કાર કે બસમાં બેસતાની સાથે જ કેમ થવા લાગે છે ઉલટી, જાણો કઈ બીમારીનો છે આ સંકેત?
ઘણા લોકોને ઉબકા, ચક્કર કે બેચેનીનો અનુભવ થાય છે. આને તબીબી ભાષામાં મોશન સિકનેસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ત્રણમાંથી એક વ્યક્તિને ક્યારેક ને ક્યારેક આ સમસ્યાનો અનુભવ થાય છે.
Causes Of Motion Sickness: મુસાફરી કેટલાક માટે મનોરંજક હોય છે, પરંતુ તે ઘણા લોકો માટે અસ્વસ્થતાનું કારણ પણ બની શકે છે. ઘણા લોકો ઉબકા, ચક્કર અથવા અસ્વસ્થતા અનુભવે છે, ખાસ કરીને કાર, બસ, ટ્રેન, જહાજ અથવા વિમાનમાં મુસાફરી કરતી વખતે. આને તબીબી રીતે મોશન સિકનેસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ત્રણમાંથી એક વ્યક્તિ કોઈને કોઈ સમયે આ સમસ્યાનો અનુભવ કરે છે.
મોશન સિકનેસ ફક્ત બાળકો અથવા વૃદ્ધો માટે સમસ્યા નથી. તે કોઈપણ ઉંમરના લોકોને અસર કરી શકે છે અને મુસાફરી શરૂ કરતાની સાથે જ શરૂ થાય છે. ઘણા લોકો આશ્ચર્ય કરે છે, "મારી સાથે આવું કેમ થાય છે?" પરંતુ તેનું મૂળ કારણ શરીર અને મન પર થતી અસર છે. તો, ચાલો જોઈએ કે કાર કે વાહનમાં બેસતાની સાથે જ ઉલટી કેમ થાય છે અને તે કયા રોગોનું કારણ બને છે.
મોશન સિકનેસ શું છે?
મોશન સિકનેસ એ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં તમને મુસાફરી દરમિયાન ઉબકા, ઉલટી, ચક્કર, માથાનો દુખાવો અથવા અસ્વસ્થતા અનુભવાય છે. આ સમસ્યા ત્યારે થાય છે જ્યારે મગજ, આંખો અને કાન સુસંગત માહિતી મોકલતા નથી. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે કારમાં બેસીને પુસ્તક વાંચી રહ્યા છો અથવા તમારા મોબાઇલ ફોન તરફ જોઈ રહ્યા છો, તો તમારી આંખો તમારા મગજને કહે છે કે તમે હલનચલન કરી રહ્યા નથી. જોકે, તમારા કાનમાં રહેલી સંતુલન પ્રણાલી તમારા મગજને કહે છે કે તમારું શરીર ગતિશીલ છે. જ્યારે આ સંકેત વિરોધાભાસી બને છે, ત્યારે શરીરને લાગે છે કે કંઈક ખોટું છે અથવા ઝેરી પદાર્થ શરીરમાં પ્રવેશ્યો છે, જેના પરિણામે ઉલટી થાય છે.
મગજ અને સંતુલન કેવી રીતે જોડાયેલા છે?
આપણા શરીરમાં રીસેપ્ટર્સ નામના નાના સેન્સર હોય છે. આ સેન્સર આપણી આંખો, કાન અને શરીરમાં થતા ફેરફારોને અનુભવે છે અને મગજને સંદેશા મોકલે છે. જ્યારે આપણે કાર, ટ્રેન અથવા વિમાનમાં મુસાફરી કરીએ છીએ, ત્યારે આપણી આંખો, કાન અને શરીરમાંથી પ્રાપ્ત થતી માહિતી અસંગત હોય છે. આ વેસ્ટિબ્યુલર સિસ્ટમ, સંતુલન પ્રણાલીને વિક્ષેપિત કરે છે. મગજનો સ્ટેમ અને હાયપોથેલેમસ સક્રિય થાય છે, જેનાથી ઉબકા, ચક્કર અને ક્યારેક ઉલટી થાય છે. તેથી, મોશન સિકનેસ સંતુલન પ્રણાલીમાં વિક્ષેપનું પરિણામ છે.
મુસાફરી દરમિયાન ઉલટી શા માટે થાય છે?
વાહનમાં ધ્રુજારી એકમાત્ર કારણ નથી. પેટની સ્થિતિ અને મુસાફરી કરવાની રીત પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ખાલી પેટે મુસાફરી કરવાથી ગેસ્ટ્રિક ચેતા સક્રિય થાય છે, જેના કારણે ચક્કર અને અસ્વસ્થતા થાય છે. વધુમાં, ભારે ભોજન પછી મુસાફરી કરવાથી, પેટ ભરેલું હોય ત્યારે પણ, ઉલટી થવાની સંભાવના વધે છે. તેથી, મુસાફરી કરતા પહેલા હળવું ભોજન લેવું શ્રેષ્ઠ છે. વધુમાં, અસમાન રસ્તાઓ, ડુંગરાળ ભૂપ્રદેશ, વાહનોના ધક્કા અથવા દુર્ગંધ જેવા પરિબળો પણ મોશન સિકનેસને વધારી શકે છે. ડોકટરોના મતે, જ્યારે આપણે વાહનમાં બેસીએ છીએ, ત્યારે કાનમાં રહેલું પ્રવાહી કંપન કરે છે, જેના કારણે ગરદન અને ખોપરીમાં કંપન થાય છે. આ કંપન મગજનું સંતુલન ખલેલ પહોંચાડે છે અને ઉલટી અથવા ચક્કરનું કારણ બને છે.
મોશન સિકનેસ અટકાવવાના સરળ રસ્તાઓ
1. ભારે ભોજન ટાળો - મુસાફરી કરતા પહેલા ફક્ત હળવું ભોજન જ ખાઓ.
2. ખાલી પેટે મુસાફરી કરવાનું ટાળો - હળવો નાસ્તો અથવા ફળ ખાઓ.
3. ડૉક્ટરની સલાહ લો - જો દવાની જરૂર હોય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લો.
4. ચાલતા વાહનમાં સૂઈ જવાનું ટાળો - ઊંઘ આવવાથી તમારું સંતુલન ખલેલ પહોંચી શકે છે.
5. વાહન રોકો - ઉબકા આવે કે તરત જ વાહન રોકો. મોબાઇલ ફોન અથવા પુસ્તકો જેવી વિક્ષેપો ટાળો.
6. શરીરની સ્થિર સ્થિતિ જાળવી રાખો - માથા, ખભા, કમર અને ઘૂંટણની ગતિ ઓછી કરો.
7. આગળની સીટ પર બેસો અથવા જાતે વાહન ચલાવો - આ સંતુલન જાળવવાનું સરળ બનાવે છે. નિકોટિન અને ધૂમ્રપાન ટાળો.
8. હળવું સંગીત સાંભળો - આ મનને શાંત કરે છે અને ઉબકા ઘટાડે છે.
Disclaimer: આ માહિતી સંશોધન અભ્યાસો અને નિષ્ણાતોના મંતવ્યો પર આધારિત છે. તબીબી સલાહનો વિકલ્પ ન માનો. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ અથવા કસરત કરતા પહેલા તમારા ડૉક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
