સિંધુ જળ સંધિનો રાગ આલાપતું રહ્યું પાકિસ્તાન અને ભારતે ચિનાબ પર વધુ એક પરિયોજનાના કર્યાં શ્રીગણેશ
જ્યારે સિંધુ જળ સંધિ અમલમાં હતી, ત્યારે પાકિસ્તાનનો સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબ નદીઓ પર નિયંત્રણ હતો, જ્યારે ભારતનો રાવી, બિયાસ અને સતલજ નદીઓ પર નિયંત્રણ હતો. સંધિ રદ થયા પછી, ભારત સિંધુ બેસિનમાં અનેક પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહ્યું છે.
22 એપ્રિલ, 2025 ના રોજ જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ, ભારતે આતંકવાદીઓને આશ્રય આપનારા રાષ્ટ્ર પાકિસ્તાનને ફટકો આપ્યો. ભારતીય સેનાએ ઓપરેશન સિંદૂર શરૂ કર્યું, જેમાં પીઓકે અને પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદી અડ્ડાઓનો નાશ કરવામાં આવ્યો. નવી રણનીતિ અપનાવીને, ભારતે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરી દીધી. આ પછી, પાકિસ્તાને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર ભારતને વારંવાર પાણી માટે અપીલ કરી. જોકે, બિલાવલ ભુટ્ટો સહિત અનેક પાકિસ્તાની નેતાઓએ ભારતને પરમાણુ હુમલાની ધમકી આપવાનું ચાલુ રાખ્યું. હવે, ભારતે પાકિસ્તાનને પાઠ ભણાવતા અને બીજા મોટા પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે. તેનાથી પાકિસ્તાને વધુ એક મસેજ મળશે
ભારતના પર્યાવરણ મંત્રાલયની એક સમિતિએ જમ્મુ અને કાશ્મીરના કિશ્તવાડ જિલ્લામાં ચિનાબ નદી પર 260 મેગાવોટના દુલ્હસ્તી જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટના બીજા તબક્કાને મંજૂરી આપી છે. પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે પાકિસ્તાન સાથે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કર્યાની પૃષ્ઠભૂમિ સામે આ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
EAC ની 45મી બેઠકમાં મંજૂરી મળી
જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સ માટેની નિષ્ણાત મૂલ્યાંકન સમિતિ (EAC) એ આ મહિનાની શરૂઆતમાં તેની 45મી બેઠકમાં આ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી હતી, જેનાથી આ 'રન-ઓફ-ધ-રિવર' પ્રોજેક્ટ માટે બાંધકામ ટેન્ડર જાહેર કરવાનો માર્ગ મોકળો થયો હતો, જેનો અંદાજિત ખર્ચ આશરે ₹3,200 કરોડ છે.
'રન-ઓફ-ધ-રિવર' હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ એ એવા પ્રોજેક્ટનો ઉલ્લેખ કરે છે, જે નદીના પાણીના પ્રવાહને વિક્ષેપિત કર્યા વિના જળવિદ્યુત ઉત્પન્ન કરે છે. આ નદીના માર્ગ પર મોટા બંધ બાંધ્યા વિના વહેતા પાણીનો ઉપયોગ કરે છે.
પહેલગામ હુમલા પછી સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત
બેઠકનાઅહેવાલ અનુસાર , સમિતિએ નોંધ્યું હતું કે, ચેનાબ બેસિનના પાણી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે 1960 ની સિંધુ જળ સંધિની જોગવાઈઓ અનુસાર વહેંચવામાં આવ્યા છે, અને પ્રોજેક્ટ પરિમાણો તે સંધિ અનુસાર નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, સમિતિએ એ પણ નોંધ્યું હતું કે સિંધુ જળ સંધિ 23 એપ્રિલ, 2025 થી અસરકારક રીતે સ્થગિત કરવામાં આવી છે.
ભારત સિંધુ બેસિનમાં અનેક પ્રોજેક્ટ્સ આગળ ધપાવી રહ્યું છે
જ્યારે સિંધુ જળ સંધિ અમલમાં હતી, ત્યારે પાકિસ્તાનનો સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબ નદીઓ પર અધિકાર હતો, જ્યારે ભારતનો રાવી, બિયાસ અને સતલજ નદીઓ પર અધિકાર હતો. હવે, સંધિ સ્થગિત થયા પછી, કેન્દ્ર સરકાર સિંધુ બેસિનમાં અનેક જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સ આગળ ધપાવી રહી છે, જેમાં સાવલકોટ, રાતલે, બરસર, પાકલ દુલ, ક્વાર, કિરુ અને કીર્થાઈ તબક્કો I અને તબક્કો IIનો સમાવેશ થાય છે.
દુલ્હસ્તી પ્રોજેક્ટ શું છે?
દુલ્હસ્તી સ્ટેજ-II પ્રોજેક્ટ એ હાલના 390 મેગાવોટના દુલ્હસ્તી સ્ટેજ-I હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ (દુલ્હસ્તી પાવર સ્ટેશન)નું વિસ્તરણ છે, જે 2007 માં નેશનલ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પાવર કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHPC) દ્વારા કાર્યરત થયા પછી સફળતાપૂર્વક કાર્યરત છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
