અનામત અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો ચુકાદો,"અનામતનો લાભ લેનાર જનરલ બેઠકનો હકદાર ન ગણાય"
Supreme Court: સુપ્રીમ કોર્ટે અનામત અંગે એક મોટો ચુકાદો આપ્યો છે. પરીક્ષામાં અનામતનો લાભ લેનારા ઉમેદવારો ઉચ્ચ ક્રમાંક ધરાવતા હોવા છતાં, તેઓ જનરલ શ્રેણીની બેઠકનો દાવો કરી શકતા નથી.
Supreme Court UPSC Judgment: સુપ્રીમ કોર્ટે યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (UPSC) પરીક્ષા સંબંધિત એક મહત્વપૂર્ણ કેસમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે પરીક્ષાના કોઈપણ તબક્કે અનામત લાભ મેળવનાર ઉમેદવાર જનરલ શ્રેણીની બેઠક પર નિમણૂકનો દાવો કરી શકતો નથી, ભલે તેના ગુણ અથવા રેન્ક જનરલ શ્રેણીના ઉમેદવાર કરતા સારા હોય. આ નિર્ણય મંગળવારે (6 જાન્યુઆરી, 2026) ના રોજ ન્યાયાધીશ જે.કે. મહેશ્વરી અને વિજય બિશ્નોઈની બેન્ચ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારની અપીલ સ્વીકારી અને કર્ણાટક હાઇકોર્ટના નિર્ણયને ઉથલાવી દીધો.
કર્ણાટક હાઇકોર્ટે અનુસૂચિત જાતિ (SC) ઉમેદવારને જનરલ શ્રેણીના કેડરમાં નિમણૂક કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. હાઇકોર્ટે દલીલ કરી હતી કે ઉમેદવારે અંતિમ મેરિટ યાદીમાં જનરલ શ્રેણીના ઉમેદવાર કરતા સારો રેન્ક મેળવ્યો હતો. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ નિર્ણય સાથે અસંમત રહીને જણાવ્યું હતું કે ઉમેદવારે પ્રારંભિક પરીક્ષામાં અનામત લાભ મેળવ્યો હોવાથી, તેઓ બિનઅનામત (જનરલ) બેઠક પર નિમણૂકનો દાવો કરી શકતા નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?
સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ ઉમેદવાર પરીક્ષાના કોઈપણ તબક્કામાં, પછી ભલે તે પ્રારંભિક હોય કે અન્ય, અનામત મુક્તિનો લાભ મેળવે છે, તો તેને 2013 પરીક્ષા નિયમો હેઠળ જનરલ શ્રેણીના ઉમેદવારોની યાદીમાં સામેલ કરી શકાતો નથી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ફક્ત પછીના તબક્કામાં સારું પ્રદર્શન કરવાથી અનામત શ્રેણીના ઉમેદવારને જનરલ શ્રેણીની બેઠકનો દાવો કરવાનો અધિકાર નથી.
સમગ્ર મામલો શું છે?
આ વિવાદ 2013 ની ભારતીય વન સેવા (IFS) પરીક્ષા સાથે સંબંધિત છે. પરીક્ષા ત્રણ તબક્કામાં લેવામાં આવી હતી - પ્રારંભિક પરીક્ષા, મુખ્ય પરીક્ષા અને ઇન્ટરવ્યુ. પ્રારંભિક પરીક્ષામાં જનરલ શ્રેણી માટે કટઓફ 267 ગુણ હતો, જ્યારે અનુસૂચિત જાતિ શ્રેણી માટે, તે 233 ગુણ હતો. SC ઉમેદવાર જી. કિરણે 247.18 ગુણ મેળવીને અનામત શ્રેણીના કટઓફના આધારે પરીક્ષા પાસ કરી, જ્યારે જનરલ કેટેગરીના ઉમેદવાર એન્ટની એસ. મરિયપ્પાએ 270.68 ગુણ સાથે જનરલ શ્રેણીના કટઓફને પાર કર્યો.
મેરિટમાં આગળ હોવા છતાં, તેમને જનરલ કેટેગરીની સીટ આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો
અંતિમ મેરિટ યાદીમાં જી. કિરણનો ક્રમ 19મો હતો, જ્યારે એન્ટનીનો ક્રમ 37મો હતો. જોકે, કેડર ફાળવણી સમયે, કર્ણાટકમાં ફક્ત એક જ જનરલ કેટેગરીની ઇનસાઇડર ખાલી જગ્યા ઉપલબ્ધ હતી અને એસસી ઇનસાઇડરની કોઈ ખાલી જગ્યા ઉપલબ્ધ નહોતી. કેન્દ્ર સરકારે એન્ટોનીને આ જનરલ કેટેગરીની ઇનસાઇડર સીટ આપી હતી, જ્યારે જી. કિરણને તમિલનાડુ કેડર ફાળવવામાં આવ્યો હતો. આ નિર્ણયને હાઇકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો, અને હવે સુપ્રીમ કોર્ટે તેને રદ કરી દીધો છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
