વક્ફ કાયદા પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી પૂર્ણ, CJI ગવઈએ કહ્યું: 'હિંદુ ધર્મમાં પણ….’
સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજદારો અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે તીવ્ર દલીલો, મુસ્લિમોના અધિકારોના ઉલ્લંઘનનો દાવો, જ્યારે સરકારે કાયદાને યોગ્ય ઠેરવ્યો.
Waqf Amendment Act 2025 Supreme Court: સુપ્રીમ કોર્ટમાં વક્ફ (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૨૫ ની કાયદેસરતાને પડકારતી અનેક અરજીઓ પરની સુનાવણી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. ત્રણ દિવસની લાંબી ચર્ચા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાનો નિર્ણય અનામત રાખ્યો છે. આ સુનાવણી દરમિયાન, મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી.આર. ગવઈ અને ન્યાયાધીશ એ.જી. મસીહની બેન્ચે ધાર્મિક દાનના ખ્યાલ પર મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણીઓ કરી હતી.
વક્ફ (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૨૫ ને પડકારતી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં ગુરુવારે (૨૨ એપ્રિલ, ૨૦૨૫) સુનાવણી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. કોર્ટે આ કેસમાં પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો છે. ત્રણ દિવસ ચાલેલી આ ચર્ચામાં, અરજદારોએ દાવો કર્યો હતો કે આ કાયદો મુસ્લિમોના અધિકારોની વિરુદ્ધ છે અને તેના પર વચગાળાનો સ્ટે (મનાઈ હુકમ) માંગ્યો હતો. જોકે, કેન્દ્ર સરકારે આ માંગણીનો સખત વિરોધ કર્યો હતો અને કાયદાને સંપૂર્ણપણે સાચો ઠેરવ્યો હતો.
ધાર્મિક દાન અંગે સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણી
બુધવારે (૨૧ મે, ૨૦૨૫) સરકારે દલીલ કરી હતી કે વક્ફ ભલે એક ઇસ્લામિક ખ્યાલ હોય, પરંતુ તે ધર્મનો આવશ્યક ભાગ નથી અને તેથી તે મૂળભૂત અધિકાર હેઠળ આવતો નથી. આના જવાબમાં વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે દલીલ કરી હતી કે વક્ફ એ અલ્લાહને સમર્પણ છે અને તે મૃત્યુ પછીના જીવન માટે કરાયેલું દાન છે. તેમણે કહ્યું કે, "અન્ય ધર્મોથી વિપરીત, વક્ફ એ ભગવાનને આપેલું દાન છે."
જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ દલીલ પર મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી હતી. ચીફ જસ્ટિસ બી.આર. ગવઈએ કહ્યું હતું કે, "ધાર્મિક દાન ફક્ત ઇસ્લામ પૂરતું મર્યાદિત નથી. હિંદુ ધર્મમાં પણ મુક્તિ છે. દાન એ અન્ય ધર્મોનો પણ મૂળભૂત ખ્યાલ છે." તેવી જ રીતે, બેન્ચના અન્ય ન્યાયાધીશ, જસ્ટિસ ઓગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહે, ખ્રિસ્તી ધર્મમાં સમાન જોગવાઈનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું હતું કે, "આપણે બધા સ્વર્ગમાં જવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ."
સરકારની દલીલો
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોઈપણ પ્રકારના વચગાળાના આદેશનો સખત વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે જો અંતિમ સુનાવણી પછી કોર્ટને કાયદો ગેરબંધારણીય લાગે, તો તે તેને રદ કરી શકે છે. પરંતુ, જો કોર્ટ વચગાળાના આદેશ દ્વારા કાયદા પર સ્ટે આપે છે અને આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈપણ મિલકત વક્ફ પાસે જાય છે, તો તેને પાછી મેળવવી અત્યંત મુશ્કેલ બનશે, કારણ કે "વક્ફ અલ્લાહનો છે અને એકવાર તે વક્ફ થઈ જાય, પછી તેને પાછી મેળવવી સરળ રહેશે નહીં."
સોલિસિટર જનરલ મહેતાએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, વક્ફ બનાવવું અને વક્ફને દાન આપવું એ બે અલગ અલગ બાબતો છે. આ જ કારણ છે કે મુસ્લિમો માટે પાંચ વર્ષનો પ્રેક્ટિસ સમયગાળો ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો છે, જેથી વક્ફનો ઉપયોગ કોઈને છેતરવા માટે ન થાય.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
