનો હુંકાર, કોળી સમાજના કાર્યક્રમમાં શું બોલ્યા?

ફોટો ગેલેરી

પર્સનલ કોર્નર

ટોપ આર્ટિકલ્સ
ટોપ રીલ્સ
ક્રિકેટ ચાહકો માટે ખુશખબર! ભારતમાં રમાશે 2029 ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી અને 2031 વનડે વર્લ્ડ કપ
ક્રિકેટ ચાહકો માટે ખુશખબર! ભારતમાં રમાશે 2029 ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી અને 2031 વનડે વર્લ્ડ કપ
અમદાવાદમાં વધુ એક બ્રિજ વિવાદમાં! એબીપી અસ્મિતાના રિયાલિટી ચેકમાં અનેક ખામીઓ આવી સામે
અમદાવાદમાં વધુ એક બ્રિજ વિવાદમાં! એબીપી અસ્મિતાના રિયાલિટી ચેકમાં અનેક ખામીઓ આવી સામે
Amul Buttermilk: અમૂલનો ગ્રાહકોને વધુ એક ઝટકો, છાશના ભાવ યથાવત રાખી માત્રામાં કર્યો ઘટાડો
Amul Buttermilk: અમૂલનો ગ્રાહકોને વધુ એક ઝટકો, છાશના ભાવ યથાવત રાખી માત્રામાં કર્યો ઘટાડો
કોળી સેનાના સ્નેહમિલનમાં પરસોત્તમ સોલંકીનો હુંકાર, 'સિંહ ફરતો હોય અને આસપાસમાં શ્વાન ઘણા હોય'
કોળી સેનાના સ્નેહમિલનમાં પરસોત્તમ સોલંકીનો હુંકાર, 'સિંહ ફરતો હોય અને આસપાસમાં શ્વાન ઘણા હોય'
દિલ્હીમાં છઠ મહાપર્વની ધૂમ, લાખો શ્રદ્ધાળુઓએ અસ્ત થતા સૂર્યને અર્પણ કર્યું અર્ધ્ય
દિલ્હીમાં છઠ મહાપર્વની ધૂમ, લાખો શ્રદ્ધાળુઓએ અસ્ત થતા સૂર્યને અર્પણ કર્યું અર્ધ્ય
'રામાયણ'ની 700 કરોડની ક્લબમાં એન્ટ્રી, 2026ની બીજી સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મ બની
'રામાયણ'ની 700 કરોડની ક્લબમાં એન્ટ્રી, 2026ની બીજી સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મ બની
શ્રેયસ અય્યરે જીત્યું દિલ! ન્યૂઝીલેન્ડ સામેની વન-ડે સીરિઝ જીતી ટ્રોફી આ ખેલાડીઓને સોંપી
શ્રેયસ અય્યરે જીત્યું દિલ! ન્યૂઝીલેન્ડ સામેની વન-ડે સીરિઝ જીતી ટ્રોફી આ ખેલાડીઓને સોંપી
India vs New Zealand:સાત વર્ષ પછી ભારતે ન્યૂઝીલેન્ડમાં જીતી સીરિઝ, પાંચમી વન-ડેમાં ટીમ ઈન્ડિયાની જીત
India vs New Zealand:સાત વર્ષ પછી ભારતે ન્યૂઝીલેન્ડમાં જીતી સીરિઝ, પાંચમી વન-ડેમાં ટીમ ઈન્ડિયાની જીત
Embed widget