થાઈલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચે જે મંદિરને કારણો યુદ્ધ થયું છે તે શિવ મંદિરનો માલિક કોણ છે?
11મી સદીના આ શિખેશ્વર મંદિરને લઈને બંને દેશો વચ્ચે સરહદી વિવાદ, ICJ એ 1962 માં કંબોડિયાના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો, છતાં 4.6 ચોરસ કિલોમીટર જમીન પર માલિકીનો પ્રશ્ન અકબંધ.
થાઈલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચે પ્રીહ વિહાર મંદિર (શિખેશ્વર મંદિર) ને લઈને ચાલી રહેલો તણાવ અને લશ્કરી અથડામણો સતત સમાચારોમાં છે. ડાંગ્રેક ટેકરીઓમાં 525 મીટર ઊંચા ખડકની ટોચ પર આવેલું આ પ્રાચીન મંદિર બંને દેશો પોતાની માલિકીનો દાવો કરે છે. 11મી સદીમાં ખ્મેર સામ્રાજ્યના રાજા સૂર્યવર્મન I દ્વારા નિર્મિત આ ભગવાન શિવને સમર્પિત મંદિર અંગે 1962 માં આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલત (ICJ) એ કંબોડિયાના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો હતો. જોકે, મંદિરની આસપાસની 4.6 ચોરસ કિલોમીટર જમીનની માલિકી હજુ સ્પષ્ટ ન હોવાથી વિવાદ ચાલુ રહ્યો છે.
પ્રીહ વિહાર મંદિરનો ભવ્ય ઇતિહાસ
પ્રીહ વિહાર મંદિર નો ઇતિહાસ 11મી સદીનો છે, જ્યારે તેનું નિર્માણ ખ્મેર સામ્રાજ્યના રાજા સૂર્યવર્મન I દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ મંદિર ભગવાન શિવને સમર્પિત છે અને તેમાં શિવલિંગ હજુ પણ મોજૂદ છે. તે સમયે, ખ્મેર સામ્રાજ્ય કંબોડિયા અને થાઈલેન્ડના મોટા ભાગો સુધી વિસ્તરેલું હતું, જેના કારણે આજે બંને દેશો આ મંદિર પર માલિકીનો દાવો કરે છે. આ મંદિર ડાંગ્રેક ટેકરીની ટોચ પર આવેલું છે, જેમાં 800 પગથિયાં અને પાંચ સુંદર ગોપુરમ (પ્રવેશદ્વાર) છે. તેની ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વને કારણે તેને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ તરીકે પણ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
આ મંદિર થાઈલેન્ડના સુરીન અને સિસાખેત પ્રાંત તેમજ કંબોડિયાના પ્રેહ વિહાર પ્રાંતની સરહદ પર સ્થિત છે. વિવાદની શરૂઆત 1907 માં થઈ, જ્યારે ફ્રાન્સ (જે તે સમયે કંબોડિયા પર શાસન કરતું હતું) એ એક નકશો બનાવ્યો, જેમાં મંદિરને કંબોડિયાનો ભાગ દર્શાવવામાં આવ્યું. થાઈલેન્ડે આ નકશાને ખોટો ગણાવ્યો અને દાવો કર્યો કે મંદિર તેમના ક્ષેત્રમાં આવેલું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલત (ICJ) નો ચુકાદો
1953 માં કંબોડિયાની સ્વતંત્રતા પછી પણ આ વિવાદ ચાલુ રહ્યો. આખરે, 1962 માં આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલત (ICJ) માં આ કેસ પહોંચ્યો. ICJ એ ચુકાદો આપ્યો કે પ્રેહ વિહાર મંદિર કંબોડિયાના ક્ષેત્રમાં છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે 1907 ના નકશાના આધારે, મંદિર કંબોડિયાના ક્ષેત્રમાં આવે છે, અને થાઈલેન્ડે તેની સેના પાછી ખેંચવી પડશે.
ચુકાદા પછી પણ તણાવ શા માટે?
જોકે ICJ એ મંદિરની માલિકી કંબોડિયાને આપી દીધી, તેમ છતાં બંને દેશો તેની આસપાસની 4.6 ચોરસ કિલોમીટર જમીનનો દાવો કરે છે. આ જમીનની માલિકી હજુ સુધી સ્પષ્ટ કરવામાં આવી નથી, જેના કારણે આ વિસ્તારમાં તણાવ સતત ચાલુ રહે છે અને સમયાંતરે લશ્કરી અથડામણો પણ થાય છે. આ વિવાદ માત્ર ભૌગોલિક સીમાનો જ નહીં, પરંતુ બંને દેશોના સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક ગૌરવ સાથે પણ જોડાયેલો છે, જે તેને વધુ જટિલ બનાવે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
